De invloed van Luchtonrust op de kwaliteit van planeetfoto’s

Toch nog even een “notitie” over het verschijnsel “seeing”….in het Nederlands vaak omschreven met de term “luchtonrust”………….simpelweg omdat de invloed van dit atmosferisch fenomeen mij bij mijn laatst geschoten plaatjes wel opeens erg duidelijk opviel. Het linkse plaatje heb afgelopen zaterdagavond geschoten met precies dezelfde telescoop plus aanverwante optiek, op precies dezelfde plek (mijn dakterrasje) en met precies dezelfde instellingen als het linker plaatje, geschoten afgelopen woensdagavond………..enne….zie het grote verschil in kwaliteit. Als het plaatje geschoten op die zaterdagavond nu net je allereerste webcamplaatje zou zijn dan zou je waarschijnlijk heel erg gaan twijfelen aan je eigen opname-kwaliteiten en aan de kwaliteit van je telescoop-webcamcombinatie……….en natuurlijk maak je in het begin altijd wel fouten en foutjes….maarre…..voor hetzelfde geld had je alles in éne keer wel perfect…en heb je alleen maar de pech gehad dat Moedertje Natuur net die bewuste avond niet wenste mee te spelen….met alle wazige en zeer teleurstellende gevolgen van dien. En tja……….laten we vooral niet vergeten dat we in dit gedeelte van de wereld niet echt op de perfecte plek zitten als het gaat om perfecte seeing. Die engelse webcam gigant, Damian Peach, gaat niet voor niets regelmatig naar obscure eilandjes voor de kust van Afrika. Daar is de kans dat de atmosfeer bijna altijd  ”braaf” is nu eenmaal vele malen groter dan bij ons in noordwest europa……..helaas pindakaas. Nu kan je dit gegeven op twee manieren benaderen…de ene is op de comfortabele manier en dat betekent dat JIJ bepaalt wanneer je zin hebt om te webcammen..en dan maar hopen dat je precies op het door jouw gekozen moment die gehoopte perfecte seeing boven je hoofd hebt. Deze methode heeft natuurlijk een groot “russisch roulette-gehalte”!! De andere methode is heel de nacht wakker en waakzaam blijven om dan net “le moment supreme” te pakken te krijgen…..en daar moet je ook maar tegen (willen) kunnen. Nu is die seeing wel een beetje van te voren in te schatten, want er is tamelijke zekere relatie tussen de windsnelheden op het  300 mb niveau….het zogenaamde jetstream-niveau..en de mate van luchtonrust. Op de website van de eerder genoemde Damian Peach is er een link te vinden naar kaartjes betreffende dat 300 mb niveau met daarop ingekleurd de seeing-verwachting. Hoewel ook dit natuurlijk niet alleenzaligmakend is……….er wordt vanzelfsprekend op deze kaartjes geen rekening gehouden met locale omstandigheden…………maar toch is het een prima hulpmiddel voor het bepalen van het juiste webcam-moment. Ik noemde net het begrip “lokale omstandigheden” en die kunnen ook (enorm) van invloed kunnen zijn op de kwaliteit van planeetlaatjes. Het is bijvoorbeeld niet echt handig om Jupiter te grazen te gaan nemen als hij net boven de hardwalmende schoorsteen van de buren staat….Dus behalve dat eerder genoemde 300mb-niveau is het ook heel belangrijk om  de toestand van lokale omgeving (warmtebronnen groot en klein) goed mee te laten tellen bij het bepalen van het juiste moment van “plaatjes schieten”…voorzover dit mogelijk is natuurlijk! Niemand heeft ooit gezegd dat dit een makkelijke sport is…maarre…als de atmosferische en digitale puzzelstukjes dan toch op hun plaats wensen te vallen….ach…dan is de beloning zo groot! Ik heb me voor de intrede van het webcamtijdperk zo vaak groen en geel ge-ergerd aan het feit dat het me visueel gewoon niet lukte om al die prachtige planeetdetails waartenemen, hoe zeer ik ook mijn best deed (nedrig mijn petje af voor diegene die dit wel voor elkaar wisten te krijgen!!)……”vervelende wazige soepballen” waren de planeten voor mij…………wat een verschil met hedentendage nu ik gebruik mag maken van mijn webcambrilletje!!

Snelle rotatie Jupiter en rode vlek in beeld gebracht.

Waarde lezers, vergeeft U mij toch mijn absoluut flauwe en waardeloze dichtsels van de laatste paar dagen…………typische gevalletje van resoluut opkomende “Sinterklaas-koorts”……Morgen (zaterdag….officiele sinterklaas-intochtdag) komt namelijk de enige echte Sinterklaas met zijn hele zwarte pietencircus pal langs mijn Dordtse voordeur gereden  (Adrianus V plus kinderschaar komt dus alhier ter mijner residentie op Loge-niveau het hele feest aanschouwen!)………enne……normaal gesproken zijn zowel mijn Sinterklaas als mijn andere gedichten altijd wel van een zeer “verteerbaar niveau” maar nu echter  probeer ik juist bij den goedheiligman in een kwaad dag(nacht) licht te komen want dan mag ik misschien “voor straf” met Diewertje Blok naar Spanje..ha..ha..!! OK…ok….ik zal dit verdacht hellende vlak maar weer even laten voor wat het is enne….dit blogje weer braaf terugbrengen op het immer hoogstaande (toch??) niveau wat U allen van ons gewend bent! Afgelopen woensdagavond stond “ie”…Jupiter….er wederom weer prachtig bij, hoog aan de oostelijke avondhemel. Jupiter is zoals gevoegelijk bekend een hele snelle “wentelaar”….in slechts negen uur draait deze gasgigant om zijn as…..en dus is er niet veel tijd tussen het plaatjes schieten nodig om deze rappe rotatie zichtbaar te maken. Tussen de linker en de rechter opname zit slechts 50 minuten….en heel duidelijk is te zien hoe op de ene foto de grote rode vlek nog goed zichtbaar is, terwijl die half uurtje later volledig verdwenen is. Wat ook opvallend is, waarvan ik eerst dacht dat het vuil op de chip was, dat zijn die twee kleine vreemdgevormde bijkans zwarte vlekken. Op de tweede opname is echter goed te zien dat het meedraaiende details in het wolkendek van Jupiter zijn. Wat deze (voor mij in elk geval vreemde) donkere vlekjes  zijn weet ik effe niet precies……….kleine jupiter-orkaantjes van het type rode vlek wellicht??……ik heb net even op het net rondgeneusd maar helaas niets relevants gevonden…..Mocht een zeer gewaardeerde lezer(es) onder ons hier mij en tevens ons allen iets meer over kunnen vertellen dan houd ik mij van harte aanbevolen. Beide opnames zijn natuurlijk als vanouds gemaakt met de 20cm Newton en de philips ToU pro webcam……………1800 frames, registax en een beetje Photoshop. Wat ik deze keer trouwens wel anders, op aanraden van André (enne…bedankt voor die achteraf bekeken ozo logische tip), heb gedaan is dat ik bij deze twee opnames de “gain” zeg maar de gevoeligheid van de chip  eens voor de verandering  helemaal op maximum heb gezet. Het nadeel hiervan is dat je ook veel meer “ruis” krijgt maar je kunt wel een veel kortere belichtingstijd per “frame” toepassen…….en da’s weer gunstig in verband  met het uitbannen van detailverknallende “seeing-effecten”. De veel hogere ruis die als vervelend bij-effekt bij die verhoogde chipgevoeligheid hoort kun je weer zo goed als “elimineren” door heel veel plaatjes “frames” te schieten en die dan vervolgens weer “ruis-verlagend” te stacken met bijvoorbeeld een programma als Registax. Blijkbaar zijn in totaal 1800 frames per opname (180 minuten belichten bij 10 frames per seconde) voldoende om die hinderlijk ruis de kop in te drukken want het resultaat is mij in elk geval zeer aangenaam voor de ogen, toch?? Deze verandering moest maar eens een blijvertje worden! Hmmm……dat “blijvertje” ga ik trouwens waarschijnlijk alweer vanavond implementeren want de hemel ziet er strak en kraakhelder uit……….en dus….. zou het  mij niet verbazen als ik morgenochtend weer een heuse strakke Jupiter in mijn “digitale webcam-schoen” ga vinden….OK, het is geen Diewertje Blok ( de zeer charmante officieële presentatrice van die eerder vermelde Sinterklaas-intocht!!) maar evenzo ook heel leuk!!