24 augustus 2017

Mars heeft er een inslagkrater bij gekregen

recent mars crater

Mars is bezaaid met inslagkraters, waarvan de meeste zeer oud zijn. Bovenstaande krater is echter slechts twee jaar oud – da’s in kosmische termen een paar seconden geleden. De krater is gefotografeerd door de Mars Reconnaissance Orbiter, die sinds 2006 rondjes draait om de Rode Planeet. De ruimtesonde is uitgerust met een hele rits geavanceerde apparatuur, waaronder de Context Camera. E

Reacties

  1. Als ik het artistiek bekijk, is de close-up, zeg maar, een potent plaatje 🙂
    Maar het is maar net, HOE je het bekijkt, want vanuit een andere hoek stelt het niets voor 🙂

    • Je zou bijna denken dat je de meteoriet zelf kan zien liggen, het staalblauwe “balletje” tegen de rechterrand van de krater

      • Dat idee had ik eigenlijk ook al, alhoewel ik mij wel afvraag op wat voor schaal ik het moet zien,
        erg groot kan dit niet zijn.
        De inslag heeft volgens mij wel plaats gevonden vanaf de rechterzijde onder een kleine hoek
        ten opzichte van het oppervlak, gezien de inslagverstrooing.

        Of heb ik het mis?

        • Dat zou ik ook verwachten…..van rechts naar links.

          Dit is de grootste foto die ik kon vinden; http://www.jpl.nasa.gov/spaceimages/images/largesize/PIA19127_hires.jpg

          Over de afmetingen van de krater kon ik niets vinden. Maar wel dat de gebruikte camera een resolutie van 30cm per pixel kan bereiken (met gebruik van Hirise’s 50 cm reflectie telescoop).

          • Ok…..stel inderdaad 30 cm per pixel voor deze foto….

            Ik tel voor het balletje 17 pixels als doorsnede, dus ongeveer 5 meter
            En voor de krater rond het balletje, ongeveer 170 pixels doorsnede, dus ongeveer 50 meter

          • Hhmmm,, 5 meter,, zijn ze niet wat kwijt wat normaliter om Mars zou moeten vliegen?

            En K.J. je laat er geen gras over groeien 🙂

          • Zover ik weet zijn de Russen wel wat ruimtevaart materiaal kwijt geraakt op Mars, maar dat is langer geleden dan de genoemde twee jaar.

            KON ik er maar gras over laten groeien….letterlijk dan…..ik zou zo de geschiedenis in gaan als die vent die Mars kon terraformen 🙂

  2. Kan het blauwe balletje een water- of ijsplas zijn?

    • Het is ongeveer wel duidelijk dat er ijs vlak onder het grondoppervlak voor komt op Mars. De hitte van een inslag zou dat water kunnen smelten, aangenomen dat er op die plek ook ijs aanwezig was. Maar….door het ontbreken van een atmosfeer zal waterijs direct overgaan in waterdamp. Vloeibaar water kan niet op Mars. Dus ik gok dat het geen water of ijs kan zijn…

  3. Martin SchoenmakerMartin Schoenmaker zegt:

    De mogelijkheid dat het blauwe bolletje water is, kan eigenlijk wel worden uitgesloten. Het is niet het ontbreken van een atmosfeer wat K.J. zegt, maar eerder de lagere druk (0,6% van die van op aarde op zee-niveau) die er in de Mars-atmosfeer heerst, die er voor zorgt dat water niet vloeibaar kan blijven.

    Ik denk dat het blauwe bolletje het verse krater is. Het zwarte aan de rechterzijde is materiaal dat door de inslag weggeschoten is en teruggevallen op het oppervlak. Aangezien het krater (het blauwe bolletje – of dus eigenlijk kuiltje) zo rond is, denk ik dat het wittige materiaal wat aan de linkerkant als een strook zichtbaar is het gevolg is van wind. Dit zou materiaal kunnen zijn dat minder zwaar was en daardoor makkelijker door de wind een eindje meegenomen kon worden. Het donkere materiaal is blijkbaar zwaarder waardoor het in een kring (ik denk dat het onder de witte strook doorloopt) rond het krater terechtkwam.

    • Op Mars kan wel water aan de opp. voorkomen, zie:
      http://nl.wikipedia.org/wiki/Mars_%28planeet%29
      (als het klopt wat er staat en dat is niet altijd het geval)

      Maar als er water vrij komt bij zo’n lage druk, kan dat bevriezen? en hoe snel gaat dan dat sublimeren?

      • Neem van mij aan dat water niet in vloeibare vorm aan het oppervlak van Mars voor kan komen. In extreme situaties misschien voor een hele korte tijd (als je bv een bak water uit je ruimteschip op Mars zet zal het even duren voordat het vervlucht is).

        Zelfs waterijs is niet stabiel aan het oppervlak van Mars. Waterijs aan de polen zit opgesloten onder CO2 ijs, en waterijs op het overige Mars oppervlak, een paar centimeter eronder.

        @Martin, het gaat natuurlijk om atmosferische druk….zonder atmosfeer ook geen atmosferische druk. Hoe dichter de atmosfeer, hoe meer druk. M.b.v. een fasediagram kan je voor water bepalen welke druk in combinatie met temperatuur nodig is om vloeibaar water stabiel te kunnen houden.

        Over de krater….ik ben er uit. Na een inslag komt subsurfice waterijs of CO2-ijs bloot te liggen. Dat ziet er uit zoals op de foto uit dit artikel. Na verloop van tijd zal het ijs verdampen omdat het niet stabiel is aan de oppervlakte. De staalblauwe gloed is dan verdwenen. Ik probeer nog wat online te zetten maar dat is lastig omdat ik hier geen bestanden bij kan voegen….

        • Hier een screenshot met de foto’s van nieuwe inslagkraters op Mars. De oudste foto is linksboven, en de jongste rechtsonder. Van de oudste naar jongste foto is een tijdspan van 3 maanden. Door de inslag kwam ijs bloot te liggen, herkenbaar aan de staalblauwe kleur. In dit geval is uiteraard niet alleen op de kleur afgegaan, maar m.b.v. spectrum-analyse bevestigd dat het om waterijs gaat. Na ongeveer drie maanden was het ijs verdwenen, omdat dat ook niet stabiel is aan de oppervlakte van Mars.

          Ik denk dat we er met een gerust hart van uit kunnen gaan dat de foto uit dit artikel ook ijs laat zien, gezien de gelijkenis met voorgaande bestudeerde verse inslagkraters op Mars.

          Screenshot; http://historyearth.com/watermars.jpg

    • Is het nu een bolletje of een kratertje?
      Bij de eerste indruk zou je zeggen, een bolletje, en dit vanwege de schaduw werking
      van de omliggende objecten.
      Je moet goed kijken om er achter te komen dat het een kratertje is, en dat de lichtinval
      van de linker kant komt. Ook is het logischer dat het in plaats van een bol, een krater is.
      Vooral als het om een inslag gaat, waarvan hier dus duidelijk sprake is.

  4. “Een blauw bolletje”, “dat moet wel water zijn”

    Hmmm… Tuurlijk want water is een blauwe vloeistof. 😀

    Of toch… bij mij uit de kraan komt en kleurloze(!) vloeistof.
    De zee en andere grote wateroppervlakken lijken alleen maar blauw omdat ze de atmosfeer(-kleur) weerspiegelen.
    Welke kleur heeft die atmosfeer van Mars ook al weer.

    😀
    Nog een heel prettige avond, Paul

    • Water en ijs hebben van zichzelf een blauwe tint…..
      http://www.dartmouth.edu/~etrnsfer/water.htm
      of
      http://www1.lsbu.ac.uk/water/water_vibrational_spectrum.html

      Ps, als je op Mars staat en naar diens hemel kijkt, is het blauw maar donkerder dan we hier gewend zijn. Behalve tijdens en kort na stormachtig weer, dan is de hemel daar rood vanwege de grote hoeveelheid ijzeroxide/stof.

      Je kan evt ook deze pagina even checken…. -tig meer voorbeelden van marskraters/ijs http://marsprogram.jpl.nasa.gov/mro/gallery/press/20090924a.html

      Jij ook een heel prettige avond 🙂

      • Toegegeven : ik lees niet zo vlot Engels … maar als ik het goed begrijp is water, gezien door een redelijke waterkolom [ diepte ] iets blauwig.

        Jij reken zelf uit dat “dat bolletje” zo’n 5 meter breed is… dan zal de diepte van dat plasje zeker geen 10 meter zijn. [ in case of cilindertje… 🙂 ]
        Lijkt mij veel te weinig om, indien vloeibaar water, een blauwe kleur te verklaren.

        Daarnaast, zoals je zelf al aangeeft, zit er veel Fe in de Mars -grond. Dat water zou in iets meer dan ‘no-time’ roestbruin worden. Een kleur die je al in 5cm vloeibaar water herkend. 🙂
        Ik ben al benieuwd naar de foto’s van maart 2015 !

        Groet, Paul

        • Ik lees ook niet zo vlot engels…….ik bluf en doe net alsof 🙂

          Vloeibaar water kan het nooit zijn…..als er ijs zou smelten door een inslag gaat het direct over in waterdamp. Het zichtbare ijs is bloot komen te liggen na de inslag en steeds ijs gebleven. En, Mars heeft ook een blauwe hemel. Ik probeer even wat online te zetten….jaja net een jehova….ik ga door tot ik je heb kunnen overtuigen 🙂

          • Quote : “Ik lees ook niet zo vlot engels…….ik bluf en doe net alsof 🙂 ”
            A-ha ondeugd. 😀

            On Topic
            In het Mars vacuüm (6promile van de Aardse atmosferisch druk) zou eventueel water vrij snel via vriesdrogen gesublimeerd zijn.

            Hoe groot schat je de kans in dat het een stuk metaal is, misschien zelfs van een ijzermeteoriet?

            Groet, Paul

          • Nou….we weten dat meteorieten een behoorlijke vaart kunnen hebben. Bij ons hebben een fikse rem van een kilometer of dertig die het afremmen en helemaal of deels laten verbranden/verdampen. Op Mars zal zo’n gevaarte gewoon op volle snelheid inslaan. Als ons “bolletje” de meteoriet zelf zou zijn, en mijn -ahum- berekening van 5 meter doorsnede is een redelijke benadering, denk ik dat de krater gigantisch zou zijn.

            Download dit, als je er trek in hebt (geheel vrijblijvend aanbod haha)
            http://historyearth.com/Lecture1.18_Gamma_ray_spectroscopy_and_subsurface_water.mp4
            http://historyearth.com/Lecture1.18_Gamma_ray_spectroscopy_and_subsurface_water.srt

            Dit is een les uit een cursus van een jaar geleden ofzo, wat me gaanderweg dit topic weer te binnen schoot. Het stukje waar ik op doel is helemaal aan het eind van de clip op 12:48. Ik haal het later wel weer off-line want ik kan Mike Brown (de pluto-killer) nu niet even mailen om te vragen om toestemming….ik kan wel mailen maar krijg toch geen reply 🙂

    • Water en waterijs hebben van zichzelf een blauwe tint;
      http://www.dartmouth.edu/~etrnsfer/water.htm
      en
      http://www1.lsbu.ac.uk/water/water_vibrational_spectrum.html

      Een astronaut zal een blauwe “lucht” boven Mars zien, alleen donkerder dan we hier gewend zijn. Bij heftig weer zal de lucht echter rood zijn vanwege stof en het hoge ijzer(roest)gehalte op Mars

      Het blijkt dat er al veel jonge kraters zijn gevonden met die kenmerken en spectrum analyse heeft uitgewezen dat het om waterijs gaat; http://marsprogram.jpl.nasa.gov/mro/gallery/press/20090924a.html

      (mijn vorige reply, gisteravond, stond op “wacht op moderator” en was vanochtend verdwenen?)

Laat wat van je horen

*