20 april 2024

De Astroblogs van Arie Nouwen

Prachtige nevel, gewelddadig verleden: clash van sterren lost stellair raadsel op

Toen astronomen naar een tweetal sterren in het hart van een prachtige wolk van gas en stof keken, stond hen een verrassing te wachten. Sterrenparen lijken doorgaans als twee druppels water op elkaar, maar in HD 148937 lijkt de ene ster jonger en is deze, in tegenstelling tot de andere, magnetisch. … [Lees meer...]

Onverklaarbare wolk van magnetisch plasma gevonden in de Hydra cluster: de vliegende vos

Sterrenkundigen hebben bij radiowaarnemingen een onverklaarbare wolk van magnetisch plasma gevonden in de Hydra cluster (alias Abell 1060), een cluster van 157 heldere sterrenstelsels, gelegen op 100 miljoen lichtjaar afstand in de richting van het sterrenbeeld Waterslang. De lokatie van de … [Lees meer...]

Natuurkundige Peter Higgs (94) – medebedenker van het Higgs boson – overleden

Vandaag werd bekendgemaakt dat Peter Higgs, de natuurkundige die in 1964 samen met andere theoretici het naar hem genoemd Higgs boson bedacht, op 94 jarige leeftijd is overleden. Uit een verklaring van de Universiteit van Edingburgh blijkt dat Higgs afgelopen maandag overleed. In 2013 won hij samen … [Lees meer...]

De totale zonsverduistering van 8 april gezien vanuit de ruimte

Het zal niemand ontgaan zijn dat er een gisteren een totale zonsverduistering was, zeker als je in de Verenigde Staten was. Daar en in de buurlanden Mexico en Canada hebben miljoenen mensen de eclips gadegeslagen, voor zo ver de bewolking meewerkte. Maar in de ruimte werd de totale zonsverduistering … [Lees meer...]

Webb heeft de extreme stervorming in M82 in beeld gebracht

Sterrenkundigen hebben met de Webb ruimtetelescoop de extreme stervorming in M82 in beeld hebracht. M82 is een sterrenstelsel in het sterrenbeeld grote beer, gelegen op 12 miljoen lichtjaar afstand - voor sterrenkundigen is dat zeer dichtbij. Realatief is M82 niet zo groot, maar de hoeveelheid … [Lees meer...]

DESI laat zien dat we mogelijk in een ωCMD heelal leven in plaats van een ΛCDM heelal

Eergisteren bracht ik hier de resultaten van het eerste jaar van waarnemingen gedaan met het Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI), dat vanaf het Kitt Peak National Observatory in Arizona in de VS 600.000 sterrenstelsels, 450.000 quasars en 420.000 intergalactische gaswolken spectroscopisch … [Lees meer...]

CHEOPS heeft mogelijk ‘glorie’ waargenomen op een exoplaneet

Mogelijk heeft de Europese Characterising ExOplanet Satellite (Cheops) bij een exoplaneet glorie waargenomen. Glorie is een optisch verschijnsel dat we ook in de aardse atmosfeer kennen en dat bestaat uit kleurrijke concentrische ringen die onder bepaalde omstandigheden kunnen ontstaan. CHEOPS heeft … [Lees meer...]

Jaar 1 van DESI levert gelijk de grootste 3D kaart van het heelal op

Deze week zijn de resultaten bekendgemaakt van het eerste jaar (14 mei 2021-12 juni 2022) van waarnemingen gedaan met het Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI), een spectroscoop waarmee sterrenstelsels tot 11 miljard lichtjaar afstand zijn waargenomen. DESI is verbonden aan de 4-m Mayall … [Lees meer...]

De 3.200 megapixel camera van het Vera C. Rubin Observatorium is gereed

's Werelds grootste digitale camera voor sterrenkundige waarnemingen is gereed. De Legacy Survey of Space and Time (LSST) Camera is een 3200 (!) megapixel camera en hij zal verbonden worden aan de Simonyi Survey Telescope van het Vera C. Rubin Observatorium in Chili, dat nu gebouwd wordt. De camera … [Lees meer...]

Simulaties geven aanwijzingen voor de massa van de allereerste sterren, de populatie III sterren

De allereerste sterren in het heelal moeten alleen bestaan hebben uit de twee lichtste elementen die er toen in het vroege heelal waren, dat waren de waterstof en helium die in de oerknal waren geproduceerd. Die sterren moeten circa 200 miljoen jaar na de oerknal voor het eerst zijn verschenen, de … [Lees meer...]