9 december 2016

ALMA vindt de voetafdruk van babyplaneten bij pasgeboren ster

ALMA-waarneming van de stofschijf rond HL Tauri.

ALMA-waarneming van de stofschijf rond HL Tauri.

Nieuwe waarnemingen die door ALMA (de Atacama Large Millimeter-submillimeter Array) zijn verricht aan de gas- en stofschijf rondom de pasgeboren ster HL Tauri, hebben nieuwe aanwijzingen opgeleverd over het bestaan van planeten in de circumstellaire schijf.

Bij eerdere waarnemingen zijn namelijk twee “gaten” gevonden in de schijf, twee banden die vrij lijken te zijn van materiaal. De aanwezigheid van planeten zou een mooie verklaring kunnen vormen voor dit verschijnsel. Planeten hebben immers de neiging om hun omloopbaan schoon te vegen van materiaal. Niet alle astronomen waren overtuigd: er zijn namelijk meerdere mechanismen om het bestaan van de gaten te verklaren. In dat geval zouden de gaten weliswaar stofvrij zijn, maar nog altijd tjokvol met (veel lastiger te detecteren) gas moeten zitten.

De verspreiding van gas (blauw) en stof (rood) rondom HL Tauri.

De verspreiding van gas (blauw) en stof (rood) rondom HL Tauri.

Als gevolg van de nieuwe waarnemingen van ALMA is gebleken dat de gaten niet alleen stofvrij zijn, maar ook gasvrij zijn. Dat betekent dat de aanwezigheid van planeten de meest waarschijnlijke verklaring vormt voor de gaten. Berekeningen hebben uitgewezen dat de planeet in het binnenste gat, op een afstand van 28 AU van de moederster (1 AU is de afstand aarde-zon), een gasplaneet zou moeten zijn van ongeveer 0,8 Jupitermassa’s. Het buitenste gat, op een afstand van 69 AU van de moederster, wordt dan bevolkt door een planeet van 2,1 Jupitermassa’s.

Astronomen zitten wel met een probleem opgezadeld. Volgens de gangbare theorie van planeetvorming, core accretion, ontstaat eerst in de loop van enkele tientallen miljoenen jaren een rotsachtige kern, die vervolgens enorme aantallen gas gaat aantrekken. HL Tauri is echter weinig meer dan

Reacties

  1. Wybren de Jong zegt:

    Bij een andere relatief jonge ster, CI Tau, is ook een zware planeet gevonden. De ster is 2 miljoen jaar oud.
    die:
    http://news.rice.edu/2016/05/26/astronomers-find-giant-planet-around-very-young-star/

Geef een reactie