21 februari 2017

De distillatie van liefde, interstellaire communicatie en het Ik in het digitale tijdperk

Schiedam is als vanouds de stad waar van graan jenever werd en nog steeds wordt gestookt. Vlakbij de grote distilleerderij van Nolet, waar onder andere de befaamde Ketel 1 jenever wordt gebrouwen, vond zaterdag 11 februari een soort van geestelijke distillatie plaats. In de Ketelkantine in Schiedam, naast de fabrieken van Nolet, was een bijeenkomst, waar techniek-filosoof Marjolein Lanzing, kunstenaar en Astroblogs-auteur Daniela de Paulis en schrijver/singer-songwriter Auke Hulst spraken over thema’s als liefde, de grenzen van de technologie, interstellaire communicatie, tweelingen en het Ik in het digitale tijdperk. Dit allemaal vanwege de tentoonstelling genaamd It can talk in every language in 384.400 km, van de jonge Oostenrijkse kunstenaar Sarah Pichlkostner (1988), te zien in de Ketelfactory, iets verderop van de Ketelkantine. In Pichlkostner’s eerste grote solotentoonstelling verandert zij de ruimte met behulp van zonnepanelen, aluminiumbuizen, oranje folie, glas en gekleurd licht in een mentale reis naar de maan en weer terug, een afstand van twee keer 384.400 km – nou ja, als we even niet letten op apogeum en perigeum van de maan. Rudi Fuchs had onlangs een column in de Groene Amsterdammer over Pichlkostner’s tentoonstelling, waar ik voor een deskundig oordeel van een echte kunstkenner graag naar verwijs (ik ben op kunstgebied maar een leek).

Marjolein Lanzing

Wat die drie voordrachten van Lanzing, de Paulis en Hulst betreft was ik blij daar samen met collega-Astroblogs auteur Jan Brandt bij aanwezig te zijn geweest. Lanzing is zoals ze het zelf omschrijft filosoof in de technologie, iemand die technologie op een andere manier bekijkt dan we gewoon zijn, die meer kijkt naar de ethische kant van technologische ontwikkelingen. Is de infosfeer waarin wij heden ten dage opgroeien een goede ontwikkeling, kunnen we ons in de wereld van Big Data, virtual reality en data profiling zonder risico’s staande houden? Over dat soort thema’s sprak Lanzing in een boeiend half uurtje, waarin zij aangaf dat de zogeheten technological solutionism – ‘voor alle problemen is wel een app beschikbaar’ – ook zijn grenzen heeft en dat we na moeten denken waar die grenzen precies liggen1.

Daniela de Paulis

Daniela de Paulis is geen onbekende voor ons Astroblogs lezers, want ze is één van de auteurs. Zoals we weten en zoals ze in haar voordracht liet zien is ze met tal van projecten bezig, die allemaal met de ruimte te maken hebben en die een artistieke inslag hebben. Als eerste kwam zij met de Visual Moonbounce, waarbij met de radartechniek van moonbouncing – vlak na de tweede wereldoorlog met project Diana door de Amerikaanse marine ontwikkeld – afbeeldingen naar de maan stuurt, die met kosmische ruis terug naar de eerde kerend, de afstand van twee maal 384.400 km in luttele seconden overbruggend. Andere projecten waar de Paulis mee bezig is zijn Blue Marble, Moon Relay en als laatste Cogito. Over dat laatste project, waarbij voor het eerst ter wereld hersengolven de ruimte in zullen worden gestuurd, meldde de Paulis dat er in mei dit jaar een event zal zijn, waarbij Cogito zal worden uitgevoerd, hetgeen met de 25 meter radiotelescoop van Dwingeloo zal gebeuren. Bij die gebeurtenis zal ook Frank White zijn, de auteur van het boek The Overview Effect, het effect dat astronauten die de aarde op grote afstand zien een soort mentale shift ondergaan, die hun doet beseffen hoe mooi, maar ook hoe kwetsbaar de aarde is. Over die bijeenkomst in mei zullen we de lezers van de Astroblogs uiteraard op de hoogte houden.

Lucette ter Borg en Auke Hulst

Tenslotte was er een tweegesprek tussen Lucette ter Borg, de curator van de tentoonstelling van Pichlkostner, en Auke Hulst, de bekende auteur (met zijn laatste boek ‘En ik herinner me Titus Broederland’ staat hij op de nominatie voor de Libris literatuurprijs), journalist en muzikant. Hulst groeide op in Denemarken – nee, niet wat je denkt, het is een gehucht in Groningen, ergens in de buurt van Slochteren, te midden van een monotoon landschap, waar de uitgestrekte akkers afgewisseld worden door grote, onbemande gasinstallaties van de Gasunie. Hulst eindigde het boeiende gesprek in de Ketelkantine af met twee songs, begeleid op gitaar. Daarna sloot Sarah Pichlkostner zelf af met een soort van dankwoord en was er voor alle aanwezigen een biologische lunch. Na de lunch ging men ar de Katelfactory om de tentoonstelling te bekijken, maar die heb ik zelf niet kunnen zien. De tentoonstelling It can talk in every language in 384.400 kilometer is tot en met 9 april 2017 te zien in de Ketelfactory in Schiedam.

Noten
  1. Ik moest tijdens Lanzing’s voordracht regelmatig denken aan de discussie die we hier hebben gehad over het Mars One project, dat beoogt om vier mensen enkele reis naar Mars te sturen. Jullie kennen mijn standpunt daarover inmiddels wel. []

Reacties

  1. Geweldig! Ik voel me trots en blij dat dit soort evenementen in Schiedam plaatsvinden. #itshipandhappeninginschiedam

Laat wat van je horen

*