22 december 2014

Zomerblog: de Homunculusnevel in 3D

etacarinae

Indien je op zoek bent naar iets om uit te printen met zo’n nieuwe 3D printer, probeer dan eens een kopie van de Homunculusnevel. Deze stoffige, bipolaire, kosmische puinwolk meet circa 1 lichtjaar in doorsnede, maar werd wat verkleind voor deze print tot ongeveer 1/4 licht-nanoseconde oftewel 80 mm. De Homunculus op ware grootte omhult Eta […]

“Stoffig” probleem eindelijk opgelost

Artist's impression

Het is een team van astronomen gelukt om de vorming van stof in de nasleep van een supernova-explosie realtime te volgen. Voor het eerst hebben zij aangetoond dat de korreltjes van deze kosmische stoffabrieken in twee stadia worden geproduceerd – kort na de explosie, maar ook in de jaren daarna. De astronomen gebruikten de Very […]

Mysterieuze supernova waargenomen

collosal supernova

De eerste reeks opnames die geschoten zijn in het kader van de Dark Energy Survey hebben al direct resultaat opgeleverd. Men heeft namelijk een bijzondere supernova ontdekt op een afstand van 7,8 miljard lichtjaar. Het gaat om een zogenaamde “superheldere” of “superlumineuze” supernova, een zeldzame categorie waarvan slechts een paar exemplaren bekend zijn. Maar zelfs […]

Zeldzaam supernovatype ontdekt in Grote Magelhaense Wolk

dwarf2

Het kan verkeren in het wereldje van sterrenkundigen. Jarenlang was er discussie over de ware aard van de zogenaamde type Ia supernovae, exploderende sterren die het gevolg zijn van een witte dwerg die met z’n massa ‘over het randje gaat’, die door massatoevoer zwaarder wordt dan de Limiet van Chandrasekhar, 1,38 keer de zonsmassa. De […]

Supernova verschenen in M106

M106

De reeds in april dit jaar waargenomen ‘nieuwe ster‘ vlakbij de kern van het spiraalstelsel M106 (NGC 4258) in het sterrenbeeld Jachthonden blijkt een supernova te zijn. Met de Katzman Automatic Imaging Telescope (KAIT) van de Lick Observatory Supernova Search vonden ze de ster reeds op 6 april, maar nu pas is ‘ie geïdentificeerd als een type […]

‘Winderige’ reuzensterren eindigen met een knal

PR-image-v2.pptx

Voor het eerst hebben astronomen kunnen aantonen dat Wolf-Rayetsterren hun korte leven afsluiten met een supernova-explosie. Dat blijkt uit waarnemingen van een supernova die in mei 2013 in het ongeveer 360 miljoen lichtjaar verre sterrenstelsel UGC 9379 te zien was. Een Wolf-Rayetster is meer dan twintig keer zo groot als de zon en minstens vijf […]

Kosmische lensmodellen getoetst

supernova_header

Twee internationale teams van astronomen hebben drie verre supernova’s ontdekt waarvan het licht werd versterkt door de immense zwaartekracht van voorgrondclusters die als ‘kosmische lenzen’ werken. Dankzij de supernova’s kunnen astronomen meer te weten komen over deze clusters. Zware clusters van sterrenstelsels kunnen als lenzen werken omdat hun krachtige zwaartekracht het licht dat door hen […]

Heldere supernova stond achter gravitatielens

lens lines

Een uitzonderlijk heldere supernova die enkele jaren geleden oplichtte bevond zich achter een natuurlijke ‘lens’. Tot deze conclusie komt een internationaal team van astronomen na nauwkeurig kosmisch detectivewerk met de Keck-I-telescoop. In 2010 ontdekten astronomen een verre supernova, PS1-10afx, die veel helderder was dan soortgelijke supernova’s. Dat leidde tot een stevige discussie: volgens sommige onderzoekers […]

Gooit stof roet in het eten van de BICEP2-waarnemingen?

bicep2-b_over_b_rect_BICEP2

Onderaan deze blog is een update te zien. Ruim een maand terug – op die gedenkwaardige 17e maart 2014 – was het wereldnieuws dat onderzoekers verbonden aan de BICEP2 detector de ontdekking bekendmaakten van polarisatie in de kosmische microgolf-achtergrondstraling, die veroorzaakt zou zijn door primordiale zwaartekrachtgolven afkomstig uit de inflatieperiode van de oerknal. Om er zeker van […]

Vermoedelijk nova verschenen in sterrenbeeld Schorpioen

TCPJ17154683

Op 26 maart j.l. is door de Japanners Koichi Nishiyama en Fujio Kabashima ‘transient’ ontdekt, vermoedelijk een nova, in het sterrenbeeld Schorpioen. Nova Scorpius 2014 (TCP J17154683-3128303) was bij de ontdekking 10,1m. De positie van de transient is R.A. 17 15 46.83  Dec. -31 28 30.3  (2000.0). Enkele uren na de ontdekking werd de nova ook […]