20 mei 2013

Energierijke straalstromen banen zich een weg door sterrenstelsel 4C+29.30

A galaxy located about 850 million light years from Earth.

De foto hierboven toont het sterrenstelsel 4C+29.30, 850 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd, gelegen in het sterrenbeeld Kreeft (Cancer). Het is een compositiefoto, die uit drie verschillende delen bestaat: optisch licht (goudgeel, gemaakt met Hubble), röntgenstraling (blauw, gemaakt met Chandra) en radiostraling (paars, gemaakt met de Very Large Array). In de bron van deze blog [...]

Chandra ziet het hete gas, dat twee botsende spiraalstelsels omhult

NGC 6240

Met de röntgensatelliet Chandra van de NASA hebben sterrenkundigen het gas weten te fotograferen, dat het systeem genaamd NGC 6240 omhult, een zogenaamd ultralumineus infrarood sterrenstelsel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) op een afstand van ongeveer 330 miljoen lichtjaar. NGC 6240 bestaat feitelijk uit twee spiraalstelsels die aan het botsen zijn en die uiteindelijk zullen samensmelten, waarbij ook hun centrale [...]

Onderzoek restant Kepler’s supernova (1604) geeft indicatie van z’n oorsprong

De schijf in de kern van het restant van Kepler's supernova

De supernova die op 9 oktober 16041 met het blote oog zichtbaar werd en die de weken er na onder andere door Johannes Kepler werd bestudeerd – vandaar de naam Kepler’s supernova – liet een restant na dat 13.000 lichtjaar van ons verwijderd is, gelegen in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). Men denkt dat Kepler’s supernova [...]

Jong supernovarestant in de Melkweg ontdekt door Swift

G306.3-0.9

Met de Swift satelliet van de NASA hebben sterrenkundigen een supernovarestant gevonden in de Melkweg op 26.000 lichtjaar afstand , gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Centaurus. Het restant G306.3-0.9 is van een supernova die  minder dan 2500 jaar geleden explodeerde. Er zijn op dit moment zo’n 300 supernovarestanten in de Melkweg bekend en de ouderdom van G306.3-0.9 [...]

Nauwkeurige relatie bepaald tussen massa en straal van neutronensterren

Het binaire systeem X7 in de bolhoop Tucanae 47

Dankzij waarnemingen aan een achttal neutronensterren verspreid in en om de Melkweg met de drie röntgen-ruimtetelescopen Chandra, XMM-Newton en de Rossi X-ray Timing Explorer (RXTE), zijn sterrenkundigen er in geslaagd om nauwkeurig de relatie te bepalen tussen de massa en de straal van die bizarre en compacte objecten. Afgezien van zwarte gaten kennen neutronensterren de [...]

Zeldzame oorsprong jongste zwart gat in de Melkweg in supernovarestant W49B

W49B bevat wellicht het jongste zwarte gat in de Melkweg

Met de Chandra röntgensatelliet van de NASA hebben sterrenkundigen aanwijzingen gevonden dat zich in het supernovarestant genaamd W49B – 26.000 lichtjaar verwijderd van de aarde en zo’n 1000 jaar oud – een zwart gat bevindt, dat het jongste zwarte gat in de Melkweg zou zijn, voor zover bekend. De sterrenkundigen, die onder leiding stonden van Laura [...]

DEM L50, een superbel in de Grote Magelhaense Wolk

DEM L50

Zie hier DEM L50, een reusachtige ‘superbel’ in de Grote Magelhaense Wolk , een kleine begeleider van de Melkweg. De foto is een mix van foto’s gemaakt in röntgenlicht door de Chandra satelliet en in optisch licht met de Magellanic Cloud Emission Line Survey (MCELS). Er zijn meer van die superbellen in de Grote Magelhaense Wolk, [...]

Hubble en Chandra brengen kosmische ‘bullseye’ in beeld

NGC 922 - Chandra foto

Waarnemingen aan het ‘ringsterrenstelsel’ NGC 922 met de Hubble ruimtetelescoop en de Chandra röntgen-ruimtetelescoop hebben aan het licht gebracht dat dit stelsel aan z’n specifieke vorm is gekomen doordat zo’n 330 miljoen jaar geleden een kleiner sterrenstelsel dwars door de kern van NGC 922 moet zijn gegaan. Een perfecte kosmische bullseye dus. Dat kleine stelsel [...]

Sterrenkundigen ontdekken verst verwijderde straalstroom in röntgenlicht

GB 1428+4217

Na de eerdere records vandaag over het zwarte gat met de grootste uitstoot aan massa en het zwarte gat met de zwaarste massa maken we het derde record mee dat verband houdt met een zwart gat – drie records over zwarte gaten op één dag, is dat ook geen record? Sterrenkundigen zijn er namelijk met [...]

Chandra ziet een eh… klein superzwaar zwart gat in NGC 4178

Het zwarte gat in de kern van NGC 4178

Dat er een aantal klassen zwarte gaten zijn heb ik vaker uitgelegd: van de stellaire zwarte gaten van enkele zonmassa’s, via de intermediaire zwarte gaten in bolhopen van enkele duizenden tot tienduizenden zonmassa’s tot de superzware zwarte gaten in kernen van sterrenstelsels, van miljoenen tot miljarden zonmassa’s zwaar. Oh ja en dan is er ook [...]