3 mei 2015

Silhouette van supernova SN 1885 in het Andromedastelsel waargenomen

SN1885

Op 19 augustus 1885 werd een supernova waargenomen in het sterrenstelsel M31, het bekende Andromedastelsel. In die tijd was nog helemaal niet bekend wat supernovae zijn en tevens wist men niets van het bestaan van andere sterrenstelsels buiten de Melkweg. In die tijd was M31 een vaag wolkje dat deel uitmaakte van onze eigen Melkweg […]

Astronomen ontdekken extreem verre supernovae

pair instability supernovae

De allereerste sterren waren uitzonderlijk massief en kortlevend en hebben hun leven beëindigd in de vorm van cataclysmische explosies. Sommige van deze supernovae waren uitzonderlijk helder – zo’n 10 en 100 keer krachtiger dan overige supernova-types. Nu heeft men maar liefst twee van dit soort superlumineuze supernovae waargenomen in het verre universum. Het licht van […]

Voor het eerst meervoudige zwaartekrachtslens van supernova waargenomen

SN-MACS-cluster-Spitzer-Hubble-SN-lenser-Host_edited-1-580x390

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om voor het eerst een supernova te zien, waarvan het licht door de zwaartekracht van een massieve cluster van sterrenstelsels tussen de supernova en de aarde werd verbogen en waardoor er in plaats van één maar liefst vier supernovae te zien waren. De supernova wordt SN Refsdal genoemd, naar de Noorse […]

Supernova verschenen in balkspiraalstelsel M61

Credit: The Asiago Transient Classification Program

Er is een supernova verschenen in het balkspiraalstelsel M61 (NGC 4303), 55 miljoen lichtjaar van ons vandaan gelegen in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). De supernova werd op woensdag 29 oktober j.l. ontdekt door Koichi Itagaki uit Japan, die ‘m met een CCD camera en 50 cm reflector vond. De supernova was op het moment van […]

Vuurbal van nova gedetailleerd in beeld gebracht

Illustratie van een nova-explosie in een dubbelstersysteem. (David A. Hardy / www.astroart.org / STFC)

Met de CHARA Array (Center for High-Angular Resolution Astronomy), een telescopennetwerk op Mount Wilson in Californië, zijn gedetailleerde waarnemingen verricht aan Nova Delphini 2013 – een sterexplosie die op 14 augustus 2013 plaatsvond op bijna 15.000 lichtjaar afstand van de aarde in het kleine sterrenbeeld Dolfijn. De resultaten van de waarnemingen zijn vandaag online gepubliceerd […]

Supernova’s in alle soorten en maten

Edwin

Gisteravond was Edwin Mathlener bij m’n sterrenkluppie, Christiaan Huygens in Papendrecht, om daar een lezing te geven over supernova’s. Eh… ik zeg altijd supernovae, da’s denk ik allebei goed, maar dit even terzijde. Ik ken Edwin al decennia, sedert de oertijd van de club eind jaren zeventig, begin jaren tachtig, toen we allemaal nog jong […]

Vrijdag 17 oktober: lezing bij Huygens over supernovae

De Krabnevel, restant van de supernova die in 1054 explodeerde

Komende vrijdag (17 oktober) houdt Edwin Mathlener bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens in Papendrecht een lezing over supernovae. Op het eerste gezicht ziet de sterrenhemel er onveranderlijk uit, dit in tegenstelling tot onze eigen wereld. Maar al in het verre verleden zagen astronomen soms plotseling een ster opvlammen, een nieuwe ster of ‘nova’, die het ideale beeld van de hemel verstoorde. Nu […]

Scherpe radiobeelden ontrafelen mysterie van gammastraling in sterexplosie

Composite V959 Mon

Astronomen hebben met behulp van zeer gedetailleerde radio-opnamen ontdekt waar – en mogelijk ook hoe – gammastraling wordt geproduceerd in nova’s, een vrij vaak voorkomend type sterexplosie. Lange tijd werd gedacht dat nova’s niet heftig genoeg waren voor de productie van gammastraling, de meest energierijke straling in het heelal. Met een aantal radiotelescopen, waaronder het […]

Het bewijs voor pair-instability supernovae

Artist's impression

Laten we het eens hebben over een bijzonder soort supernova. Supernovae ontstaan natuurlijk als zware sterren hun brandstof verbruikt hebben, waarna de kern gaat instorten. Uiteindelijk zal de kern feitelijk een grote atoomkern geworden zijn, waarna de rest van de ster terug stuitert en zal worden weggeblazen in de vorm van een titanische explosie. Tijdens zo’n […]

Een kijkje in de allereerste superzware supernovae van het heelal

Credit: Ken Chen, UC Santa Cruz.

Als je de afbeelding hierboven ziet zou je toch denken te kijken naar een hersenscan, van iemand met behoorlijk veel hoofdpijn. Maar niets is minder waar. Het is een simulatie van een zeer zware ster, die in het vroege heelal voorkwam en die op het punt staat te exploderen. Die eerste generatie sterren, de ‘primordiale’ populatie […]