9 december 2016

Hubble ziet kosmische splinter

NGC 4111

De Hubble-ruimtetelescoop heeft een opname gemaakt van het sterrenstelsel NGC 4111 – een zogenaamd lenticulair of lensvormig sterrenstelsel op een afstand van 50 miljoen lichtjaar. Lensvormige stelsels vormen een bijzondere klasse van sterrenstelsels, aangezien ze eigenschappen van spiraalstelsels combineren met die van elliptische stelsels. Lenticulaire sterrenstelsels bestaan vooral uit oude sterren en hebben nauwelijks tot geen stervorming – net als elliptische stelsels dus. Maar, ze hebben wel een schijf en een centrale verdikking, net als een spiraalstelsel. Je zou ze feitelijk als uitgebluste spiralen kunnen beschouwen: het stervormende gas raakte op, de stervorming stokte en het spiraalpatroon verdween. Dat maakt lensvormige sterrenstelsels een beetje saai, maar die vlieger gaat niet helemaal op voor NGC 4111, zoals bovenstaande opname van Hubble laat zien. We kijken precies tegen de zijkant van het sterrenstelsel aan, die hierdoor doet denken aan soort kosmische lichtsplinter. Haaks op de schijf van NGC 4111 zien we echter een opvallende stofband die daar niet ‘hoort’ te zijn. Vermoedelijk is dit het restant van een gasrijk dwergstelsel die in het verleden is opgeslokt door het moederstelsel. Gezien de uitlijning van de stofband, vermoeden astronomen dat het om een “polar ring galaxy” moet gaan – een ringvormig sterrenstelsel rondom de polen van een ander sterrenstelsel.

Geef een reactie