24 mei 2012

Raadsel van de Pioneer-anomalie is opgelost

De huidige positie van de Pioneer en Voyagers in het zonnestelsel

Een groep Portugese sterrenkundigen onder leiding van Frederico Francisco denkt het raadsel te hebben opgelost van de zogenaamde Pioneer-anomalie. In de jaren tachtig ontdekte men dat er met de Amerikaanse ruimteverkenners Pioneer 10 en 11 iets vreemds aan de hand is. Deze vaartuigen, die in de jaren zeventig langs Jupiter en Saturnus vlogen en die vervolgens in tegenovergestelde richtingen het zonnestelsel verlieten (zie afbeelding), bleken door onbekende oorzaak iets te worden afgeremd, hetgeen het gevolg was van een lichte versnelling richting de zon. Er werkte een afremmende kracht op de Pioneers van twaalf miljardste deel van de zwaartekracht van de zon. Men had geen idee wat de afremming precies veroorzaakte en vele suggesties werden gegeven, zoals weglekkende gasdeeltjes, en warmte, electrische en magnetische effecten, de reactiekracht van radiosignalen en zelfs afwijkingen in de wetten van Newton, Einstein en de quantum-mechanica. Zie deze en deze artikelen die daarover gaan. Francisco en collegae keken naar het weglekken van de warmte die door de twee bronnen van de pioneers wordt geproduceerd. Als dat weglekken onregelmatig gebeurt, dan treedt er een nettokracht in één richting op. Dat was al eerder gesuggereerd, maar toen kon men er slechts 6% van de Pioneer-anomalie mee verklaren. De Portugezen namen bij hun berekeningen ook de reflectie, absorptie en heremissie van straling tussen de verschillende delen van de Pioneers mee, waarbij vooral de reflectie aan de achterzijde van de grote radioschotel cruciaal blijkt te zijn. Die schotel was altijd naar de aarde gericht, precies de richting waarin de afremming gebeurde. Francisco en makkers kunnen met hun model 44 tot 96% van de Pioneer-anomalie verklaren. :bron: Bron: Space.com + NRC-Handelsblad, 30 april 2011.

Share

Telescopenverzamelaar Peter Louwman krijgt koninklijke onderscheiding

Peter Louwman krijgt een lintje

De bekende verzamelaar van (antieke) telescopen ing. P.J.K. Louwman heeft gisteren uit handen van burgemeester Jan Hoekema van Wassenaar een koninklijke onderscheiding gekregen. De heer Louwman begon in de jaren ’60 vanuit zijn hobby sterrenkunde, antieke telescopen en andere optische instrumenten te verzamelen. In de loop der jaren heeft hij als liefhebber een zodanig niveau bereikt dat hij als gelijkwaardig aan professionals uit de wetenschap optreedt en incidenteel ook publicaties verzorgt. Hij is nationaal en internationaal erkend als specialist op het gebied van antieke telescopen. Zijn verzameling behoort tot de grootste particuliere verzamelingen van antieke telescopen ter wereld. Er zijn nauwelijks musea te bedenken die zich daarmee kunnen meten. Zo heeft de heer Louwman in 2008 vanuit zijn collectie de grootste bijdrage geleverd aan de Nederlandse jubileumtentoonstellingen over 400 jaar Telescopie, in het Zeeuws museum te Middelburg, museum Boerhaave te Leiden, en de Leidse Universiteitsbibliotheek. De heer Louwman geeft lezingen en voorlichting, schrijft publicaties op het gebied van sterrenkunde en antieke telescopen voor leken, professionals en amateur-sterrenkundigen. De heer Louwman is al vele jaren een vertrouwde verschijning op sterrenkundige symposia en bijeenkomsten van amateurs. Hij is onder andere lid van sterrenkundevereniging Christiaan Huygens, waar ik hem van ken. De heer Louwman is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. :bron: Bron: Gemeente Wassenaar.

Share

Hubble ziet weer het restant van een planetoïdenbotsing

Planetoïde Scheila, omhuld door een C-vormige wolk

Januari vorig jaar maakten we voor het eerst kennis met het fenomeen: planetoïden die kort geleden een botsing met een kleinere planetoïde hebben ondergaan. Planetoïde P/2010 A2 had een vreemde X-vorm en onderzoek met Hubble’s Wide Field Camera 3 (WFC3) wees toen uit dat P/2010 A2 ergens in februari of maart 2009 op een andere planetoïde moet zijn gebotst. Van het fenomeen is inmiddels een tweede geval bekend, want de planetoïde genaamd (596) Scheila schijnt ook kortgeleden een botsing met een kleinere planetoïde te hebben ondergaan. Op de foto hiernaast – 27 december 2010 gemaakt met opnieuw de WFC3 van Hubble – zie je de 110 km grote planetoïde. Scheila zelf is behoorlijk overbelicht, maar da’s express gedaan om de C-vormige wolk om de planetoïde heen goed te kunnen zien. Men denkt dat die wolk van stofdeeltjes ontstaan is doordat een kleinere planetoïde van 30 meter diameter kort geleden met een snelheid van bijna 18.000 km/uur op Scheila is gebotst, een krater achterlatend van vermoedelijk 300 meter. De waarnemingen aan Scheila zijn niet alleen met de Hubble ruimtetelescoop gedaan, maar ook met de Swift satelliet van de NASA. Deze laatste sloot uit dat we te maken hebben met een komeet. Planetoïden als P/2010 A2 en Scheila zorgen er wel voor dat het onderscheid tussen planetoïden en kometen steeds meer aan het vervagen is en dat er een soort van tussenvorm is, die kenmerken van beiden heeft. Men denkt dat bij de inslag op Scheila zo’n 660.000 ton aan materiaal de ruimte in werd geslingerd, een hoeveelheid die gelijk is aan twee keer het Empire State Building. Ehhh…. hoe vaak de Euromast is dat? :bron: bron: Hubble.

Share

Lancering Endeavour door technische problemen 72 uren uitgesteld


NASA-vluchtleider Mike Leinbach heeft besloten om de lancering van Space Shuttle Endeavour – welke gepland was voor vanavond 21.47 uur – wegens technische problemen 72 uren uit te stellen. De problemen hebben betrekking op de zogenaamde Auxiliary Power Unit 1 heaters. Door het uitstel van 48 uren hebben technici de gelegenheid er iets aan te doen. Het was gisteren al letterlijk gedonder boven Kennedy Space Center, want er was een enorm onweer, zoals je op de foto hierboven kan zien. Dat zorgde er voor dat de reguliere ‘roll-back’ van de zogenaamde Rotating Service Structure (RSS) werd uitgesteld, een verrijdbaar gedeelte van dat enorme gevaarte dat altijd om de shuttle heen gebouwd is. Een teken aan de wand kennelijk. Op de NASA-site staat overigens dat de lancering 48 uren is uitgesteld, maar via de laatste tweets krijg ik telkens 72 uren door, dus ik hou dat laatste maar even aan. :bron: Bron: NASA + Universe Today. [Naschrift]: de lancering zal op z’n vroegst maandag a.s. (2 mei) om 20.33 uur Nederlandse tijd plaatsvinden, aldus de ESA.

Share

Astrotweets van de week

Hier weer een verse lading Astrotweets van de week, je wekelijkse dosis leuke, wetenswaardige, merkwaardige tweets over sterrenkunde, natuurkunde, ruimtevaart en andere aanverwante bezigheden. Klik er gerust op als de tweets linkjes bevatten.

CERN heeft vanavond een soort van vraagbaak via Twitter. Onderwerp is de Alpha Magnetic Spectrometer (AMS-02), die deze zelfde schone avond op deze matrimoniale dag met de Endeavour omhoog zal worden geschoten richting ISS:

You can start sending questions @ for tonight's live with #AMS02 in the message. The show will start at 9:30 PM CEST http://ow.ly/4HhoI
@CERN
CERN

Nou vooruit dan, één berichtje over het koninklijke huwelijk van Kate en William van vandaag:

Snif snif (nee, niet vanwege dat huwelijk), de zoektocht naar leven in het heelal – SETI – is door bezuinigingen helaas gestaakt:

The multi-million dollar American SETI Institute has fallen victim to government cuts, and has had to shut down ... http://bbc.in/jvCjuv
@BBCscience
BBC SCIENCE

De laatste tenslotte: hoe is de kans dat de Endeavour voor z’n laatste missie – STS-134 – echt de ruimte in gaat vanavond?

STS-134 countdown clocks are at T-3 hours and holding. Everything remains "go" for launch and weather remains 70% "go."
@NASA
NASA

70%, mmmmm niet slecht! :-D Oh ja, wil je mij op Twitter volgen of heb je zelf nog interessante Astrotweets en wil je die doortweeten: hier ben ik te vinden. Tot zo!

Share

Een comic-video over donkere materie. Kijken!!!!

Geen idee hoe je zoiets in het Nederlands noemt, zo’n comic. Een cartoon, tekenfilm? Nou ja, doet er eigenlijk niet toe. Wat er wel toe doet is dat je ‘m echt moet bekijken, dit filmpje over donkere materie. Schitterend gemaakt en verteld door PHD Comics, zes minuten puur kijk- en luisterplezier en nog leerzaam ook!

Dark Matters from PHD Comics on Vimeo.

Ik moet overigens één ding in de video corrigeren: er wordt gesproken over een botsing van twee sterrensterrenstelsels, waarbij gewone materie en donkere materie letterlijk in botsing kwamen. Dat waren echter clusters van sterrenstelsels, dus complete verzamelingen van sterrenstelsels die tegen elkaar klapten. Dat is zowel bij MACSJ0717.5+3745 als bij de Bulletcluster waargenomen. :bron: Bron: Astropixie.

Share

Vroege heelal werd bevolkt met snel roterende spinsterren

Voorstelling van een spinster

Onderzoek aan een twaalf miljard jaar oude stercluster in het centrum van de Melkweg heeft aan het licht gebracht dat de allereerste generatie van sterren in het heelal zeer snel moeten hebben geroteerd. Het gaat om zeer zware sterren – minstens tien keer zwaarder dan de zon – die voor het eerst zo’n 300 miljoen jaar na de oerknal moeten zijn verschenen en die vanwege hun rotatie spinsterren worden genoemd. Van deze sterren zelf is niets te zien, ook al zou je met supertelescopen ver weg in het heelal – en dus terug in de tijd – kijken. Maar sterrenkundigen hoeven de sterren zelf niet te zien om er toch iets over te weten te komen, omdat ze invloed hebben gehad op sterren die we wèl kunnen zien. Die stercluster in de centrale verdikking (Engels: ‘bulge’) van het Melkwegstelsel – genaamd NGC 6522 – is qua chemische samenstelling beïnvloed door die spinsterren. Met ESO’s Very Large Telescope (VLT) in Chili blijkt dat acht sterren in de onderzochte cluster ook elementen bevatten die je normaal gesproken alleen in lichte sterren tegenkomt. Maar toen de sterren van de cluster twaalf miljard jaar geleden ontstonden waren die lichte sterren er helemaal niet. De oplossing is dat de massieve sterren van de eerste generatie, waarmee het vroege heelal toen was bevolkt, óók zeer snel roteerden. Want als ze dat doen zijn ze in staat de elementen te fabriceren die je alleen in lichte sterren verwacht. En zodoende waren ze in staat om de de waterstofwolken waaruit de sterren in NGC 6522 zouden ontstaan met een bepaalde mix van elementen te ‘vervuilen’, die de sterrenkundigen als kosmische inspecteurs hebben ontrafelt. :bron: Bron: Universe Today.

Share

Volg live op Astroblogs de lancering van de Endeavour


Morgenavond – vrijdag 29 april – om 21.47 uur Nederlandse tijd zal Space Shuttle Endeavour vanaf platform 39A op Kennedy Space Center worden gelanceerd voor z’n allerlaatste vlucht, missie STS-134. Aan boord van de Endeavour bevinden zich behalve de zes astronauten onder aanvoering van Mark Kelly twee ladingen, de ELC en AMS-02 – geheimtaal voor de ExPRESS Logistics Carrier 3 en Alpha Magnetic Spectrometer. Bekend nieuws allemaal, tenzij je een paar weken onder een steen hebt gelegen. Goed nieuws voor degenen die niet zonder de Astroblogs kunnen èn de lancering willen zien: de lancering zal live te volgen zijn op de Astroblogs! Service van de zaak, gratizz en voor nicks. :-D Er was gisteren nog een bosbrand vlakbij het lanceerplatform, maar die schijnt geen gevaar op te leveren voor de lancering. Om een uur of negen ‘s avonds zal ik live schakelen met de Verenigde Staten, dus hou ‘t in de gaten.

Share

Reis door het vroege heelal met de GigaPan Time Machine


Ik heb al menig simulatie laten zien van het vroege heelal en nog véél vaker heb ik timelapse video’s getoond, waarin je dingen versneld ziet weergegeven. Maar de ontwikkeling van het heelal gedurende z’n eerste zeven miljard jaar op de website van de GigaPan Time Machine is een geheel nieuwe ervaring, die je vast nog niet eerder hebt gezien. Het bijzondere ervan is dat je in kan zoomen terwijl de video speelt, waarbij de video z’n scherpte behoudt, dat je de snelheid kan vertragen, stilzetten of achteruitspelen en dat je via pan en tilt de wijze waarop je tegen het object aankijkt kan wijzigen! De videotechniek – ontwikkeld door de Carnegie Mellon Universiteit, NASA en Google – heeft één nadeel: de video’s kunnen alleen bekeken worden met de webbrowsers Safari (versie 5 en hoger) of Chrome (versie 7 en hoger), zucht… Een video óver GigaPan Time Machine is hier op YouTube te vinden, te zien met àlle browsers. ;-) Om de mogelijkheden van de GPTM-video’s ten volle te laten zien hebben ze van de vroege-heelal-video – welke slechts vijf seconden duurt – een aantal voorgeprogrammeerde combinaties van inzoom, vertraging en uitleg, de zogenaamde time warps, die interessante gebeurtenissen belichten: de vorming van een cluster van sterrenstelsels, van een kosmische ‘leegte’, van een superzwaar zwart gat en tenslotte van de allereerste sterren. Oh ja, je kan ook zelf time warps creëren. Klik op de afbeelding hierboven of op de bron om zo’n reis door het vroege heelal te maken. :bron: Bron: GigaPan Time Machine + NRC-Handelsblad, 27 april 2011.

Share

Een landkaart van Lutetia


Op 10 juli van het vorige jaar vloog de sonde Rosetta langs de planetoïde (21) Lutetia, een grote steenklomp die door de interplanetaire ruimte vliegt. Lutetia werd uitgebreid bestudeerd en gefotografeerd en dat leidde tot het ‘in kaart brengen’ van vele kraters, vlakten, bergen en dalen op de 95 km grote planetoïde. 36 stuks daarvan hebben ze voorzien van een naam en omdat Lutetia de oude naam van Parijs is – stammend uit de Romeinse tijd – hebben de namen allemaal met die tijd te maken. Hierboven het eindresultaat. :bron: Bron: Planetary Society.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler