2 augustus 2015

Hubble ziet viervoudige supernova veroorzaakt door zwaartekrachtslens

heic1505c

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met behulp van de Hubble ruimtetelescoop bij een enorm elliptisch sterrenstelsel en de daaromheen liggende cluster MACS J1149+2223 een viervoudige supernova waar te nemen. Feitelijk gaat het om één supernova en niet vier, maar dankzij de werking van een zwaartekrachtslens zijn er rondom het elliptische stelsel vier afbeeldingen van die ene supernova te […]

Snelste ster van de Melkweg kreeg zwiep van zus

Een artist impression van de oplawaai waardoor US 708 zo'n enorme snelheid kreeg. Links de wegschietende snelle ster US 708. In het midden zijn exploderende zus. Bron: Thomas Kupfer

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft ontdekt dat de snelste ster uit de Melkweg zo snel is dankzij een geëxplodeerde tweelingzus. De onderzoekers, onder wie de Nijmeegse promovendus Thomas Kupfer, publiceren hun resultaten op 6 maart in Science. Een team van astronomen uit Duitsland, de Verenigde Staten, Engeland en Nederland keken met behulp van de 10m […]

Nova-explosies zijn een belangrijke bron van lithium

classical nova

Japanse astronomen hebben ontdekt dat bij nova-explosies grote hoeveelheden lithium vrijkomen. Dat blijkt uit waarnemingen van Nova Delphini 2013, die met de Subaru-telescoop op Hawaï zijn gedaan. Lithium speelt een sleutelrol bij het onderzoek van de chemische evolutie van het heelal, omdat het op verschillende manieren wordt gevormd. Vermoed wordt dat een deel van het […]

Mogelijk een vrij heldere nova verschenen in Schorpioen

PNV J17032620-3504140_SCO_13_Feb_2015_Q69_T30_Guido_zpsglepclf1

Het Central Bureau for Astronomical Telegrams (CBAT) meldt dat er mogelijk een nova is verschenen in het sterrenbeeld Schorpioen. Het object werd op 11 februari j.l. ontdekt door T. Kojima in Gunma-ken, Japan, die het met een 150-mm f/2.8 lens en een digitale camera opmerkte. De foto hierboven werd vandaag gemaakt door Ernesto Guides en […]

Samensmelting van sterren zal uitmonden in een supernova-explosie

VLT-opname van de planetaire nevel Henize 2-428.

Astronomen die gebruik maken van ESO-faciliteiten en telescopen op de Canarische Eilanden hebben twee verrassend zware sterren ontdekt in het hart van de planetaire nevel Henize 2-428. De twee om elkaar draaiende sterren zullen elkaar naar verwachting steeds dichter naderen. En wanneer ze over ongeveer 700 miljoen jaar met elkaar samensmelten, bevatten ze genoeg materie […]

De nucleosynthese van de elementen

Nucleosynthese tijdens de oerknal

Nucleosynthese is het proces waarbij kernen van zwaardere elementen, bestaande uit protonen en neutronen, worden opgebouwd uit lichtere elementen. We kennen allemaal van onze scheikundelessen nog wel het periodiek systeem, waarin de elementen keurig gerangschikt staan. Wat je daarin echter niet terug ziet is de oorsprong van de elementen, door welk proces ze gevormd zijn. […]

Hoe stof op de oceaanbodem ons iets kan vertellen over supernovae

Dr. Anton Wallner in het Nuclear Physics Department van de ANU. Credit: Stuart Hay, ANU

Het is niet echt voor de hand liggend, maar een groep Australische sterrenkundigen onder leiding van dr. Anton Wallner (Australian National University, ANU) denkt dat stof op de oceaanbodem ons iets kan vertellen over supernovae, die ver weg in het heelal plaatsvinden. De groep heeft een 8 centimeter dikke monsterlaag uit de bodem van de Stille […]

Gammaflits-supernova’s produceren meer nikkel

GRB

Energierijke supernova-explosies die ook waarneembaar zijn als gammaflits, produceren meer nikkel dan ‘gewone’ supernova’s. Dat blijkt uit gedetailleerd onderzoek aan drie gammaflitsen die geassocieerd zijn met supernova-uitbarstingen. Sterren die meer dan ca. 9 maal zo zwaar zijn als de zon eindigen hun leven in een catastrofale supernova-uitbarsting, waarbij in de meeste gevallen een compacte neutronenster […]

Vrij heldere supernova verschenen in NGC 4666 in sterrenbeeld Maagd

SN-NGC4666-wide-580x503

Mocht je nog dit jaar met je telescoop een heldere supernova willen zien, dan moet je opschieten: de op 9 december j.l. in het spiraalstelsel NGC 4666 ontdekte supernova ASASSN-14lp is de laatste dagen flink in helderheid toegenomen. Coördinaten: RA 12:45:09.101  Dec. -00:27:32.49 (2000.0). Was ‘ie tijdens de ontdekking van +14m, de laatste dagen is ‘ie gestegen […]

Silhouette van supernova SN 1885 in het Andromedastelsel waargenomen

SN1885

Op 19 augustus 1885 werd een supernova waargenomen in het sterrenstelsel M31, het bekende Andromedastelsel. In die tijd was nog helemaal niet bekend wat supernovae zijn en tevens wist men niets van het bestaan van andere sterrenstelsels buiten de Melkweg. In die tijd was M31 een vaag wolkje dat deel uitmaakte van onze eigen Melkweg […]