21 augustus 2017

Wat is een nova nou precies?

Voorstelling van een klassieke nova

Voorstelling van een klassieke nova

Wereldwijd trekt de op 14 augustus j.l. ontdekte nova in het sterrenbeeld Dolfijn veel bekijks en da’s niet voor niets, want het is lang geleden dat een nova verscheen die met het blote oog zichtbaar is. Inmiddels weten we op basis van de verkregen spectra dat het een zogenaamde ‘klassieke nova’ is, d.w.z. eentje die ontstaat door een witte dwerg in een dubbelstersysteem, welke continue gevoed wordt door de partnerster – meestal een rode reus of een hoofdreeksster.

Reacties

  1. Hubert hautecler zegt:

    Ik kom juist op je blog terecht via Astroforum portaal (meestal ga ik rechtstreeks naar het forum) en lees je laatste blog over Nova Del 2013. Leuk dat je de lichtcurve hebt genomen met mijn (HHU) waarnemingen geplot.

    PS: heb je blog in mijn favorieten gezet.

  2. Piet Spaans zegt:

    Waterstofkernen kunnen niet fuseren tot heliumkernen. Dat zou een viervoudige botsing inhouden tussen positief geladen deeltjes.

    • Mijn inziens kan dat wel degelijk. Sterker nog, als waterstofkernen (protonen) NIET zouden kunnen fuseren tot heliumkernen dan zou de zon er ook niet zijn, want die draait op de fusie van waterstof tot helium, middels de proton-proton cyclus.

      • Piet Spaans zegt:

        Misschien is het een goed idee om het aangehaalde artikel op de Wikipedia te lezen. De proton proton reactie vormt een deuteron en een positron. Deze reactie vindt overigens alleen plaats in sterren die massief genoeg zijn. De hele cyclus heeft verschillende deelreacties waarbij gewoon twee deeltjes botsen of een deeltje uit elkaar valt, net zoals bij alle chemische reacties. Het komt erg vaak voor dat men de bruto reactie als een proces ziet, maar mijns inziens is dat fundamenteel fout. 90% van de Nederlanders denkt ook dat door planten zuurstof wordt gevormd uit CO2, terwijl het feitelijk wordt gevormd door splitsing van water. Er zijn genoeg fusiereacties waarbij Heliumkernen worden gevormd, maar een reactie met 4 protonen die simultaan tegen elkaar botsen bestaat niet.

        • Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

          Nee, niet simultaan nee. Maar via tussenreacties resulteren 4 protonen wel degelijk tot heliumkernen. De zon is massief genoeg voor de proton proton ketting. Het zijn juist massievere sterren die een andere methode hanteren, namelijk de Koolstof Stikstof Zuurstof Cyclus (CNO cycle).

          • Piet Spaans zegt:

            Ik bedoelde de bruine dwergen die alleen maar het zeldzame deuterium kunnen fuseren, waardoor ze geen proton protonreacties nodig hebben.
            De tussenreacties zijn mijns inziens wel essentieel, omdat het mengsel al die tussenproducten ook moet bevatten voordat er fusie tot Heliumkernen plaatsvindt. In een zo kortstondig fenomeen als een nova is dat wel essentieel.

          • Arie Nouwen zegt:

            Ah..bruine dwergen, dat verklaart het. Dit zijn eigenlijk mislukte sterren, die te weinig massa hebben om in de kern over te kunnen gaan tot de fusie van waterstof in helium. In de omstandigheden van de explosie van de witte dwerg kan dat wel plaatsvinden.

    • Olaf van Kooten zegt:

      De druk in de kern van een ster (of in de aangetrokken materieschil in het geval van een nova) is dusdanig hoog dat iedere elektromagnetische afstoting tussen protonen wordt opgeheven.

      • Piet Spaans zegt:

        De elektrische afstoting tussen twee protonen in het binnenste van de zon is zeer groot, zo groot dat de reactie bij heersende druk en 15 miljoen Kelvin niet plaats zou kunnen vinden ware het niet dat er zoiets als kwantummechanische tunneling bestaat, waardoor de protonen toch kunnen reageren, al is de energiebarriere te hoog in klassieke zin.
        De druk in de zone van een nova waar fusie plaatsvindt lijkt me laag, het doet me meer denken aan de omstandigheden in een tokamak (1 miljoenste atmosfeer) dan aan de omstandigheden in het binnenste van een ster. In feite is de temperatuur sowieso het belangrijkst, dat bepaalt of twee kernen voldoende kinetische kunnen energie bezitten om de afstotingsbarriere te overwinnen. Ik heb het idee dat je de elektrische kracht in hoge mate onderschat, feitelijk is dit een zeer sterke kracht.

        • Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

          Ik onderschat de em-kracht zeker niet! Maar als de druk en temperatuur in de kern hoog genoeg zijn, dan zorgt dit toch voor voldoende kinetische energie om de afstoting te overwinnen, waardoor protonen kunnen fuseren? Ik wist niet dat kwantumtunneling een rol had in deze, weer wat geleerd 😀

  3. Volgens de Wikipedia vindt de omzetting van waterstof naar helium bij een nova niet plaats via de p-p cyclus, maar via de CNO-cyclus. Zie:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Nova

    paragraaf “development”, alinea 1.

Laat wat van je horen

*