30 september 2016

Vormen fotonen met massa wellicht de verklaring voor donkere energie?

In 1998 werd door twee onafhankelijke teams met behulp van waarnemingen aan ver verwijderde type Ia supernovae dat de snelheid waarmee het heelal uitdijt toeneemt, een ontdekking die de leiders van de teams de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen opleverde. Oorzaak van die versnelde uitdijing: de donkere energie, een mysterieuze vorm van energie die een afstotende […]

Krijgen Majorana-neutrino’s hun massa zónder het Higgs mechanisme?

In 2012 werd het Higgs boson ontdekt door de twee grote detectoren van de Large Hadron Collider (LHC), de ATLAS- en CMS-detectoren. De ontdekking betekende de bevestiging van het bestaan van het elementaire deeltje dat verantwoordelijk is voor de massa die elementaire deeltjes hebben, zoals quarks en elektronen. De theorie die dat verkrijgen van massa […]

Donkere energie laatste miljarden jaren niet veranderd – blijkt uit studie Chandra van clusters

Onderzoek met de Chandra röntgen-ruimtetelescoop van de NASA aan 300 clusters van sterrenstelsels heeft laten zien dat de sterkte van de donkere energie, de mysterieuze kracht die verantwoordelijk is voor de versnelde expansie van het heelal, de afgelopen miljarden jaren niet gewijzigd is. Vier van die 300 clusters zie je hierboven, de paarse gloed is […]

ALMA ziet verborgen donker dwergstelsel in gravitatielens SDP.81

Met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), een enorme sub-millimeter-telescoop in de hooggelegen Atacama vlakte Chili, heeft men in de gravitatielens genaamd SDP.81 een kleine lichtvlek ontdekt, die veroorzaakt wordt door een verborgen dwergsterrenstelsel, dat bestaat uit donkere materie – hierboven zie je ‘m, de rode rond rondom de blauwe centrale vlek. Die vlek is […]

Hubble waarneming aan uitdijing heelal roept vragen op over donkere energie en het ΛCMD model

Sinds de jaren negentig weten we dat het heelal versneld uitdijt – iets dat we weten door waarnemingen aan type Ia supernova, onafhankelijk van elkaar verzameld door twee teams onder leiding van Perlmutter, Schmidt en Riess, hetgeen deze drie de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen opleverde. De donkere energie, die verantwoordelijk zou zijn voor deze versnelling in de […]

Donkere sterrenstelsels kunnen massale stergeboortes triggeren

Sterrenstelsels liggen ingebed in een halo van donkere materie, althans volgens een theorie die Lambda Cold Dark Matter wordt genoemd – het huidige standaardmodel voor de evolutie van structuren in het universum. Binnen die halo bevinden zich meerdere kleine subhalo’s, die eveneens van donkere materie gemaakt zijn. Rondom grote sterrenstelsels zoals de Melkweg bevatten die […]

Hoe lang nog tot de Big Rip? Volgens onderzoekers nog minstens 2,8 miljard jaar

Het model van de Big Rip is één van de modellen die voorspellen op welke wijze het heelal zal eindigen – voor de liefhebbers hier een rijtje met alle mogelijke levenseinden van ons prachtige universum. Het Big Rip model komt er op neer dat de donkere energie, de energie die verantwoordelijk is voor de in […]

Zwarte gaten verbannen materie naar kosmische leegtes

Het universum bestaat voor een groot deel uit (onzichtbare) donkere materie, waar zo’n 75 procent van alle massa in het heelal uit bestaat. Zowel donkere als zichtbare materie verzamelen zich in uitgestrekte filamenten, die zich rondom enorme kosmische leegtes wikkelen. Door te kijken naar de kosmische achtergrondstraling hebben observatoria zoals COBE, WMAP en Planck ons […]

Clusters van sterrenstelsels bieden nieuwe inzichten in donkere materie

De eigenschappen van clusters van sterrenstelsels worden niet volledig bepaald door hun totale massa, maar ook door de verdeling van donkere materie in hun omgeving. Dat blijkt uit een nieuw statistisch onderzoek aan 9000 clusters in de Sloan Digital Sky Survey DR8-catalogus, gepubliceerd in Physical Review Letters. Astronomen verdeelden de onderzochte clusters in twee groepen: […]

Werken in dit laboratorium voelt als het meespelen in een science fiction film

Bovenstaande foto zou je bijna het idee geven met het hoofdkwartier van een supervillain van doen te hebben. Gelukkig is dat niet het geval: hier worden geen duistere zaakjes besproken, maar pure natuurkunde bedreven – maar wel van het “duistere” soort. Hier wordt namelijk naar donkere materie gezocht! Dit adembenemende onderzoekslaboratorium bevindt zich diep onder […]