|
|
 Adrianus V |  9 maart 2010  Lichtcurve + model van HM Cancri Astronomen van onder meer de Radboud Universiteit Nijmegen hebben ontdekt dat de twee sterren in de dubbelster HM Cancri in slechts 5,4 minuten om elkaar heen draaien.  Daarmee is HM Cancri de dubbelster met veruit de kortst bekende baanperiode. Het is ook een van de allerkleinst mogelijke dubbelsterren, met een totale afmeting van niet meer dan 8 maal de diameter van de aarde. Dit is hetzelfde als slechts een kwart van de afstand van de aarde tot de maan. Het dubbelstersysteem HM Cancri bestaat uit twee witte dwergen die zo dicht bij elkaar zitten dat er massa overstroomt van de ene witte dwerg naar de andere. Witte dwergen zijn de uitgebrande sintels van sterren zoals de zon en bestaan uit helium, of koolstof en zuurstof. HM Cancri werd ontdekt als zwakke röntgenbron door ROSAT in 1999. In 2001 werd de 5,4 minutenperiode gevonden uit lichtvariaties in het röntgen en het optische licht. Of deze periode ook de baanperiode van de dubbelster was, is echter lang onduidelijk gebleven. Het zou zo kort zijn dat veel astronomen niet konden geloven dat dit klopte. Het internationale team van astronomen, onder leiding van dr. Gijs Roelofs van het Harvard-Smithsonian Center of Astrophysics, heeft nu met behulp van de grootste telescoop ter wereld, de 10-m Keck telescoop op Hawaï, kunnen aantonen dat ook de baanperiode daadwerkelijk 5,4 minuten is. Lees verder: Twee sterren die in 5,4 minuten om elkaar heen draaien
Noot:
Adrianus V | 8 maart 2010  M33 bevat géén superzwaar zwart gat Lees m’n blogs over sterrenstelsels en in 99% ervan lees je dat zich in de centra daarvan – zowel in de actieve als de inactieve versies ervan – superzware zwarte gaten bevinden, miljoenen of zelfs miljarden zonmassa’s zwaar. Vreemd is dan als je leest dat er ook sterrenstelsels zijn waarin zich helemaal geen superzwaar zwart gat bevindt. Zoals de beroemde Driehoeksnevel, Messier 33 in het sterrenbeeld Driehoek. Al in 2001 werd uit onderzoek duidelijk dat zich in de kern van M33 een zwart gat bevindt dat hooguit 3000 zonmassa’s zwaar is. Vergelijk dat met de 4,31 miljoen zonmassa’s die ‘ons’ massieve zwarte gat in de kern van de Melkweg op de kosmische keukenweegschaal weegt, een zwart gat dat vergeleken met de exemplaren in actieve sterrenstelsels als klein wordt beschouwd. Dan is die van M33 een mini gaatje.  De grote vraag is natuurlijk waarom niet alle sterrenstelsels een superzwaar zwart gat herbergen. M33 heeft zo’n 2 á 3 miljard jaar geleden een gravitationele interactie gehad met grote broer M31, het Andromedastelsel. Laat dàt stelsel nou twee kernen hebben, die wie weet dat het zwarte gat van M33 daar is achtergebleven. Het zou ook kunnen dat in sommige sterrenstelsels de omstandigheden niet leiden tot het ontstaan van superzware zwarte gaten. Die ontstaan door kannibalisme van alles wat zich aan materie in hun buurt bevindt, zodat ze voortdurend groeien, maar in M33 was er wellicht een andere situatie. Afijn, daar zal vast wel weer een mooie theorie over worden bedacht. Bron: Supernova Condensate.
Adrianus V | 8 maart 2010  Een blik vanaf de Spirit Na m’n vorige bericht over mogelijke lavastromen in het verre verleden op Mars nog een berichtje over de Rode Planeet. En aan de titel te zien een leuk bericht, eentje die ons na een ‘zwaar’ weekend met een duur Italiaanse restaurant in Emmen vrolijk kan stemmen : vanuit de 41e Lunar and Planetary Science Conference in Houston bereikte ons vorige week het nieuws dat Marsrover Spirit helemaal niet muurvast in de Marsgrond zit.  Eind januari liet de NASA weten dat alle pogingen om Spirit te bevrijden uit Troy waren mislukt en dat de ruimtevaartorganisatie besloten had om Spirit voortaan vanaf die plek statisch onderzoek te laten doen. Spirit werd een ‘lander’ in plaats van een ‘rover’. Maar wat blijkt nu: tussen eind januari en vorige week heeft Spirit bij elkaar 34 cm ( Bij de Planetary Society hebben ze ‘t over 39 cm. Geen idee wie ‘t goed heeft.) heen en weer gereden! Diverse wetenschappers, zoals Jim Bell (Cornell University), hebben al laten weten dat er goede kans is dat als Spirit de winter op Mars doorstaat hij bevrijdt kan worden en dat ‘ie dan weer als vanouds rond kan tuffen op Mars. Jan Brandt vertelde mij trouwens dat hij Mars vorige week nog heeft gefotografeerd en daar binnenkort een astroblogje aan zal wijden. We wachten vol spanning af. Bron: Science News.
Noot:
Adrianus V | 8 maart 2010  Heeft lava gestroomd door de Ascraeus bedding? Mars kennen onder andere van de prachtige foto’s genomen door de Mars Express en Mars Reconnaissance Orbiter van beddingen, waarvan we nu met zekerheid kunnen stellen dàt daar ooit water doorheen heeft gevloeid. Vorige week werd op de 41e Lunar and Planetary Science Conference door Jacob Bleacher (NASA’s Goddard Space Flight Center, Greenbelt, VS) betoogd dat er wellicht ook lava door die beddingen heeft gevloeid. Bleacher en z’n collegae keken naar een bedding op de zuidwestflank van de Ascraeus Mons vulkaan, welke deel uitmaakt van het Tharsis gebergte op Mars. Met een batterij aan instrumenten bekeken ze een 270 km lange bedding op die flank. Aan de ene kant van het ‘kanaal’ vonden ze duidelijk aanwijzingen die duiden op water dat daar gestroomd heeft. Maar aan de andere kant vonden ze een landschap dat sterke gelijkenissen vertoond met de zogenaamde lava tunnels op Hawaï, onder andere enkele diepe putten (de gele stippen op de foto), welke niet door invloed van water kunnen zijn ontstaan. Studie van een 51 kilometer lange lava tunnel, afkomstig van een uitbarsting in 1859 van de Mauna Loa op Hawaï, laat zien dat lava tunnels beddingen kunnen vormen die líjken te zijn gevormd door water. Bleacher en partners denken dan ook dat de gehele bedding bij Ascraeus Mons door lava is gevormd. Verder onderzoek moet uitwijzen of dat idee klopt of niet. Bron: Science Daily.
Noot:
Adrianus V | 7 maart 2010  Het aardse magnetische veld is volgens een groep Amerikaanse geologen mogelijk al 3,45 miljard jaar oud. De groep, die onder leiding staat van John Tarduno (Universiteit van Rochester in New York), verzamelde in de Barberton Greenstone Belt in Zuid-Afrika vulkanisch gesteente met die ouderdom, daciet genaamd. Dat bevat millimetergrote kwarts- en veldspaatkristallen met magnetiet, insluitsels van ijzeroxide die zich bij de stolling van het gesteente hebben gericht naar het aardmagnetisch veld van die tijd. Tot nu toe dacht men dat het magnetisch veld 3,2 miljard jaar oud was, gebaseerd op eerder gevonden stenen met magnetiet. Maar de door Tarduno’s groep gevonden stenen schuiven die grens 250 miljoen jaar terug in de tijd. Niet toevallig is het leven op aarde ook zo’n 3,4 miljard jaar geleden ontstaan. Het magnetische veld beschermt de aarde tegen schadelijke straling van de Zon, die in die tijd wellicht honderd keer krachtiger was dan de straling van nu. Die bescherming maakte het ontstaan van leven op Aarde mogelijk. Het ontstaan van het aards magnetisch veld markeert waarschijnlijk het moment waarop door de geleidelijke afkoeling van de aarde een vaste binnenkern en een vloeibare buitenkern ontstond. In de metaalmengsels in die buitenkern treden convectiestromen op, die beïnvloed worden door de rotatie van de aarde en die verwarmd wordt vanuit de binnenkern. Die convectiestromen wekken op hun beurt het magnetische veld van de aarde op. Bron: NRC-Handelsblad, 6 maart 2010.
|
Registreer | Login
|
Recente reacties