19 oktober 2017

De ezel van Buridanus en het Higgs boson

buridans_muilezelEen poosje terug las ik op de Spaanstalige blog van Francis (th)E Mule een verhaal over de relatie tussen de (muil)ezel van Buridanus en Higgs bosonen

Reacties

  1. Hans Schreuder zegt:

    Het is natuurlijk (?) geen (?) toeval dat het woord “burro” een ezelsoort aanduidt.
    Maar dit zegt uiteraard niets over het Higgs boson

  2. P Hein zegt:

    Tja vrije wil, mischien is dit ook een leuke dan, dat heeft mij al uren aan kopzorgen bezorgd.

    Als je iets wilt doen, je arm op tillen of praten enz dan hebben je hersens een bepaalde tijd nodig om een stroompje te geven naar die bepaalde plaats, maar jouw eigen denken geeft ook een stroom, dus wie denkt er nu , jij zelf, of iets anders.
    Ik heb een beetje moeilijk omschreven maar ik hoop dat jullie een beetje begrijpen wat ik bedoel.

    Ikzelf geloof wel in vrije wil want andere zouden wij in een soort matrix zitten (brilliante film) en als dat zo is zullen we dat ok nooit te weten komen

    • Hans Schreuder zegt:

      We raken wel off-topic!
      Voor zover ik weet is experimenteel aangetoond dat het “ik” pas weet wat er gaande is nadat het “stuursignaal” naar de spieren is gestuurd. Het “ik” loopt dus achter de feiten aan.
      Dat betekent overigens niet dat ons gedrag helemaal niet door het “ik” wordt beïnvloed.

      • P Hein zegt:

        Ik zou niet inzien wat hier off-topic aan is, u verwoord in iedergeval beter wat ik bedoelde.

        Het is en blijft geweldige materie om over na te denken.

      • descheleschilder zegt:

        Dat het “ik” achter de feiten aanloopt is aangetoond in een experiment waarbij iemand een keuze moest maken tussen een aantal alternatieven (druk op 1, op 2, op 3, etcetera). Het bleek dat de keuze al onbewust een tijdje daarvoor was gemaakt voordat er voor een van de alternatieven werd gekozen hetgeen zich uitte in op een monitor, op het brein aangesloten, als een piekje voor het alternatief 2, mocht je dat kiezen. Maar als je van te voren zou hebben geweten wat er gemeten ging worden (hetgeen ik betwijfel) zou je het alternatief dat je op het moment dat je moest kiezen “wille”keurig kunnen veranderen en zo zouden de feiten achter het “ik” aanlopen, althans dat lijkt mij aannemelijk. Als de heren experimentatoren een piekje zouden ontdekken bij de 2, voordat jij kiest, zouden ze ontdekken dat dat niet het getal was dat jij ging kiezen, maar zouden zij zien dat je, zeg een 6, kiest. Natuurlijk zit er ook een tijdje tussen de 6 die jij kiest, maar dat kan natuurlijk niet anders, want het indrukken van nummer zes gaat pas gebeuren als je er voor hebt gekozen, met dat verschil dat er niet van tevoren kan worden gezien wat ji kiest. Dat kan pas op het moment dat jij drukt. Natuurlijk zit er een tijdje tussen jouw keus en het drukken maar die zal een stuk korter zijn dan in de andere gevallen.

  3. descheleschilder zegt:

    Ik begrijp niet dat als de ezel puur deterministisch denkt (wat hij niet kan, althans niet op onze manier), hij geen keus kan maken tussen de twee balen lekkere stro. Hij kan, ook al denkt hij deterministisch, tot een (gedetermineerde) keuze komen en op die manier niet verhongeren. Het staat in dat geval vast welke keuze hij zal maken. Als hij een “random” keuze zou maken, dus zonder (deterministisch) te denken, dan zal hij zeer waarschijnlijk niet verhongeren, maar zijn buikje vol eten met de verse baal stro.

    • Volgens mij is het idee erachter dat als de ezel die twee identieke hooibalen voor zich ziet en het beest alleen rationeel denkt, dus zonder emoties, zonder ‘storende’ invloeden, dat er dan geen keus kan worden gemaakt tussen baal x of baal y. Andere balen zijn even niet in beeld en daarom zal het beest van honger sterven. Een gedetermineerde keuze bestaat niet, want x=y. In werkelijkheid rent ‘ie natuurlijk naar één van de twee, inderdaad, maar het gaat om het idee.

      • descheleschilder zegt:

        De vergelijking tussen een ezel en een Higgs deeltje gaat duidelijk niet op. Een ezel(in) kan niet “puur” rationeel denken (wat dat ook moge betekenen), zonder “storende” invloeden als emoties, evenmin als mensen dat kunnen. De twee zijn hecht met elkaar verbonden. Als je de hersenen van een ezel als een groot georganiseerd geheel van deeltjes ziet, onlosmakelijk verbonden (door middel van de zenuwen vanuit de hersenen, hormonen, bloed, enzovoort) met het groot ge”organ”iseerd (nieren, maag, huid, hart, darmen, skelet, alvleesklier,enzovoort) geheel van deeltjes die zijn of haar lichaam vormen, zal de ezel(in) zeker op een van de twee balen af lopen, of je het geheel nu deterministisch of kwantummechanisch (statistisch geïnterpreteerd) beschouwt. Het Higgs deeltje kun je alleen maar kwantummechanisch interpreteren en zal een gelijke kans hebben om naar links of naar rechts te bewegen, hetgeen niet wil zeggen dat het niet naar een van beide kanten beweegt (of de ezel(in) naar een van beide balen loopt; da’s dus niet balen!). Interpreteer je de kwantummechanica met behulp van (niet lokale) verborgen variabelen, dan staat het vast waar het Higgs deeltje (waarin ik ondanks alle bombari niet in geloof, aangezien er een vergelijking te maken valt die een relatie aangeeft tussen de massa’s van het pio, pi+ of pi-, @ (1/137), en de sterkte van de vroege sterke kernkracht (1), en er een Higgs deeltje zou bestaan dat de pi0, pi+ en pi- massa geeft, waarvan inmiddels duidelijk is dat dat niet zo is aangezien de wisselwerking via die pi deeltjes een residukracht is en er ook een andere methode is om deeltjes massa te geven maar dat is een ander verhaal) naar toe beweegt.

  4. Ja, we weten allemaal dat een ezel niet puur rationeel denkt en op basis van emoties direct naar één van de balen afstormt. Maar het is toch een gedachtenexperiment, niet meer en niet minder? En dan mag je alles wegfilteren en een louter rationeel-deterministisch denkende ezel over houden, die geen keuze tussen de ene of de andere baal kan maken.

    • descheleschilder zegt:

      Het is weliswaar een gedachten experiment (“Gedanke Experiment” zoals Einstein die experimenten noemde; maar Einstein gebruikte alleen deze gedachten experimenten als het te moeilijk was om de werkelijke situatie in de praktijk te brengen; zijn gedachten experimenten waren geworteld in de werkelijkheid en dat is de rationeel (waarmee je waarschijnlijk gestoeld op de wetenschappen bedoelt)-deterministisch denkende ezel(in) absoluut niet; en als die al zou bestaan zou hij of zij, juist omdat het denken in dat experiment puur deterministisch is door de gedetermineerde bewegingen van de deeltjes waaruit hij bestaat, door die gedetermineerde bewegingen,die zijn denken vormen (waarmee niet gezegd is dat hij of zij (ja ik heb hou van de vrouwtjes) geen vrije wil heeft; vrije wil is een concept dat gaat over de relaties tussen levende wezens: als ik iets wil en een ander belet mij daarin wordt mijn vrije wil belemmerd) naar een van beide balen rennen), maar hé, zo’n experiment moet wel realistisch blijven. Je zou dan ook de oude Griekse Goden (waarvan ik het bestaan zeker niet ontken, maar dan denkend in een andere vorm van rationaliteit), die rationeel, dus volgens de wetenschappen, niet bestaan, in het experiment kunnen betrekken, want het is immers een gedachten experiment en ik kan mij in m’n gedachten best een voorstelling van die Goden maken. Toen Einstein zich voorstelde dat hij licht in snelheid probeerde te evenaren deed hij dat omdat dit realistische experiment in de praktijk niet uit te voeren was, maar het leverde wel de wet op van een lichtsnelheid die in alle bewegende inertiaalstelsels constant is of het bewegende trein experiment (ook niet in werkelijkheid, althans, toen,) waaruit volgde dat gebeurtenissen slechts in één inertiaalstelsel gelijktijdig optreden hetgeen bijdroeg aan de ontwikkeling van de speciale relativiteitstheorie.

  5. joppie zegt:

    gelukkig is een doorsnee-ezel veel wijzer dan het cumulatief van al voorgaande beredeneringe :

    a. de vlinder en het bijbehorende zuchtje wind indachtig, zal de ezel immer de strobaal kiezen liggende voor de kop in rug-wind. ezels zijn namelijk prooidieren, dus is het belangrijk een op o.a geur georiënteerde belager te zien aankomen.
    b. voor de sloot om het eilandje heen geldt ongeveer hetzelfde, de ezel zal met de kont in de wind gaan staan drinken omdat de rimpelingen in het water dan het geringste zullen zijn en de ezel wijs als hij is het vlakke water als spiegel zal gebruiken om onraad waar te kunnen nemen.

Laat wat van je horen

*