Vanmiddag om 17.00 uur Nederlandse tijd beleefde de gehele Aarde een uniek moment in 2011: de Aarde stond in z’n aphelium, het verst verwijderde punt van de zon. De Aarde heeft een elliptische baan en ieder jaar beleeft ‘ie begin januari zijn perihelium – helemaal goed, het punt dat ‘ie het dichtste bij de Zon staat – en begin juli dat genoemde aphelium. De afstand tussen de middelpunten van Zon en aarde bedroeg vandaag 1,016740 Astronomische Eenheid (1 AE is de gemiddelde afstand tussen Zon en Aarde). Dat is 152.102.000 kilometer. Op 3 januari was de afstand 0,983341 AE, zeg 147.106.000 km. Je zou wellicht zeggen dat het vreemd is dat de aarde nu 5 miljoen km verder van de zon staat dan ‘s winters en dat je zou verwachten dat het NU winter zou moeten zijn. Maar het temperatuursverschil dat door die 5 miljoen km afstandsverschil wordt veroorzaakt zinkt in het niet bij de invloed op de temperatuur die de schuine stand van de aardas heeft. Die as, welke een hoek van 23,44° maakt met het baanvlak van de Aarde om de Zon, bepaalt de seizoenen op Aarde en omdat nu die as ‘naar de Zon toewijst’ is het warmer dan een half jaartje terug. Bij ons tenminste, onder de evenaar is ‘t precies andersom. Bron: Sterrengids 2011.

Noteer ‘t maar vast in je agenda: komende dinsdag, 6 juli om 13.00 uur, staat de Aarde in z’n ietwat elliptische baan om de Zon in het aphelium. Da’s het punt dat het verst van de Zon verwijderd is. We zijn dan met z’n allen op deze aardkloot 152.096.000 km van de Zon verwijderd, da’s 1,016702 Astronomische Eenheid (AE), de gemiddelde afstand Aarde-Zon. Op 3 januari stond de Aarde in het perihelium en toen bedroeg de afstand 147.098.000 km, een kleine 5 miljoen km dichterbij dan dinsdag. Eh… nú vijf miljoen km verder van de Zon dan in januari, moeten we niet een dikke winterjas aantrekken? Nee dus, zoals je vermoedelijk wel aan voelde komen. Van veel meer invloed op het weer dan die afstand tot de Zon is de stand van de Aardas. Door de scheve stand van die as staat in de zomer het noordelijke gedeelte van de aardbol meer naar de Zon gekeerd, zodat de nachten kort en de dagen lang zijn en we meer warmte ontvangen. Kortom, lekker die winterjas in de kast laten hangen. Tenzij ‘t weer plots omslaat, je weet in Nederland maar nooit. Bron: Sterrengids 2010.