7 februari 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / Archief voor Christiaan Huygens

Lezing: grote optische telescopen bij Christiaan Huygens

1 februari 2012 Door Reageer

Lezing: grote optische telescopen bij Huygens

Komende vrijdag 3 februari a.s houdt Edwin Mathlener bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens een lezing over de grote optische telescopen. Mathlener is directeur van Stichting ‘De Koepel’, een informatiecentrum over sterrenkunde, weerkunde en ruimte-onderzoek, en hij is tevens redacteur van het tijdschrift Zenit. Hier een korte vooruitblik op de lezing die Mathlener vrijdag houdt: De Hubble ruimtetelescoop is maar klein met een spiegel van 2,5 meter. Maar de foto’s zijn mooi en veel scherper omdat er geen storende atmosfeer is. Zijn lichtverzamelend vermogen is wel klein vergeleken met grote telescopen op aarde, en die aardse telescopen worden alsmaar groter. Nieuwe technieken maakten diameters van 8 en 10 meter mogelijk. Meestal voor spectroscopisch onderzoek, maar met ESO’s Very Large Telescope (VLT) worden ook prachtige foto’s gemaakt. Maar de ontwikkeling gaat verder: NASA maakt een nieuwe, grotere ruimtetelescoop. Andere groepen maken plannen voor telescopen met diameters van tientallen meters tot wel 100 meter. In deze deze lezing kijken we niet alleen naar heden en toekomst van de grote telescopen, maar ook terug op het verleden, waarin ieder tijdvak zijn eigen grote telescopen kende. De zaal bij Huygens gaat 20.00 uur open en de lezing start een half uurtje later. :bron: Bron: Huygens.

Onderwerp: Christiaan Huygens Tags: , ,

Lezing: Het dynamische Hertzsprung-Russell diagram

15 december 2011 Door 3 Reacties

Het Herzsprung-Russell diagram

Komende vrijdag – 16 december 2011 – is er bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens weer een lezing. Dit keer eentje van drs. Robert de Jong, die zal vertellen over het Herzsprung-Russell diagram of kort gezegd het HDR. Als je niet weet wat het is of hoe het werkt dan deel je alles eerst in hokjes in. Dat noemen ze classificeren. Je krijgt dan inzicht in de diverse verschijningsvormen. Daarna bedrijf je hierop statistieken om er verder van te leren. Dat is nu precies wat gebeurd is voor de sterren. In eerste instantie lijken alle sterren op elkaar, alleen is de ene ster helderder dan de andere en soms verschillen ze ook ietwat van kleur. Als je echter de (kleuren)spektra van sterren met elkaar vergelijkt dan blijken er tientallen soorten sterren te bestaan. Als je de eigenschappen van die sterren op een bepaalde wijze in een diagram plaats krijg je zo het Hertzsprung-Russell diagram. Dit HRD wordt gebruikt om inzicht te krijgen in de opbouw en werking van de sterren. Het samenstellen van een HRD voor de sterren is niet eenvoudig als dat nauwkeurig plaats moet vinden, maar als dit werk gedaan is kunnen er vele conclusies uit getrokken worden, waaronder de levensgeschiedenis van sterren en de leeftijdsbepaling van sterren. Het is niet de eerste keer dat Robert de Jong bij Huygens te gast is. Zo is hij al eens komen vertellen over o.a. de kwantummechanica in de sterrenkunde en na zijn lezing over de oerknal bleek uit een stemming dat heel wat leden niet meer zo overtuigd waren van deze theorie. De laatste keer dat hij bij Huygens was gaf hij een boeiende lezing over fractalkosmologie. Ze hebben er het volste vertrouwen in dat hij de aanwezigen ook deze keer weer weet te boeien. De lezing begint om 20:30. Vanaf 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom voor een lekkere kop koffie of thee. :bron: Bron: Huygens.

Onderwerp: astrofysica, Christiaan Huygens Tags: , ,

Lezing: gammaflitsers bij Huygens

17 november 2011 Door Reageer

Impressie van een gammaflitser

Gammaflitsers – op z’n Engels Gamma ray bursts – zijn korte, maar heftige uitbarstingen van gammastraling in het heelal. Over dat boeiende onderwerp gaat morgenavond drs. J.P. Loonen een lezing geven bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens in Papendrecht. Sinds de 60-er jaren van de vorige eeuw waren de aard en oorsprong van die gammaflitsen raadselachtig. pas in de laatste 10 jaar hebben we inzicht verworven in wat ze zijn. We weten nu dat het de heftigste uitbarstingen in het heelal zijn, ze stoten honderden malen meer energie uit dan supernova’s. In de lezing wordt ingegaan op de historie en de aard van de gammaflitsen, een stukje ultramoderne, maar voor iedereen begrijpelijke sterrenkunde. De lezing begint om 20:30 uur. Vanaf 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom voor een kop koffie of thee. :bron: Bron: Chr. Huygens.

Onderwerp: Christiaan Huygens, gammaflitsers Tags: , ,

Zijn er nog vragen?

5 november 2011 Door 1 Reactie

Paul Bakker bij Chr. Huygens

Paul Bakker – net terug van een weekje Astrovaçance in het zuiden van Frankrijk – begon gisteren z’n presentatie over Astrofotografie bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens met de vraag aan de vele aanwezige leden ‘zijn er nog vragen?‘ Hij heeft vaker het onderwerp besproken, maar dit keer was z’n insteek erg interactief á la ‘u vraagt, wij draaien’. Als leden vragen hadden over astrofotografie zou hij er op in gaan. Hij was – uiteraard – voorbereid op de mogelijke vragen en had in een powerpoint al de nodige onderwerpen opgesomd. In z’n boeiende presentatie ging Paul in op onderwerpen als ‘wat kan er allemaal fout gaan bij het maken van astrofoto’s en wat kan je er allemaal aan doen om het te voorkomen?’, ‘wat is het verschil tussen fotografie met de CCD en met de DSLR’s?’, ‘wat zijn precies dark frames en flat fields?’ en ‘welke apparatuur heb je nodig om astrofoto’s te kunnen maken?’. Na de pauze ging Paul door op de vele vragen en hij eindigde de avond met een opsomming van mislukte én geslaagde opnames van sterren, planeten, nevels en sterrenstelsels. Een leuke avond, die menig lid enthousiast zal hebben gemaakt om zelf eens een poging te wagen om hemelobjecten te fotograferen.

Onderwerp: astrofotografie, Christiaan Huygens Tags: , ,

Lezing: afstandsmeting in het heelal door de eeuwen heen

13 oktober 2011 Door Reageer

afstanden meten in het heelal

Komende vrijdag de 14e oktober is er een lezing door Carlo Jenniskens, voorzitter van de afdeling Breda van de KNVWS, bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens in Papendrecht. De lezing, handelend over de historie van afstandsmeting in het heelal, is een keer ontstaan tijdens een rekenles voor groep 8 van de basisschool. Je kunt met eenvoudige berekeningen en gebruikmaken van basiskennis van de hemellichamen al een behoorlijk beeld krijgen van de afstanden binnen ons zonnestelsel. Met eenvoudige geometrie kan men ook afstanden bepalen van sterren. In deze voordracht gaat Jenniskens meer in op de historie en de personen die ultieme bewijzen hebben aangedragen om te komen tot een goed beeld van de astronomische afstanden. Onze historische reis begint bij Plato die aan de hand van de omloopstijden van de 5 planeten de planeet volgorde en ook de relatieve afstand kon bepalen. Vele Griekse geleerden deden pogingen om afstanden van Maan en Zon te bepalen. Eratosthenes van Syrene berekende de aardomtrek en kwam het nauwkeurigst uit. Hipparchus gebruikte de driehoek methode met de Aarddiameter als basis. Vele West Europese geleerden zoals Copernicus, Kepler en vele anderen hebben bijgedragen aan de afstandmeting binnen ons zonnestelsel. De Engelse astronoom Horrocks bepaalde als eerste via een Venus overgang de zonneparallax en daarmee was de afstand tot de zon en de afstanden van de toen gekende planeten bekend. De lezing begint om 20:30 uur. Vanaf 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. :bron: Bron: Vereniging Christiaan Huygens.

Onderwerp: Christiaan Huygens, geschiedenis, kosmologie Tags: , ,

Röntgensterrenkunde met de XMM-Newton

17 september 2011 Door Reageer

Jelle de Plaa bij Chr. Huygens

Gisteravond was Jelle de Plaa – sterrenkundige werkzaam bij Stichting Ruimteonderzoek Nederland (SRON) – bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens om te vertellen over “het heelal in röntgenstraling”. De Plaa doet promotie-onderzoek naar de samenstelling van het hete gas in clusters van melkwegstelsels en wat daaruit op te maken valt over de grote supernova-explosies die de elementen vormden waar wij uit bestaan. Dat gebeurt onder andere met de Europese satelliet XMM-Newton, welke in röntgenlicht kan kijken en die samen met z’n Amerikaanse collega-satelliet Chandra het merendeel van het röntgenonderzoek voor z’n rekening neemt. OK, er is nog een Japanse satelliet – Suzaki geheten – maar daar horen we afgezien van een enkele Astroblog weinig van en vanaf de aarde kunnen we röntgenstraling helemaal niet waarnemen, omdat die straling (gelukkig) niet door de atmosfeer doordringt. Voor die XMM-Newton (voluit de “X-ray Multi-Mirror Mission – Newton“; yep, dat laatste is genoemd naar Isaac Newton) heeft het SRON een instrument ontwikkeld, de RGS reflectietraliespectrometer, die in twee röntgentelescopen ingebouwd zit en die je hieronder afgebeeld ziet:

Met de spectrometer kan men heel precies de spectra meten van heet gas in ver verwijderde clusters, die de sterrenkundigen – zoals Jelle de Plaa – heel nauwkeurig vertellen welke chemische samenstelling dat gas heeft. Zo komen er allerlei zware elementen voor, zoals calcium, zuurstof, ijzer en nikkel, die er in terecht zijn gekomen door ‘vervuiling’ door supernovae. De Plaa liet zien welke resultaten daarbij allemaal behaald zijn en hoe steeds meer duidelijk is geworden dat in de evolutie van die clusters donkere materie een zeer belangrijke rol speelt. Die donkere materie is zelf niet zichtbaar, maar de effecten ervan zijn wel meetbaar, onder andere door naar de snelheid van sterrenstelsels in zo’n cluster te kijken en door de zogenaamde lenseffecten te meten, de verbuiging van erachter liggende stelsels door voorgrondstelsels. Al met al een boeiende lezing van De Plaa, al kwamen er naar mijn bescheiden mening iets te vaak dezelfde plaatjes in de herhaling naar voren.

Onderwerp: Christiaan Huygens Tags: , , , ,

Vrijdag 16 september lezing: het heelal in röntgenstraling

15 september 2011 Door Reageer

Het heelal in röntgenstraling, een lezing van Drs. J. de Plaa

Komende vrijdag – 16 september om 20.30 uur – gaat dr. Jelle de Plaa (SRON) een lezing houden bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens over “het heelal in röntgenstraling”. In zijn lezing vertelt Jelle de Plaa over zijn promotie-onderzoek naar de samenstelling van het hete gas in clusters van melkwegstelsels en wat daaruit op te maken valt over de grote supernova-explosies die de elementen vormden waar wij uit bestaan. Hij laat ook zien dat de röntgenstraling uit het verre heelal nieuwe inzichten geeft over de grote structuur van het universum, het kosmisch web. Clusters van melkwegstelsels zijn in veel opzichten de grote steden van ons heelal. Ze bestaan uit wel 100 tot 1000 melkwegstelsels die binnen een diameter van enkele miljoenen lichtjaren samengepropt zijn. Elk melkwegstelsel bestaat op zijn beurt weer uit ongeveer 100 miljard sterren zoals onze Zon. Van ons eigen melkwegstelsel weten we dat er voortdurend sterren ontstaan, zoals in de Orionnevel, maar ook dat er sterren ontploffen in zogenaamde supernova-explosies. Tijdens die explosies ontstaan allerlei chemische elementen die aan de basis staan van het leven op Aarde. De sterren ontploffen met zoveel geweld, dat er flinke hoeveelheden heet gas van miljoenen graden Celcius het heelal in worden geslingerd. Die uitlaatgassen blijven als een smog in de omgeving van een melkwegstelsel hangen. In een cluster van melkwegstelsels zijn die gassen het beste te zien in Röntgenstraling. In 1999 zijn er twee baanbrekende röntgentelescopen gelanceerd: XMM-Newton (ESA) en Chandra (NASA). Met behulp van deze instrumenten kunnen we heel veel over het hete gas in ons heelal en de ontploffende supernovae te weten komen. De lezing van de Plaa zal gaan over zijn promotieonderzoek. Meer over hem en zijn werk kun je vinden op zijn website http://www.deplaa.net/. :bron: Bron: Chr. Huygens.

 

Onderwerp: Christiaan Huygens Tags: , , ,

Chr. Huygens start seizoen met lezing over monteringen

1 september 2011 Door Reageer

De G53F frictie aangedreven montering

Sterrenkundevereniging Christiaan Huygens in Papendrecht – officiëel de afdeling Zuid-Holland Zuid van de KNVWS – start vrijdag 2 april met een nieuw seizoen. Ze hebben een paar maanden stil gezeten door de zomervakantie (kort nachten, geen echte duisternis,  je kent ‘t wel), maar  da’s nu afgelopen. Er is een programma gemaakt voor de komende maanden en de aftrap wordt gegeven door lid Gerrit Burggraaf – actief Deepsky-fotograaf in Schelluinen - die vrijdag een lezing geeft over frictie aangedreven monteringen van telescopen. Op dit moment is er een ware hype op de astromarkt als het gaat om goede monteringen, prijzen staan onder druk en de kwaliteitseisen zijn hoog! Helemaal de frictie aangedreven montering staan in de spotlights. Een frictie aangedreven montering met elkaar bekijken en beoordelen als het die avond helder is doen we dat niet alleen onder onze spotlights in het verenigingsgebouw maar natuurlijk ook onder de sterrenhemel. Onderwerpen die de revue passeren zijn: verschillen met een wormwiel aandrijving, nauwkeurigheid, prijs kwaliteit, draagkracht en prestaties. Meer info: Chr. Huygens.

Onderwerp: Christiaan Huygens Tags: , ,

Zonne-observatorium Helios van Christiaan Huygens geopend

26 juni 2011 Door Reageer

Wethouder Koppenol opent Helios door een raket te lanceren

Letterlijk met één druk op de knop is zaterdagmiddag iets voor drie uur door de Papendrechtse wethouder C. Koppenol het zonne-observatorium Helios van sterrenkundevereniging Christiaan Huygens geopend. Met die knop werd een raket gelanceerd, die een paar meter verderop naast de sterrenwacht van Huygens stond opgesteld en gebouwd is door leden van de de voormalige stichting Rocket & Space. Die stichting van Ger Dörr is ook de hoofdsponsor van de Heliostaat Coronado Solarmax, het instrument met twee spiegels waarmee de zon kan worden waargenomen. Eén spiegel volgt de zon en weerkaatst haar beeld naar de tweede spiegel die gericht staat op een lens.

De Coronado Solarmax heliostaat

Deze vergroot het opgevangen beeld en projecteert de zon binnen in het zonnelab, een omgebouwd tuinhuisje naast de Heliostaat. Daar kan het geprojecteerde zonsbeeld bekeken worden, waarop zonnevlekken en de korrelige granulae van de zon te zien zijn. Na de opening van Helios werd door de voorzitter van de Vogel- en Natuurwacht Alblasserwaard, de gastheer van het verenigingsgebouw waar Huygens z’n activiteiten heeft, een geschenk overhandigd, een zonnewijzer op sokkel. Daarna kon Koppenol met het opzij trekken van enkele vlaggen de heliostaat onthullen en konden alle genodigden in het zonnelab uitleg krijgen over de werking van Helios. De zon zelf liet helaas verstek gaan op deze middag, maar onder het genot van een hapje en een drankje kon iedereen tevreden zijn over de geslaagde opening. De bedoeling is dat Helios een publieksfunctie wordt, die bezoekers van de NVWA – Matenaweg 1 in Papendrecht, vlakbij Wijngaarden – in staat stelt kennis te nemen met de zon. Hieronder een video van de openingshandeling, de lancering van de raket door Koppenol.

Onderwerp: Christiaan Huygens, zon Tags: , , ,

Waarom verschillen Venus, Aarde en Mars zo van elkaar?

20 juni 2011 Door Reageer

Waarom verschillen Venus, Aarde en Mars zoveel van elkaar?

Nee, ik ga het antwoord op deze vraag niet geven. Dat laat ik over aan de technisch natuurkundige Kees Kwakernaak, die er komende vrijdag 24 juni bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens een lezing over geeft. Gratizz en voor nicks bij te wonen voor ieder die ‘t maar horen wil. Het zou best wel eens druk kunnen worden – niet alleen omdat het een interessante lezing gaat worden, verzorgd door iemand die z’n sporen heeft verdiend in het populariseren van de sterrenkunde, maar ook omdat er vandaag op de wetenschapspagina van NRC-Handelsblad een alleraardigst interview met Kwakernaak staat. Daarin gaat hij in op de ontstaansgeschiedenis van de drie zusterplaneten Venus, Aarde en Mars. Er was een tijd in de oertijd van het zonnestelsel, ruim 4,5 miljard jaar geleden, dat het trio erg op elkaar leek. Maar in de periode daarna is ieder z’n eigen weg gegaan en hebben ze zich geëvolueerd tot hun hedendaagse situatie, waarbij vooral de afstand tot de zon maatgevend was. Nou ja, laat ik niet teveel verklappen, de rest moet Kwakernaak vrijdag 20.30 uur bij Huygens zelf maar vertellen. Komt allen! Eh… trouwens, over Huygens gesproken: een dag later – zaterdag 25 juni 2011 – wordt daar het zonne-observatorium Helios geopend! Je zal daar vast nog wel meer van horen. :bron: Bron: Huygens + NRC-Handelsblad, 20 juni 2011.

Onderwerp: Christiaan Huygens, planeten Tags: , , , ,
Volgende pagina »

Switch to our mobile site