3 maart 2015

Hubble vindt begeleider van zeldzame type IIb supernova

SN1993J

In 1993 ging het sterrenstelsel Messier 81 een zeer zeldzame supernova “af”, van het type IIb. Deze supernovae kenmerken zich door het vrijwel ontbreken van waterstoflijnen. Astronomen vermoeden dat een begeleider het grootste deel van het waterstof van de ontploffende ster “gestolen” heeft. Deze zal dan een tijd blijven branden als een superhete heliumster, alvorens […]

Kosmische afstandschaal in twijfel gebracht

Type Ia supernova white dwarf red giant

Hoewel de meeste sterren langzaam uitdoven, komen sommige exemplaren op spectaculaire wijze aan hun einde. Zij ontploffen namelijk in de vorm van zogenaamde supernova-explosies. Deze komen in twee hoofdtypen. Type II supernovae zijn het gevolg van supermassieve reuzensterren die onder hun eigen gewicht ineenstorten. Type Ia supernovae zijn daarentegen het gevolg van lichtzwakke (maar superdichte) […]

Supernova 2014J is het resultaat van de botsing van twee witte dwergsterren

SN 2014J pre and post x-ray

Uit gegevens die zijn verzameld door de Chandra-ruimtetelescoop is gebleken dat een supernova die op 21 januari van dit jaar is “afgegaan” het resultaat moet zijn geweest van twee botsende witte dwergen. Normaal gesproken vinden supernovae van het type Ia plaats als een witte dwergster teveel materiaal heeft aangetrokken van z’n begeleider en over z’n […]

Herkomst van “eenzame” supernovae mogelijk verklaard

lonely supernova

Een team van onderzoekers heeft vastgesteld dat bepaalde “eenzame” supernovae feitelijk het gevolg zijn van de botsing van een witte dwerg en een neutronenster. Het gaat hierbij om supernovae die bijzonder rijk aan calcium zijn1 en minder lang duren dan gewone supernovae. Dit maakt ze lastig te onderzoeken. Wat nog vreemder is, is het feit […]

Hubble vindt zombiester, achtergelaten door zwakke supernova

2012Z

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Hubble ruimtetelescoop een ster ontdekt die mogelijk een supernova explosie heeft overleeft. Het gaat vermoedelijk om een witte dwergster in het spiraalsterrenstelsel NGC 1309, 110 miljoen lichtjaar van ons vandaan. In januari 2012 was in dat stelsel een supernova te zien, genaamd SN 2012Z, op de plek van het […]

Zomerblog: een rem op de lichtsnelheid?

SN1987A

Een poosje terug was er nieuws over supernovae 1987A, de supernova die op 27 februari 1987 in de Grote Magelhaense Wolk explodeerde. De natuurkundige James Franson van de Universiteit van Baltimore kwam met de gedachte dat de waarnemingen aan de neutrino’s, die afkomstig waren van de supernova en die in twee fasen arriveerden op aarde, […]

Ook ‘gewone’ nova’s zijn een bron van gammastraling

Artistieke impressie van een nova.

Astronomen hebben ontdekt dat ‘gewone’ nova-uitbarstingen – een relatief veel voorkomend soort stellaire explosies – vrijwel altijd een bron van gammastraling zijn. Dat blijkt uit het feit dat de NASA-satelliet Fermi de afgelopen twee jaar energierijke straling van vier van deze objecten heeft gedetecteerd. Een nova is een plotseling, kortstondige uitbarsting die wordt veroorzaakt door […]

Sommige supernovae zijn “tweetraps-explosies”

SN Ia progen

Waarnemingen van de INTEGRAL-ruimtetelescoop hebben bevestigd dat we supernovae nog niet helemaal begrijpen. Toen het observatorium eerder dit jaar gammastraling waarnam uit de richting van de supernova 2014J, bleek er iets vreemds aan de hand te zijn. De enige manier die we kennen waarop zoveel gammastraling kan ontstaan, is door het verval van grote hoeveelheden […]

Zomerblog: de Homunculusnevel in 3D

etacarinae

Indien je op zoek bent naar iets om uit te printen met zo’n nieuwe 3D printer, probeer dan eens een kopie van de Homunculusnevel. Deze stoffige, bipolaire, kosmische puinwolk meet circa 1 lichtjaar in doorsnede, maar werd wat verkleind voor deze print tot ongeveer 1/4 licht-nanoseconde oftewel 80 mm. De Homunculus op ware grootte omhult Eta […]

“Stoffig” probleem eindelijk opgelost

Artist's impression

Het is een team van astronomen gelukt om de vorming van stof in de nasleep van een supernova-explosie realtime te volgen. Voor het eerst hebben zij aangetoond dat de korreltjes van deze kosmische stoffabrieken in twee stadia worden geproduceerd – kort na de explosie, maar ook in de jaren daarna. De astronomen gebruikten de Very […]