30 april 2016

De donkere materie voor Kerst

De donkere dagen voor Kerstmis zijn weer aangebroken en da’s een goed moment om hier wat berichten over het onderzoek aan donkere materie te plaatsen, het tot nu toe mysterieuze en onzichtbare spul dat 80% van alle materie in het heelal zou vormen – deels actueel nieuws, deels berichten die hier in de la waren […]

XXL-jacht op clusters van sterrenstelsels

ESO-telescopen hebben een internationaal team van astronomen in staat gesteld om een derde dimensie te geven aan de grootste structuren in het heelal die door de zwaartekracht bijeen worden gehouden: clusters van sterrenstelsels. Samen met telescopen elders ter wereld en in de ruimte, doen de VLT en de NTT mee aan de XXL-survey – een […]

Beste donkeremateriedetector nu nog gevoeliger

’s Werelds gevoeligste detector voor donkere materie is dankzij nieuwe kalibratietechnieken nog eens ruim twintig maal zo gevoelig geworden. De LUX-detector (Large Underground Xenon-detector) in Zuid-Dakota maakt jacht op mysterieuze donkeremateriedeeltjes door de zeldzame lichtflitsjes te meten die zo’n deeltje produceert wanneer het héél af en toe in botsing komt met de kern van een […]

Reusachtige baby-stelsels liggen ingebed in donkere materie

De grootste sterrenstelsels in het heelal zijn lang geleden ontstaan op plaatsen waar de concentratie aan donkere materie het hoogst was. Dat werd al voorspeld door populaire theorieën over de evolutie van sterrenstelsels, maar het blijkt nu ook uit nieuwe waarnemingen die verricht zijn met het ALMA-observatorium in Noord-Chili (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array). Japanse astronomen […]

Donkere materie of gewoon zwavel…

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft een nieuwe verklaring gevonden voor geheimzinnige röntgenstraling in clusters van sterrenstelsels, de grootste objecten in het universum. Deze röntgenstralen, met een zeer specifieke energie, kunnen ontstaan als koud waterstofgas botst op hete zwavel-ionen en zo elektrische lading overdraagt. Eerder werden de röntgenstralen toegeschreven aan een hypothetisch deeltje, het steriele […]

Nabij dwergstelsel bestaat wellicht vrijwel geheel uit donkere materie

Donkere materie wordt niet voor niets “donker” genoemd. Hoewel er tien keer meer donkere materie dan gewone materie moet zijn in het heelal, hebben we het schimmige spul nog nooit waargenomen. We weten dat het er moet zijn, aan de hand van de zwaartekrachtinvloed die het uitoefent. Maar een rechtstreeks signaal is er nooit van […]

XENON1T gaat beginnen aan de jacht op WIMP’s, deeltjes donkere materie

De XENON1T detector, 1400 meter diep onder de grond onder het massieve Gran Sasso gebergte in Italië, is onlangs in gebruik genomen. Met die detector hoopt men WIMP’s te ontdekken, weakly interactive massive particles, de hypothetische deeltjes waaruit donkere materie zou bestaan, de mysterieuze tot nu toe ongeziene materie die 85% van alle materie in […]

’t Is een idee: donkere materie in de aardkern en in de kern van sterren

Zo in één keer komen er binnen enkele dagen drie nieuwsberichten binnendruppelen, die allemaal uitgaan van hetzelfde idee: dat er donkere materie zit in de kern van de aarde en van sterren. De berichten even op een rijtje: allereerst het idee dat er donkere materie zit in de kern van de aarde. Het drietal natuurkundigen […]

Wie gaat morgen de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen winnen? Wellicht Vera Rubin?

Morgen – dinsdag 6 oktober – wordt om 11.45 uur Nederlandse tijd bekendgemaakt wie de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen heeft/hebben gewonnen. Zoals ieder jaar wordt er vol op gespeculeerd wie de beste kansen hebben om ‘m te winnen en dit jaar wordt daarbij regelmatig de naam Vera Rubin (87) genoemd. Zij is de Amerikaanse sterrenkundige die […]

Ook XMASS sluit de waargenomen jaarlijkse variatie van donkere materie uit

Het is nog maar koud drie weken geleden toen de resultaten van de XENON100 detector bekend werden gemaakt en duidelijk werd dat de door de Chinees-Italiaanse DAMA/LIBRA detector waargenomen jaarlijkse variatie van donkere materie niet klopt. Deze week kwam de genadeklap voor DAMA/LIBRA – zo lijkt het tenminste, want uit de bekendgemaakte resultaten van XMASS (Xenon […]