20 mei 2013

Hubble bestudeert de overgang van sterrenstelsels naar ‘rood en dood’

2MASX_J09442693+0429569

Door het bestuderen van sterrenstelsels hebben sterrenkundigen opgemerkt dat er een duidelijk verschil is tussen de sterrenstelsels die ver weg staan en die dichterbij staan. Hoe verder ze zich van ons af bevinden des te actiever ze zijn, hetgeen te zien is aan de mate van stervorming in de stelsels, waarbij massaal zware, blauwe sterren [...]

Hubble ontdekt enorm elliptisch sterrenstelsel met bijzonder grote kern

Het elliptische sterrenstelsel A2261-BCG

Sterrenkundigen hebben met de Hubble ruimtetelescoop ontdekt dat het reusachtige elliptische sterrenstelsel A2261-BCG, welke deel uitmaakt van de Abell 2261 cluster van sterrenstelsels drie miljard lichtjaar verderop, een bijzonder grote kern heeft. A2261-BCG vormt het hart van die cluster. A2261-BCG is met z’n diameter van iets meer dan 1 miljoen lichtjaar al erg groot – da’s [...]

Reusachtige sterrenstelsels eten van twee walletjes

Lichtring

Astronomen hebben ontdekt dat de centra van grote sterrenstelsels in de loop van de tijd steeds compacter worden. Dat betekent dat de grootste sterrenstelsels in het heelal, de zogenaamde elliptische reuzenstelsels, regelmatig met elkaar in botsing moeten zijn gekomen. Dit staat haaks op eerdere onderzoeken, die hebben uitgewezen dat elliptische reuzenstelsels juist groeien door het [...]

De twee sterrenstelsels van Arp 116: kan het nóg verschillender?

Arp 116

Kijk nou eens naar deze fantastische foto van twee sterrenstelsels, die samen Arp 116 heten, nr. 116 in de ooit door Halton Arp opgestelde catalogus van 338 ‘vreemde’ sterrenstelsels. Het is feitelijk een mozaïek van verschillende foto’s, gemaakt met Hubble’s Advanced Camera for Surveys (ACS) en z’n Wide Field and Planetary Camera 2 (WFPC2). Niet [...]

Zo’n sterrenstelsel wordt snel oud door supernovae en zwarte gaten

Zo is NGC 3801 veranderd

Mag ik even voorstellen: NGC 3801, een nogal vreemd uitziend sterrenstelsel, zoals het is waargenomen door een mix van instrumenten, onder andere NASA’s Galaxy Evolution Explorer (GALEX). Uit de waarnemingen blijkt dit sterrenstelsel in rap tempo te transformeren van een jong, dynamisch blauwgekleurd spiraalstelsel in een oud, statisch roodgekleurd elliptisch stelsel – red and dead noemen [...]

Elliptische sterrenstelsels blijken toch stervorming te kennen

Stervorming in de kern van NGC 4150

Het beeld dat elliptische sterrenstelsels uit oude, roodgekleurde sterren bestaan en dat ze door gebrek aan gaswolken geen nieuwe stervorming kennen kan naar de prullebak. Waarnemingen met de Wide Field Camera 3 (WFC3) aan boord van de Hubble ruimtetelescoop  in ultraviolet licht aan de kern van het elliptische stelsel NGC 4150 laten namelijk zien dat daar [...]

NGC 4696: een kosmisch vraagteken

Het elliptische reuzenstelsel NGC4696

Hubble krijgt er geen genoeg van. Die om de Aarde rondvliegende telescoop hoest iedere week wel een paar interessante foto’s op, allemaal het publiceren meer dan waard. Dit keer heeft ‘ie NGC 4696 in beeld gebracht, een enorm elliptisch sterrenstelsel, dat 150 miljoen lichtjaar van ons vandaan deel uitmaakt van de Centaurus cluster van sterrenstelsels. [...]

ESO 306-17, een eenzame reus in de kosmos

ESO 306-17, eenzame reus

Zie hier het enorme elliptische sterrenstelsel ESO 306-17, een half miljard jaar van ons verwijderd in het sterrenbeeld Duif (Columba). Hubble heeft ‘m met z’n Advanced Camera for Surveys (ACS) gefotografeerd, een poosje geleden alweer, zeg november 2008. Het interessante van ESO 306-17 is dat ‘ie helemaal alleen is. Het is een fossiele groep, zoals [...]

Na 10 miljard jaar komt de Hickson Compact Group 31 bijeen

De Hickson Compact Group 31

Ze hebben er een jaartje of tien miljard op moeten wachten, maar nu is het dan eindelijk zo ver: de dwergstelsels die deel uitmaken van de cluster Hickson Compact Group 31 zijn in elkaars gravitationele greep geraakt en zullen uiteindelijk samensmelten tot één groot elliptisch stelsel. Dergelijke ‘mergers’, zoals ze in ‘t Engels worden genoemd, [...]

Kern Centaurus A bevat sporen van kannibalisme

De kern van Centaurus A

Het meest nabije elliptische sterrenstelsel, Centaurus A (NGC 5128) 11 miljoen lichtjaar verderop in het gelijknamige zuidelijke sterrenbeeld, kan je met recht een kosmische kannibaal noemen. Zo ergens tussen pak ‘m beet 200 en 700 miljoen jaartjes terug heeft Centaurus A namelijk een klein spiraalsterrenstelsel verorberd en de resten daarvan zijn terug te vinden op foto’s [...]