20 mei 2013

En hoppa, voor de derde keer op rij zo’n ‘Ring of Fire’

M94

Eerst hadden we de Ring of Fire, gevormd door de opzienbarende opstijgende én neerdalende Grasshopper-raket van SpaceX – hier op video te zien, muzikaal begeleid door Johnny Cash’… Ring of Fire. Vervolgens hadden we de Ring of Fire, gevormd door de ringvormige zonsverduistering die in delen van Australië en de Zuid-Pacific te zien was. En nu [...]

Energierijke straalstromen banen zich een weg door sterrenstelsel 4C+29.30

A galaxy located about 850 million light years from Earth.

De foto hierboven toont het sterrenstelsel 4C+29.30, 850 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd, gelegen in het sterrenbeeld Kreeft (Cancer). Het is een compositiefoto, die uit drie verschillende delen bestaat: optisch licht (goudgeel, gemaakt met Hubble), röntgenstraling (blauw, gemaakt met Chandra) en radiostraling (paars, gemaakt met de Very Large Array). In de bron van deze blog [...]

Verre sterrenstelsels zijn koeler dan verwacht

M82 infrarood

De levensduur van het Herschel Space Observatory is verlopen en het apparaat is gestopt met z’n wetenschappelijke missie. Op de valreep heeft de infraroodtelescoop echter nog een ontdekking verricht: het blijkt dat sterrenstelsels in het vroege universum koeler zijn dan de stelsels van vandaag de dag. Dit betekent dat jonge sterrenstelsels groter en stofrijker waren [...]

Mei-gallerij: Komeet PanSTARRS en het Andromedastelsel

Credit: P-M Heden / Clearskies.se / The World at Night

Is ‘t geen fantastische foto? Een poosje terug stonden ze gebroederlijk naast elkaar – of is ‘t nou gezusterlijk? – komeet Pan-STARRS en het Andromedastelsel (M31), daar in ‘t midden boven de horizon. Gemaakt door astrofotograaf P.H. Hëden uit Tänndalen, Zweden. Bron: Space.com.

Chandra ziet het hete gas, dat twee botsende spiraalstelsels omhult

NGC 6240

Met de röntgensatelliet Chandra van de NASA hebben sterrenkundigen het gas weten te fotograferen, dat het systeem genaamd NGC 6240 omhult, een zogenaamd ultralumineus infrarood sterrenstelsel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) op een afstand van ongeveer 330 miljoen lichtjaar. NGC 6240 bestaat feitelijk uit twee spiraalstelsels die aan het botsen zijn en die uiteindelijk zullen samensmelten, waarbij ook hun centrale [...]

Complete sterrenstelsels voelen de hitte van uitbarstingen van stervorming

uitbarsting

Af en toe hebben sterrenstelsels een fase waarin ze een hoge mate van stervorming kennen, de ‘uitbarstingen van stervorming’ (Engels: starbursts). Met de Hubble ruimtetelescoop hebben sterrenkundigen nu aangetoond dat die uitbarstingen van invloed zijn op het gehele sterrenstelsel, zelfs ver daarbuiten – tot wel twintig keer de diameter van het zichtbare stelsel. In het [...]

“Sportwagen” onder de sterrenstelsels ontdekt

SDSS J1506+54

Astronomen hebben een sterrenstelsel ontdekt dat sterren produceert met vrijwel 100 procent efficiëntie. Het is de meest extreme stervorming die ooit is aangetroffen. De meeste sterrenstelsels vormen sterren zoals de meeste auto’s hun brandstof verbranden: ver beneden het theoretische maximum. Het nieuw ontdekte sterrenstelsels werkt echter als een perfect getunede sportwagen: met de hoogst mogelijke [...]

Kan je zwarte gaten gebruiken om de expansie van het heelal te meten?

Kunnen zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels als afstandsindicatoren worden gebruikt?

Een vijftal sterrenkundigen, waaronder Prof. Hagai Netzer (Tel Aviv University’s School of Physics and Astronomy) heeft het plan opgevat om met behulp van zwarte gaten de expansie van het heelal te meten. Dat het heelal uitdijt weten we al sinds Edwin Hubble eind jaren twintig van de vorige eeuw aan de hand van de roodverschuiving [...]

Messier Maandag – M51, de Draaikolknevel

M51 1

Welkom bij de volgende editie van Messier Maandag! Iedere week bespreken we een object uit de Messier-catalogus, een lijst van 110 deepsky-objecten die is opgesteld om verwarring met kometen te voorkomen. Ik heb besloten om de volgorde aan te passen, zodat de Messier-objecten die besproken worden ook daadwerkelijk gevonden kunnen worden in deze tijd van [...]

ALMA lokaliseert vroege sterrenstelsels in recordtijd

ALMA lokaliseert vroege sterrenselsel

Astronomen hebben met de nieuwe ALMA-telescoop (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) meer dan 100 van de meest ‘vruchtbare’ stervormende sterrenstelsels in het vroege heelal gelokaliseerd. ALMA is zo krachtig dat het in slechts een paar uur tijd evenveel van deze stelsels heeft geobserveerd als alle andere soortgelijke telescopen in een decennium. De grootste geboorte-explosies van sterren [...]