29 maart 2017

Oceaan op Enceladus bevindt zich wellicht “vlak onder” het oppervlak

In het laatste decennium heeft de Cassini-ruimtesonde bewijs gevonden voor een flinke activiteit aan de zuidpool van de Saturnusmaan Enceladus, zoals waterrijke fonteinen die ontspringen vanuit warme scheuren aan het oppervlak. Astronomen vermoeden dat een vloeibare oceaan de bron vormt van de fonteinen, vergelijkbaar met de situatie op de Jupitermaan Europa. Nu hebben nieuwe microgolfwaarnemingen […]

“Mislukte supernova’s” zijn feitelijk een geheel nieuwe klasse van gebeurtenissen

Zware sterren eindigen hun leven als een supernova-explosie – een gebeurtenis die even helder kan stralen als het totale licht van alle andere sterren in het omringende sterrenstelsel. Soms kan echter een “nep-supernova” plaatsvinden – een gigantische explosie die niet het einde van het leven van een ster betekent. Mogelijk behoort de supernova 2015bh tot […]

Witte dwerg ontdekt die eens per 28 minuten om een zwart gat draait

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Chandra röntgenruimtesatelliet van de NASA een systeem ontdekt, waarvan één component een witte dwerg is en de andere component een zwart gat. De witte dwerg draait in slechts 28 minuten om het zwart gat en daarmee is X9, zoals het systeem heet, recordhouder qua afstand tussen zwarte gat en […]

Zoekgeraakte ster is opgespoord door Hubble

In de vijftiende eeuw vond op twee verschillende plaatsen een machtsstrijd plaats, ontelbare kilometers van elkaar vandaan. In Engeland waren twee rivaliserende takken van de Plantagenet-familie elkaar aan het bestrijden om de troon, terwijl in een verre nevel meerdere sterren druk bezig waren met hun eigen versie van Star Wars. Drie sterren waren elkaar aan […]

ALMA brengt het grote ‘radiogat’ rondom een clusters van sterrenstelsels in beeld

Gebruikmakend van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), een serie antenneschotels in Chili die in het submillimetergebied van het spectrum kijken, zijn sterrenkundigen erin geslaagd om een groot kosmisch ‘radiogat’ rondom een cluster van sterrenstelsels te ontdekken. Het gaat om het cluster genaamd RX J1347.5-1145, dat 4,8 miljard lichtjaar van de aarde verwijderd is. In die cluster […]

Het kan bruisen in de zeeën op de Saturnusmaan Titan

Een nieuwe studie heeft uitgewezen dat in de meren en zeeën van de Saturnusmaan Titan gigantische bubbels kunnen ontstaan, die met een flink geweld weer barsten. Uit experimenten blijkt namelijk dat het ijskoude methaan en ethaan waarmee de meren gevuld zijn flinke hoeveelheden opgeloste stikstof kunnen bevatten. Slechts kleine veranderingen in luchtdruk en temperatuur kunnen […]

Donkere materie had minder invloed in sterrenstelsels in het vroege heelal

Nieuwe waarnemingen wijzen erop dat tijdens de hoogtijdagen van het ontstaan van sterrenstelsels, 10 miljard jaar geleden, zware sterren-vormende stelsels werden gedomineerd door baryonische oftewel ‘normale’ materie. Dat is in schril contrast met de huidige sterrenstelsels, waarin de geheimzinnige donkere materie de overhand lijkt te hebben. Dit verrassende resultaat, verkregen met ESO’s Very Large Telescope, […]

Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2017 in Groningen

Het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen organiseert de Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2017. Leerlingen van de bovenbouw havo en vwo kunnen tussen 15 maart en 15 mei thuis meedoen aan de voorronde. De finale is van 5 tot en met 7 juli in Groningen. De beste inzenders strijden in deze finale om de hoofdprijs, een […]

Iedereen een hele fijne Pi-dag gewenst!

Het is 14 maart 2017. Overal ter wereld vieren ze Pi-dag. De derde maand 14e dag, 3/14 in de Engelse notatie. Yep, 3,14, vandaar Pi-dag. De 14e maart is niet alleen de geboortedag van bekende wetenschappers als Albert Einstein (168 jaar geleden geboren) en Giovanni Schiaparelli (182 jaar geleden), maar het staat internationaal ook bekend […]

ALMA zoomt in op stervormingsgebieden buiten onze Melkweg

Een internationaal team van astronomen, onder leiding van Andreas Schruba (MPE), heeft de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) gebruikt om in te zoomen op stervormingsgebieden in het nabije sterrenstelsel NGC 6822. De nieuwe ALMA-waarnemingen geven een dermate gedetailleerd beeld van de structuur van sterren-vormende gaswolken, dat het mogelijk is om deze te vergelijken met soortgelijke […]