18 december 2017

Supernova’s in alle soorten en maten

Edwin

Gisteravond was Edwin Mathlener bij m’n sterrenkluppie, Christiaan Huygens in Papendrecht, om daar een lezing te geven over supernova’s. Eh… ik zeg altijd supernovae, da’s denk ik allebei goed, maar dit even terzijde. Ik ken Edwin al decennia, sedert de oertijd van de club eind jaren zeventig, begin jaren tachtig, toen we allemaal nog jong en onbedorven waren. Edwin – tegenwoordig weer werkzaam op z’n oude stek bij Elseviers uitgeverij – schetste in zijn boeiende en zeer informatieve verhaal een beeld van supernova’s, dat begon bij de historische waarnemingen, zoals Tycho Brahe’s waarneming van een Nova Stellaris in 1572 (met Cas A als restant, waar we nu nog steeds de echo’s van kunnen zien), en dat eindigde bij het best wel complexe beeld van allerlei soorten supernova’s, zeer grote sterexplosies, die afhankelijk van de situatie eindigen in een neutronenster, een zwart gat of… helemaal niets. Ik heb begin 2010 een keertje een overzicht laten zien van de soorten van supernova’s en dat zag er als volgt uit:

[table “” not found /]

Aan de hand van de informatie die Edwin gaf zou de tabel weer moeten worden geupdate, dus wees er alert op dat hij hier en daar aangepast moet worden. Ik gebruik ‘m nu ook meer als illustratie om aan te geven dat het best een complex verhaal is. Zo is op dit moment van de type Ia supernovae het model favoriet dat ze ontstaan door twee botsende witte dwergen en niet door de overdracht van een gewone ster naar een witte dwerg, die de Chandrasekhar limiet overschrijdt. Maar dat model van die botsende witte dwergen betekent dus dat je niet met

Laat wat van je horen

*