20 oktober 2017

VLT ontdekt grootste gele hyperreuzenster

HR 5171 field image

Met de Very Large Telescope Interferometer (VLTI) is een ster opgespoord die de grootste gele ster blijkt te zijn die we kennen. Hij behoort zelfs tot de tien grootste sterren die tot nu toe zijn ontdekt. De hyperreus is meer dan 1300 keer zo groot als de zon en vormt, samen met een andere ster die zo dichtbij staat dat de twee elkaar raken, een dubbelstersysteem.

Waarnemingen die zich over meer dan zestig jaar uitstrekken, sommige door amateur-waarnemers, geven aan dat dit zeldzame en opmerkelijke object heel snel verandert en tijdens een zeer kortstondige levensfase is betrapt. Het blijkt dat de gele hyperreuzenster HR 5171 A een kolos is: met 1300 keer de diameter van de zon is hij veel groter dan verwacht. Dat maakt hem tot de grootste gele ster die we kennen.

Ook staat de ster, die anderhalf keer zo groot blijkt te zijn als de beroemde rode superreus Betelgeuze, in de top tien van de grootste sterren. Hij is ongeveer een miljoen keer zo helder als onze zon. De nieuwe waarnemingen hebben ook laten zien dat deze ster een zeer nabije begeleider heeft, wat als een echte verrassing kwam. De afstand tussen beide sterren is zo klein dat ze elkaar raken en tezamen op een reusachtige pinda lijken.

De astronomen maakten gebruik van een techniek, interferometrie genoemd, om het licht dat met meerdere afzonderlijke telescopen is verzameld zodanig te combineren dat effectief een reusachtige telescoop met een middellijn van 140 meter ontstond. De nieuwe waarnemingen bewogen het team ertoe om nog eens grondig naar oudere waarnemingen van de ster te kijken, om erachter te komen hoe deze zich de afgelopen zestig jaar heeft gedragen.

HR 5171 animation

Gele hyperreuzen zijn erg zeldzaam: tot nu toe zijn er in onze Melkweg nog geen vijftien ontdekt, met Rho Cassiopeiae als bekendste voorbeeld. Ze behoren tot de grootste en helderste sterren die we kennen en bevinden zich in een onstabiele fase van hun leven waarin ze heel snel veranderen. Door deze instabiliteit stoten gele hyperreuzen ook materiaal uit, waardoor zich een uitgestrekte atmosfeer rond de ster vormt.

Ondanks zijn grote afstand van bijna 12.000 lichtjaar is HR 5171 A voor iemand met extreem goede ogen n

Laat wat van je horen

*