18 oktober 2017

Merkwaardige pulsar blijkt kosmische Zwarte Weduwe te zijn

De ontdekking is verricht met behulp van gegevens die zijn verkregen door de Fermi-gammatelescoop

Astronomen hebben een neutronenster ontdekt die supersnel rond zijn as draait. Bovendien blijkt de neutronenster een merkwaardige begeleider te hebben, vermoedelijk het restant van een ster die door de neutronenster is “uitgekleed”. Neutronensterren zijn de restanten van massieve sterren die ontploft zijn als supernova. Sommige neutronensterren tollen razendsnel om hun as, waarbij twee bundels van straling de ruimte ingeslingerd worden. Dit soort neutronensterren worden pulsars genoemd. Als zo’n bundel precies op de aarde gericht staat, zien we de pulsar aan en uit knipperen, als een soort kosmische vuurtoren.

Overigens zijn de stralingsbundels van pulsars slechts zelden te zien in zichtbaar licht. In verreweg de meeste gevallen gaat het om een radiobundel. De pulsar in kwestie is eigenlijk al in 1994 ontdekt, toen men een sterke bron van gammastraling aantrof in het sterrenbeeld Centaurus. Men vermoedde al dat het om een pulsar zou gaan, maar dat kon niet bevestigd worden.

Nu heeft een team van astronomen het mysterie opgelost: het gaat inderdaad om een pulsar. Een heel bijzondere bovendien. De pulsar, die door het leven gaat als PSR J1311-3430, behoort namelijk tot de gammapulsars. Deze zeldzame klasse van neutronensterren pulseren niet in radiogolven, maar in gammastralen. Verder is de pulsar een zogenaamde milliseconde-pulsar. Dat zijn pulsars die honderden keren per seconde om hun as draaien.

Kaart van de gammahemel. Deze kaart is samengesteld door vier jaar aan waarnemingen van de Fermi-ruimtetelescoop met elkaar te combineren

De ware aard van de pulsar is ontdekt door gebruik te maken van nieuwe methodes om gegevens te analyseren die verkregen zijn door de gammasatelliet Fermi. Dit was geen eenvoudige opgave, aangezien per uur slechts

Laat wat van je horen

*