19 juni 2013

Zwart gat Hydra A braakt ijzer uit

Hydra A, een cluster van extremen

Hydra A is een cluster van sterrenstelsels in het sterrenbeeld Waterslang (Hydra in ‘t Latijn, goed geraden). Die cluster is onlangs bestudeerd door een combi van instrumenten: in het röntgengebied door de Chandra satelliet, in het radiogebied door de Very Large Array en optisch tenslotte door de Canada-France-Hawaii telescoop. Uitkomst van die studie is dat Hydra [...]

Grootste gebonden structuur in het heelal ontdekt

Centrale deel van PKS 0745-191

Met behulp van de op 10 juli 2005 gelanceerde Japanse röntgensatelliet Suzaku zijn sterrenkundigen erin geslaagd om de grootste gravitationeel gebonden structuur van het heelal te ontdekken, een hete gaswolk in en rondom de cluster van sterrenstelsels PKS 0745-191. Die cluster ligt 1,3 miljard lichtjaar van de aarde vandaan in het zuidelijke sterrenbeeld Achtersteven (Puppis). [...]

Een botsing van vier clusters van sterrenstelsels

MACSJ0717

De afbeelding toont een door NASA’s röntgensatelliet Chandra gemaakte foto van MACSJ0717.5+3745 (kortweg MACSJ0717 genoemd). MACSJ0717 ligt op een respectabele afstand van 5,4 miljard lichtjaar. Botsingen van clusters van sterrenstelsels zijn al vaker in detail gefotografeerd en onderzocht, zoals het geval in MACS J0025.4-1222 en de Bulletcluster. Maar de botsing die plaatsvindt in MACSJ0717 is [...]

Galaxy Zoo ontdekt nieuw type clusters van sterrenstelsels

Een nieuw type van clusters

In een vandaag gepubliceerd artikel dat gebaseerd is op waarnemingen verricht door de vrijwillige deelnemers aan de Galaxy Zoo komen Marven F. Pedbost en Trillean Pomalgu met een opmerkelijke ontdekking van een nieuw type van clusters van sterrenstelsels: ze zijn langgerekt, bestaande uit jonge, zeer dynamische sterrenstelsels. Maar het blijkt met name de zogenaamde morfologie van de [...]

Chandra en GMRT zien botsing in Abell 521

Zie hier de cluster van sterrenstelsels genaamd Abell 521, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Eridanus. Nummertje 521 in de catalogus van George Abell, die in 1958 gegevens van zo’n 4.000 clusters bijeenbracht. Abell keek daarbij alleen naar de noordelijke sterrenhemel. De Abell-catalogus werd met clusters aan de zuidelijke hemel uitgebreid door Corwin en Olowin in [...]

Abell 1689 klontert samen

De cluster van sterrenstelsels op de foto is Abell 1689. Ooit zo in z’n catalogus1 gezet door George Ogden Abell (1927-1983) en schitterend gefotografeerd door zowel de Chandra röntgentelescoop (de blauw gloed) en de Hubble (de geel-witte stelsels in visueel licht). Abell 1689 staat 2,3 miljard lichtjaar hier vandaan en hij gist aan alle kanten. [...]

Cluster ontdekt mechanisme zuurstoflek Aarde

Een viertal satellieten van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA genaamd Cluster heeft het mechanisme ontdekt waarmee zuurstof weet te ontsnappen uit de atmosfeer van de Aarde. In de periode tussen 2001 en 2003 verzamelde Cluster gegevens over de zuurstof die straalsgewijs bij de polen van de Aarde de ruimte in ging. Ook keek Cluster naar de [...]

Hubble neemt de Comacluster op de korrel

De Hubble ruimtetelescoop heeft de bekende Comacluster, een gigantische cluster van sterrenstelsels in het sterrenbeeld Coma Berenice (‘Haar van Berenice’) gefotografeerd. Hiernaast het prachtige resultaat daarvan, hetgeen overigens maar een deel van de cluster toont. Een giga-versie van deze foto is ook verkrijgbaar op de Hubblesite, 117 Mb groot. De  cluster staat zo’n 300 miljoen lichtjaar van [...]