15 december 2017

Hanny van Arkel bij Chr. Huygens over Hanny’s Voorwerp: een foto-impressie

Hanny4

Twee weken geleden was Hanny van Arkel bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens in Papendrecht, waar ze vertelde over het door haar ontdekte Hanny’s Voorwerp, de mysterieuze groene gaswolk bij het sterrenstelsel IC 2497, welke ze in 2007 ontdekte via de Galaxy Zoo. Voor aanvang van de lezing waren we (Hanny, Steven, Jan, Paul en ik) eerst even een kijkje gaan nemen in de sterrenwacht van Huygens, welke zich achter het gebouw van de NVWA bevindt, de plek waar de

Reacties

  1. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Maar als in de gaswolk sterren ontstaan zijn, dan is het dus niet meer puur een gaswolk. Wat is het dan? Een ‘nieuw’ dwergstelsel of simpelweg een losse intergalactische open cluster?

  2. Volgens mij een dwergstelsel….en ik denk dat we aan kunnen nemen dat de wolk/jonge sterren door de zwaartekracht verbonden zijn/blijven aan het moederstelsel. Dan zou het een satelietstelsel worden, zoals onze Melkweg er ook een aantal heeft?

    Je zou bijna denken dat onze dwergstelsels hier dan ook zo zouden zijn ontstaan, maar even uit hoofd….zijn die ouder dan de Melkweg (die zelf al behoorlijk oud is), althans, stervorming is er inmiddels gestopt. Dus kunnen ze niet op dezelfde wijze zijn ontstaan. Maar ik kan me vergissen over die leeftijd/stervorming gestopt.

  3. Olaf van KootenOlaf van Kooten zegt:

    Er bestaan zogenaamde tidal dwarf galaxies die ontstaan zijn vanuit getijdenstaarten als gevolg van interacties tussen twee grote sterrenstelsels. Die zijn dus ‘nieuw’ en vol blauwe sterren. Ander dwergstelsels hebben een andere herkomst.

    Onregelmatige stelsels zijn vaak klein en gasrijk en hebben een voortdurende stervorming (op een laag pitje), met soms een plotselinge sterrenflits tot gevolg, zelfs als ze de omgeving van het trigger-stelsel verlaten.

    Dwerg-elliptische stelsels hebben vaak eigenschappen die doen denken aan de centrale verdikking (bulge) van een groot spiraalstelsel. Maar merk op: spiraalstelsels met een flinke centrale verdikking zijn vaak het resultaat van een grote samensmelting tussen twee grote, gasrijke stelsels. Spiraalstelsels zonder bulge (zoals M33) zijn dan weer relatief vrij gebleven van grote mergers en hebben nauwelijks iets wat een centrale verdikking genoemd kan worden (en ook vaak, maar niet altijd, een relatief klein supermassief zwart gat).

    Volgens een theorie kunnen dwergspiraalstelsels die door het zwaartekrachtveld van een groot stelsel bewegen, een gigantische stervorming in de kern teweeg brengen (het verdichten van de kern) en hun schijf verliezen, waarna een dwerg-elliptisch stelsel het gevolg is.

    Dwerg-sferoidale stelsels zijn dan weer een mysterie: allemaal oude sterren, geen gas, en een lage dichtheid. Na de ontdekking van ‘losse’ diffuse ‘bolhoopachtige objecten’ in de buurt van Andromeda, geloven sommige sterrenkundigen dat “sferoidale stelsels en bolvormige sterrenhopen geen geheel gescheiden en afzonderlijke objecten zijn”. Ze bestaan immers beide uitsluitend uit oude sterren, met elkaar verbonden door de zwaartekracht in een bolvorm of uitgerekte bolvorm. Met het verschil dat sferoidale stelsels veel donkere materie lijken te hebben en bolhopen vrijwel niet.

    Buiten dit, wat is het verschil tussen een intergalactische open sterrenhoop (een relatief klein groepje nieuwe sterren, ontstaan van uit een intergalactisch gaswolk die tot stervorming is gedreven, of een ‘verbannen’ galactische gaswolk) en een galaxy? Zoiets noem je niet direct een ‘dwerg-sterrenstelsel’. Wat is dan het gedefinieerde verschil? Donkere materie? Een minimaal aantal sterren? Dat laatste sowieso niet, omdat sommige bolhopen meer sterren bevatten dan bepaalde dwergsterrenstelsels.

  4. Je zou Hanny’s Voorwerp inderdaad zo’n tidal dwarf galaxy kunnen noemen, maar dan is het wel een bijzondere, namelijk eentje die aan het ‘oplichten’ is gezet door de straling afkomstig van de quasar in IC 2497. Met ‘gewone’ tidal dwarf galaxies is dat niet het geval, die hebben stervorming door getijdewerking en drukgolven die daarmee samenhangen. Dus toch weer een tikkeltje apart.

  5. Toen ik gisteravond dit topic las moest ik direct aan een topic van een aantal dagen geleden denken:
    http://www.astroblogs.nl/2015/02/03/laatste-adem-van-stervende-sterrenstelsels-waargenomen/
    Hanny’s voorwerp en de uitgestoten gaswolk in de link hebben wel wat van elkaar weg.

Laat wat van je horen

*