21 oktober 2014

De fluor in je tandpasta werd gemaakt in sterren

Het fluor in tandpasta heeft een kosmische oorsprong: het is ontstaan in rode reuzen sterren.

De fluor in producten zoals tandpasta en kauwgom werd miljarden jaren geleden gevormd in sterren die op onze zon leken, maar in een latere fase van hun leven verkeerden, aldus sterrenkundigen van de Universiteit van Lund (Zweden) en collegae in Ierland en de VS. Fluor (symbool F, atoomnummer 9) is een element, in 1529 voor […]

Hubble vindt zombiester, achtergelaten door zwakke supernova

2012Z

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Hubble ruimtetelescoop een ster ontdekt die mogelijk een supernova explosie heeft overleeft. Het gaat vermoedelijk om een witte dwergster in het spiraalsterrenstelsel NGC 1309, 110 miljoen lichtjaar van ons vandaan. In januari 2012 was in dat stelsel een supernova te zien, genaamd SN 2012Z, op de plek van het […]

Sterrenkundigen hebben wellicht een Thorne-Zytkow Object ontdekt

TZO

Deze week is op de 224e bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS) in Boston bekend geworden dat sterrenkundigen in de Kleine Magelhaense Wolk, een begeleidend dwergsterrenstelsel van onze Melkweg, mogelijk een zogenaamd Thorne-Zytkow Object (TZO) hebben ontdekt. Dit soort merkwaardige hybride sterren ontstaan als een rode superreuzenster in botsing komt met een superdichte neutronenster (het restant […]

“Supermassieve zwarte gaten zijn eigenlijk wormgaten”

“Supermassieve zwarte gaten zijn eigenlijk wormgaten”

Twee Chinese natuurkundigen zijn met een nogal radicale theorie gekomen. Volgens hen zijn de supermassieve zwarte gaten die de ankers vormen van de meeste sterrenstelsels, helemaal geen zwarte gaten, maar (hou je vast): wormgaten! Nu hebben Chinezen wel meer maffe ideeën (die, toegegeven, niet zelden tot resultaat leiden) maar in dit geval hebben de heren […]

Rode dwergsterren die al met een kleine telescoop te zien zijn

rode_dwergen

Rode dwergsterren zijn sterren die relatief licht zijn – met een massa tussen 0,08 en 0,5 maal die van de zon – en die goede kandidaten zijn om exoplaneten in hun stelsel te herbergen, die zich in de leefbare zone van de dwerg bevinden, de zone waar vloeibaar water kan voorkomen. Rode dwergen zijn lichtzwakker […]

Bruine dwergster ontdekt met temperatuur ónder nul graden [Update]

Spitzer

Met de twee infrarood-satellieten Spitzer en WISE van de NASA zijn sterrenkundigen erin geslaagd om een bruine dwergster te ontdekken, die een temperatuur heeft die onder nul graden ligt: met een oppervlaktetemperatuur tussen -48 en -13 ºC – brrrrr… – is WISE J085510.83-071442.5, zoals de diepvriesster wordt genoemd, de koudst bekende bruine dwerg. Er waren andere […]

Het Kikkervisje en de Wriemelaar

kikkervisje

Het object in het midden van de met de Hubble ruimtetelescoop gemaakte foto is IRAS 20324+4057, vanwege z’n karakteristieke vorm bijgenaamd ‘het Kikkervisje’. Een treffende bijnaam, want de blauwe sliert die van kop tot staart een lichtjaar lang is en die net zoveel gas bevat als vier zonsmassa bij elkaar lijkt echt op een kikkervisje. […]

Wat heeft dat exotische hadron Z(4430) eigenlijk met sterrenkunde te maken?

Het verschil tussen een neutronenster en een quarkster

Gisteren maakte ik jullie deelgenoot van het feit dat nu onomstotelijk is komen vast te staan dat de natuur een deeltje kent dat uit maar liefst vier quarks bestaat, het zogenaamde Z(4430) hadron, een subatomair deeltje vier keer zwaarder dan een proton, voorzien van negatieve lading – een bekendmaking waar jullie vast wakker van hebben gelegen. Nou […]

Death Stars in Orionnevel desastreus voor nabije protoplanetaire schijven

Waarnemingen aan proplyds in de Orionnevel met ALMA

De Orionnevel (M42) in het gelijknamige sterrenbeeld Orion kennen we als een stellaire kraamkamer, een enorme wolk van geïoniseerd (H II) waterstof, 1600 lichtjaar van ons vandaan, waar zich honderden jonge sterren en evenzovele protosterren bevinden. Bij die laatste groep sterren heeft men protoplanetaire schijven aangetroffen, ook wel proplyds of naar hun vorm kikkervisjes genoemd, van […]

NuSTAR’s onderzoek aan Cas A laat zien hoe supernovae exploderen

Cas_A

Met behulp van onderzoek aan het supernovarestant genaamd Cassiopeia A (kortweg Cas A, hierboven te zien in een combinatie van drie afzonderlijke foto’s) met behulp van NASA’s röntgensatelliet Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR) hebben sterrenkundigen kunnen achterhalen hoe de explosie van een ster als supernova precies in z’n werk gaat. Met de in juni 2012 gelanceerde NuSTAR […]