18 mei 2013

Gigantische ster VY Canis Major omgeven door wolk met titanium oxide

Titanium oxides zijn gevonden in de stofwolk die VY CMa omgeeft

Onderzoek met de Submillimetre Array (SMA), een radio interferometer op Hawaï die kijkt in het submillimetergebied van het electromagnetisch spectrum, aan de gigantisch grote ster VY Canis Major heeft laten zien dat deze omgeven wordt door een grote door de ster uitgestoten wolk van stof. In die wolk heeft men moleculen van titanium oxide (TiO) en [...]

Meest nabije stersysteem ontdekt sinds afgelopen honderd jaar

WISE_J104915.57-531906

De sterrenkundige Kevin Luhman (Penn State University) is er in geslaagd om het meest nabije stersysteem te ontdekken sinds 1916, een dubbelster bestaande uit twee bruine dwergen, slechts 6½ lichtjaar van ons vandaan, in het zuidelijke sterrenbeeld Zeilen (Vela). Het systeem heet WISE J104915.57-531906, genoemd naar het instrument waarmee het werd ontdekt, NASA’s infraroodsatelliet Wide-field Infrared Survey Explorer [...]

Een nabije ster die ouder is dan het heelal zelf?

De metaalarme ster HD 140283

Sterrenkundigen hebben van de metaalarme ster HD 140283, gelegen op slechts 190 lichtjaar afstand tot de aarde, de leeftijd kunnen bepalen en die blijkt 14,46 ± 0,80 miljard jaar te zijn1. De geschatte leeftijd van het heelal is 13,772 ± 0,059 miljard jaar oud, gebaseerd op waarnemingen met de WMAP-satelliet. Eh… dat maakt die ster dus ouder [...]

Hubble ziet jonge ster HL Tau gas en stof uitbraken

HH 151

Met de hubble telescoop hebben ze de straalstroom van gas en stof gefotografeerd, die uitgebraakt is door de jonge ster HL Tau in het sterrenbeeld Stier (Taurus), 460 lichtjaar van ons vandaan. Die wervelende wind van gas en stof wordt een Herbig-Haro object genoemd en in het geval van HL Tau heet ‘ie HH 151. Sterren [...]

Hubble en Spitzer zien protoster oplichten als een stroboscoop

LRLL 54361

Met de Hubble en Spitzer ruimtetelescopen hebben sterrenkundigen een protoster gezien, die precies om de 25,34 dagen een intense stoot licht uitstraalt. Het gaat om de protoster LRLL 54361, gelegen in de gaswolk IC 348, een reusachtige kraamkamer van nieuwe sterren, 950 lichtjaren van de aarde. Spitzer heeft die ster eerder al ontdekt, maar aanvullende waarnemingen [...]

Type IIn supernova van zware ster wordt voorafgegaan door eerdere uitbarsting

supernova

Supernovae zijn er in allerlei soorten en maten en de variant van de type IIn supernovae ontstaat als zeer zware sterren – zeg ergens tussen 8 en 100 (!) zonmassa’s zwaar – na een kort maar heftig leven in een geweldige explosie vaarwel tegen de wereld zeggen. Op basis van gegevens die verzameld zijn met [...]

Sterrenwind van reuzenster blijkt uit vele kleine stukjes te bestaan

Zeta_Puppis

Door met de Europese röntgensatelliet XMM-Newton te kijken naar de reuzenster Zetta Puppis in het zuidelijke sterrenbeeld Achtersteven (Puppis) zijn sterrenkundigen er achter gekomen dat de door die ster uitgezonden sterrenwind geen continue bries is, maar dat het gefragmenteerd plaatsvindt en dat er wel honderden tot duizenden stukjes zijn. Zetta Pupis – afgekort ζ Pup, hij [...]

Herschel weegt zware schijf rond nabije ster

Herschel weegt een zware schijf rond TW Hydrae

Astronomen hebben met de Herschel-ruimtetelescoop zwaar moleculair waterstof gevonden in de protoplanetaire schijf rond de nabije ster TW Hydrae. Ze schatten het gewicht van de gasachtige schijf op 50 keer de massa van Jupiter. Zwaar waterstof (het HD-molecuul) bestaat uit één waterstofatoom en één deuteriumatoom, en wordt beschouwd als een indicator voor het hoofdbestanddeel van [...]

Boeggolf Betelgeuze zorgt over 5000 jaar voor daverende kosmische botsing

betelgeuze

Sterrenkundigen hebben door infraroodwaarnemingen met de Europese satelliet Herschel ontdekt dat een boeggolf vol met gas dat is uitgestoten door de rode superreus Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion over 5000 jaar in botsing komt met een interstellaire wolk van stof. De boeggolf zelf  - product van de door Betelgeuze uitgestoten sterrenwind – was al eerder [...]

Wij zijn sterrenstof

nucleosynthese

Wij zijn sterrenstof. Carl Sagan zei het ooit zo: “De stikstof in ons DNA, het calcium in onze tanden, het ijzer in ons bloed… is gemaakt in her binnenste van ineenstortende sterren“. En dat blijkt des te meer uit de volgende infografiek over nucleosynthese – het ontstaan van de elementen – van Ben Gilliland van [...]