Kometen en planetoïden rondom het centrale zwarte gat van de Melkweg
Superzware zwarte gat Melkweg verslindt wellicht planetoïden en kometen
8 februari 2012 Door Reageer
Schaatsen onder de sterrenhemel
8 februari 2012 Door Reageer
Schaatsen onder de sterrenhemel
Een paar dochters van mij waren samen met een vriendin vanavond aan het schaatsen op de vijver voor ons huis. Ik was daar ook even om te kijken – alvast wat elfstedenkoorts opdoen – en ik zag dat boven ons de sterrenhemel prachtig helder was. Gauw m’n camera gepakt en de foto hiernaast gemaakt, waarop je het trio schaatsers ziet plus boven hun Venus en daarboven Jupiter. Ik had m’n antiruis vergeten aan te zetten, dus je ziet ook een boel rode en blauw hot pixels, maar ach wat maakt het uit. De belichtingstijd was 15 seconden, dus de meiden moesten even hun adem in houden.
Hoppa, nog zo’n bloedstollend mooie aurora-timelapse video
7 februari 2012 Door 1 Reactie
Aurora is mooi om te zien, het noorderlicht dat veroorzaakt wordt door deeltjes van de zon, die in het magnetische veld van de aarde terechtkomen en net als in een TL-lamp de deeltjes in de hogere atmosfeer tot gloeien brengen. Timelapse video’s zijn ook mooi om te zien, de filmpjes die ze maken door om de paar seconde een foto te maken en die vervolgens achter elkaar te plakken, meestal zo’n 30 frames per seconde. Timelapse video’s van aurora zijn helemaal mooi om te zien, the best of both worlds om het maar even te zeggen. Neem bijvoorbeeld het vijf minuten durende juweeltje van Christian Mülhauser, die ‘m in januari bij een temperatuurtje -25°C maakt in de plaatsen Ravnastua, Skoganvarre en Lakselv, allen ergens in Noorwegen. Kijken verplicht!
Aurora 2012 from Christian Mülhauser on Vimeo.
Bron: Universe Today.
Twee nieuwe Jupitermanen ontdekt
7 februari 2012 Door 1 Reactie
Twee opnames van het maantje S/2011 J2, in het groene venster (Magellan Telescopes, Las Campanas Observatory in Chili)
Astronomen hebben twee nieuwe manen van Jupiter ontdekt. Het totale aantal manen in de Jupiterfamilie staat hiermee op 66. De maantjes zijn zeer klein, slechts een kilometer in doorsnee. In tegenstelling tot de vier grote “Galileïsche” manen van Jupiter, zijn de nieuwe maantjes lichtzwak en draaien ze op grote afstand rond de planeet: ze doen respectievelijk 580 en 726 dagen over een rondje Jupiter.
De maantjes, de voorlopig door het leven gaan als S/2011 J1 en S/2011 J2, behoren tot de zogenaamde retrograde zwerm, een verzameling kleine maantjes die in een “retrograde” omloopbaan rond Jupiter draaien, oftewel in tegengestelde richting t.o.v. de rotatie van de planeet. Inclusief de twee nieuwe leden, bevat deze zwerm nu 52 maantjes, die vrijwel allemaal heel klein van stuk zijn.
Er worden regelmatig nieuwe maantjes van Jupiter ontdekt. Wetenschappers vermoeden dat in totaal wel 100 maantjes tot deze “retrograde zwerm” behoren – waarvan we bijna de helft dus nog moeten ontdekken. De meeste retrograde manen (inclusief de twee nieuwe) worden ook geclassificeerd als “onregelmatige manen”. Dat zijn manen die ver van de planeet draaien, in bizarre excentrische omloopbanen. Het zijn deze omloopbanen die ervoor zorgen dat de onregelmatige manen waarschijnlijk NIET samen met de planeet zijn ontstaan, maar oorspronkelijk asteroïden en/of kometen zijn geweest, die in een later stadium zijn “ingevangen” door Jupiter.
Bron: National Geographic.
Radar Mars Express vindt bewijs voor vroegere oceaan op Mars
6 februari 2012 Door 2 Reacties
Impressie van de Oceanus Borealis, de oceaan op het noordelijk halfrond van Mars
Bron: ESA.
De maan, wat kun je zien vanaf aarde met een redelijke telescoop?
6 februari 2012 Door 2 Reacties
Onlangs op 1 februari was het koud en vooral helder. Die avond was de lucht extreem rustig voor Nederlandse maatstaven en daardoor kon er goed waargenomen worden. Die avond besloot ik om de maan eens in wat meer detail vast te gaan leggen. Na het richten van de telescoop op de eerste ster om te collimeren zag ik al dat dit een veelbelovende avond kon gaan worden. De diffractieringen rond de ster waren superstrak en duidelijk te onderscheiden.
Met de C11, zonder extra barlows e.d., ben ik toen maar eens aan het opnemen gegaan met mijn DMK21 camera. Het resultaat waren>40 filmpjes met allemaal stukjes maan. Na het bewerken ontstond er een groot mozaiek met een scherpte zoals ik die nog nooit eerder had gehad. Dit was leuk om eens te gaan testen met mijn telescoop om te zien wat er nog waarneembaar zou zijn.
Een ideale plek om een resolutietest uit te voeren is de krater Plato. Op de bodem van deze krater zitten vele kleine kratertjes die verschillen in grootte. Goed om eens te kijken welke kraters nog gezien kunnen worden dus.
Theoretisch moet een C11 een scheidend vermogen kunnen leveren dat je als volgt kunt berekenen, dit heet ook wel de Dawes limiet:
R = 11.6/D, waarin R de resolutie is in boogseconden en D de diameter van de telescoop in centimeters.
Hier zou dus een resolutie uitkomen van: 11.6/27.8 = 0.41 ”.
Op de afstand van de maan is dit een object met een grootte van 765 m.
De minimaal waarneembare grootte zou dus rond de 800 m moeten liggen. In praktijk zal dit natuurlijk altijd wat hoger zijn.
Uiteindelijk maakte ik de volgende opname van Plato, waarin de waargenomen kratertjes aangegeven zijn:
Links: opname met de C11 Recht: opname van de Lunar Reconnaissance Orbiter
De Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) is een Amerikaanse ruimtesonde, die op 18 juni 2009 door de NASA werd gelanceerd en later in een baan om de Maan werd gebracht. Zijn taak is om het Maanoppervlak in hoge resolutie (tot 0,5 m) in kaart te brengen ter identificatie van eventuele toekomstige landingsplaatsen. Rechts is de opname van de LRO te zien van hetzelfde gebied met de kratertjes.
Duidelijk is te zien dat er kratertjes tot zo’n 1 km doorsnede nog waarneembaar waren. Dit betekent dat de seeing en de collimatie van de telescoop extreem goed waren.
Uiteindelijk is er een mozaiek gemaakt van de opnamen waarbij ik bepaalde details uit het mozaiek ook in de LRO opnamen heb opgezocht. Het is een leuke uitdaging om te kijken welke details nog net wel/net niet meer zichtbaar zijn op de opnamen.
Ik zou zeggen veel plezier ermee…
Maanopnamen C11 vs LRO
Winter-Juup!
5 februari 2012 Door 1 Reactie
- Winter Jupiter
Ach ga toch heen naar ver en ginter
Oh Gij vermaledijde Vadertje Winter
En neem dan fluks mee met jou
die hopeloze takkekou
Liever onder een zwoele inktzwarte hemel naar Jupiter gehaast
dan door een ijskoude witte hel langs elf steden geschaatst
EN TOCH
laat ik mij ook deze winter niet kennen
laat ik mij niet helemaal, ondanks minus 15, bij de
sprankelende vruchten der winterhemel wegjennen
en zie hier
“Vriendje Winterjuup” voor mijzelve en voor U allen gisteravond vers ende digitaal geschoten
enne
‘k moet bekennen dat ik er ondanks of juist dankzij(?)
de bittere winterkou er stiekumpjes toch heel erg van heb genoten!!!
Prachtig samen in beeld: komeet Garrad en bolhoop M92
5 februari 2012 Door Reageer
Komeet Garradd (C/2009 P1) kwam deze week in de buurt van de bolvormige sterrenhoop M92 in het sterrenbeeld Hercules. Die samenstand was gisteren al te bewonderen in de Astronomy Picture of the Day. Vandaag kwam ik er een andere foto van tegen, gemaakt in het Tzek Maun Observatorium in New Mexico door Giovanni Sostero, Ernest Guido en Nick Howes. Zoals je ziet heeft komeet Garrad twee staarten, links een breed waaiervormige stofstaart en rechts de veel dunnere ionenstaart. De stofstaart, waarin het stof door de druk van het zonlicht langzaam naar buiten wordt gedrukt, volgt doorgaans de komeet langs zijn baan rond de Zon, terwijl de ionenstaart van de komeet vandaan stroomt, voortgeblazen door de zonnewind in een richting die recht van de Zon vandaan wijst. M 92 bevindt zich op ruim 25.000 lichtjaar afstand. Komeet Garradd bevindt zich daarentegen op slechts 12,5 lichtminuten van de Aarde, in een boog boven het ecliptisch vlak uitstijgend. Hieronder is een zoekkaartje van de komeet, waarbij je de samenstand met M92 in de linkerbovenhoek ziet, bij 2/6 (lees: 6 februari). Daaronder een grafiek met de laatste helderheidsmetingen. Hij is nu van magnitude 7, dus goed zichtbaar voor amateur-sterrenkundigen!
De komeet is nu nog ‘s morgens vroeg te zien, zo tussen half zes en half zeven, maar komende weken zal hij steeds noordelijker aan de hemel klimmen en daardoor zal hij aan het einde van deze maand de gehele nacht zichtbaar zijn. Bron: Universe Today + APOD.
GRAIL sonde Ebb heeft de achterkant van de maan gefilmd
2 februari 2012 Door Reageer
Met de MoonKAM1 aan boord van NASA’s GRAIL2 sonde Ebb hebben ze de achterkant van de maan gefilmd. In de video, die op 19 januari j.l. gemaakt is, zien we de achterkant van de maan van de noord- naar de zuidpool. Eén van de opmerkelijke geologische structuren die we in de video zien is de 900 km grote Mare Orientale, een inslagkrater. Helemaal onderaan bij de zuidpool, links van het midden, is de opmerkelijke, stervormige 149 kilometer grote Drygalski krater te zien. De bedoeling is dat de andere GRAIL-sonde Flow ook de maan gaat filmen, die sonde heeft een zelfde camera aan boord. Hier de video die door Ebb is gemaakt:
Bron: Moon Today.
Een maansondergang gefilmd vanuit het ISS
1 februari 2012 Door Reageer
ISS Strikes again! Ik kwam vandaag deze opmerkelijke video tegen van een maansondergang – of is het nou maanondergang, zonder s? – die op 9 januari j.l. vanuit het ISS is gefilmd. Met een vaartje van 30.000 km per uur vliegt het ISS om de aarde en vele keren per dag zien ze vanuit het station de maan opkomen én ondergaan. Men (Kuipers?) filmde één van die maansondergangen en daarin zien we iets opmerkelijks: zodra de maan ondergaat zien we een vervorming van z’n vorm. Het laatste stukje gaat het licht van de maan door de atmosfeer van de aarde en die verbuigt het maanlicht. Hoe dikker de atmosfeer des te meer de afbuiging en daarom lijkt de maanbol aan de onderkant platter te worden. Prachtig om te zien:
Bron: Bad Astronomy.
Social profiles Adrianus V