18 oktober 2017

Grote Europese onderzoeksbeurzen voor Nederlandse astronomen

Snik Desert

De Nederlandse exoplaneetonderzoekers dr. ir. Frans Snik (NOVA/Universiteit Leiden) en dr. Jean-Michel Desert (Universiteit van Amsterdam) krijgen een Starting Grant van de European Research Council (ERC). Deze prestigieuze beurs van 1,5 miljoen euro is bedoeld voor aanstormend wetenschappelijk talent om hun eerste onderzoeksgroep mee te vormen.

Frans Snik (NOVA/Universiteit Leiden) gaat technologie ontwikkelen om uiteindelijk de atmosferen en oppervlakken van aardachtige exoplaneten te bestuderen. Snik: “Met onze vloeibaar-kristal coronagraaf onderdrukken we de felle halo van sterlicht. Zo kunnen we exoplaneten direct in beeld krijgen. En in combinatie met spectroscopie en met polarisatie-metingen kunnen we dan de eigenschappen van exoplaneten in ongekend detail achterhalen.”

Eerst gaat Snik met zijn techniek waarnemingen doen met de grootste huidige telescopen. Daarna wil hij de technologie toepassen bij de European Extremely Large Telescope (E-ELT). Met die reuzentelescoop, die in 2024 af moet zijn, kunnen astronomen voor het eerst direct naar leefbare planeten rondom nabije sterren op zoek gaan. Snik: “Als we dan een rotsachtige exoplaneet op de juiste afstand van de ster vinden, zetten we meteen ons arsenaal aan technieken in om zo’n planeet te karakteriseren en misschien zelfs aanwijzingen voor buitenaards leven te vinden.”

Jean-Michel Desert (Universiteit van Amsterdam) gaat de komende jaren de verscheidenheid aan nieuwe exoplaneten in kaart brengen. Hij bestudeert daarvoor exoplaneten die vanaf de aarde gezien voor hun moederster langsdraaien en zo een sterverduistering veroorzaken. Bij een sterverduistering kunnen astronomen de atmosfeer van de planeet analyseren. Desert wil antwoorden krijgen op vragen als: hoe is de planeet ontstaan, hoe is het klimaat en is de planeet bewoonbaar? Desert: “En natuurlijk de meest prangende vraag: zijn we alleen in het heelal?”

Desert gaat telescopen op de grond en in de ruimte gebruiken, zoals de James Web Space Telescope, de opvolger van de Hubble Ruimtetelescoop. Zijn onderzoek wordt de eerste uitgebreide, diepgaande, vergelijkende studie om de eigenschapen van exoplaneten als een populatie te begrijpen. Hierbij hoort ook onderzoek aan de moederster zelf, die met uitbarstingen de bewoonbaarheid van planeten zou kunnen be

Laat wat van je horen

*