18 augustus 2017

Wetenschappers bestuderen zwart gat in ongeëvenaard detail

Deze afbeelding is gemaakt aan de hand van computermodellen. Deze laten zien dat de extreme zwaartekracht nabij de gebeurtenishorzon ervoor zorgt dat een deel van de straalstroom wordt omgebogen in een ring van licht. Dit wordt wel de “schaduw van het zwarte gat” genoemd.

Een punt waarop geen terugkeer mogelijk is: in de sterrenkunde heet zoiets een zwart gat – een gebied in de ruimte waar de zwaartekracht zo sterk is dat niets, zelfs niet het licht, eraan kan ontsnappen. Sommige zwart gaten hebben een massa van miljarden keren die van de zon: dit soort supermassieve zwarten gaten bevinden zich in het hart van vele sterrenstelsels. Dergelijke supermassieve zwarte gaten zijn zo krachtig, dat hun invloed door het hele stelsel voelbaar kan zijn.

Nu heeft een internationaal team van astronomen voor het eerst de diameter van een supermassief zwart gat gemeten, of eigenlijk van de korste afstand tot het zwarte gat waarop materie kan bestaan zonder onherroepelijk in het zwarte gat te worden gezogen.

Om dit voor elkaar te krijgen hebben wetenschappers een groot aantal radiotelescopen aan elkaar gekoppeld, waardoor een samengestelde telescoop is ontstaan die de Event Horizon Telescope wordt genoemd en die 2000 keer meer details kan zien dan de Hubble-ruimtetelescoop. De radioschotels werden vervolgens gericht op M87, een gigantisch sterrenstelsels op een afstand van 50 miljoen lichtjaar. M87 huisvest een zwart gat met een massa van 6 miljard zonnen – met de EHT heeft men materie nabij de rand van het zwarte gat waargenomen, een gebied dat bekend staat als de gebeurtenishorizon (Event Horizon). Zodra objecten voorbij deze horizon komen, zijn ze voor altijd verloren. Het vormt in feite een uitgang in het universum: zodra je er doorheen stapt, kom je nooit meer terug.

Supermassieve zwarte gaten vormen de meest extreme objecten die voorspeld zijn door de zwaartekrachtwetten van Einstein. Feitelijk zijn het plaatsen waarin de zwaartekracht helemaal krankzinnig geworden is, waardoor een enorme massa wordt samengeperst in een belachelijk kleine ruimte. Aan de rand van het zwarte gat is de zwaartekracht zo sterk dat alles onherroepelijk naar binnen getrokken wordt. Echter: niet al het materiaal kan in

Laat wat van je horen

*