28 april 2015

Solitaire sterrenstelsels zijn verschoppelingen

runaway

Russische en Franse astronomen hebben ontdekt dat complete sterrenstelsels uit clusters kunnen worden weggeslingerd. Dat kan het bestaan verklaren van de (weinige) compacte elliptische sterrenstelsels die eenzaam door de ruimte zwerven (Science, 24 april).  Tot 2009 waren slechts enkele tientallen van die compacte stelsels ontdekt, allemaal in de buurt van grote sterrenstelsels. Omdat ze nog […]

Stervorming in elliptische sterrenstelsels stopt als eerste in centrum

Elliptisch sterrenstelsel IC 2006

Astronomen hebben voor het eerst laten zien hoe de stervorming in ‘dode’ sterrenstelsels miljarden jaren geleden sputterend ten einde kwam. Met behulp van ESO’s Very Large Telescope en de Hubble-ruimtetelescoop van NASA en ESA hebben zij ontdekt dat er in de buitendelen van deze stelsels nog steeds sterren werden geproduceerd, maar in de binnendelen niet […]

MUSE toont hoe sterren in elliptische sterrenstelsel M87 bewegen

Uitsnede van de opname waarin de jet duidelijk is te zien

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met behulp van de Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE), verbonden aan ESO’s Very Large Telescope (VLT) in Chili, de bewegingen van sterren in het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 (NGC 4486) in het sterrenbeeld Maagd (Virgo) in kaart te brengen. Van elliptische stelsels zoals M87 wordt gedacht dat ze voornamelijk […]

Hubble ziet zeer ver uitgestrekte halo van elliptisch sterrenstelsel Centaurus A

Centaurus A (credit: Rolf Olsen)

Gebruikmakend van de Advanced Camera for Surveys (ACS) en Wide Field Camera 3 (WFC3) van de Hubble ruimtetelescoop zijn sterrenkundigen er in geslaagd om de halo van sterren rondom het elliptische sterrenstelsel Centaurus A (NGC 5128) tot zeer ver te volgen, veel verder dan gedacht. We kennen het sterrenstelsel vooral van z’n karakteristieke gegolfde stofband […]

Chandra verklaart waarom sommige elliptische stelsels rood en dood zijn

chandra

Met de Chandra röntgensatelliet van de NASA hebben ze acht grote elliptische sterrenstelsels bestudeerd om er achter te komen waarom in deze stelsels de stervorming soms erg laag is. Elliptische stelsels bestaan vooral uit oude, rood gekleurde sterren met weinig massa en vanwege de lage stervorming worden ze ook wel ‘rood en dood’ genoemd. In eerste […]

Zwarte gaten hinderen stervorming in elliptische sterrenstelsels

De jets van NGC 1399. Het zichtbare deel van het stelsel is de witte vlek in het midden. Je ziet goed hoe enorm die jets kunnen zijn.

Met behulp van de Herschel-ruimtetelescoop hebben astronomen ontdekt dat sommige elliptische sterrenstelsels veel koud gas bevatten, ondanks het feit dat ze geen sterren meer produceren. Door de resultaten te vergelijken met andere gegevens, hebben de astronomen ontdekt waarom elliptische stelsels geen nieuwe sterren meer kunnen maken: het supermassieve zwarte gat in het centrum van deze […]

Monsterstelsels raken hun eetlust kwijt als ze ouder worden

galaxy clusters by WISE and Spitzer

Nieuw onderzoek, gebaseerd op gegevens die zijn verzameld door de infraroodtelescopen WISE en Spitzer, heeft uitgewezen dat de enorme sterrenstelsels die gevonden kunnen worden in de centra van clusters, geen oneindige eetlust hebben. Na verloop van tijd gaan deze stelsels steeds minder vaak stelsels uit hun omgeving opslokken. Clusters zijn groepen van sterrenstelsels die door […]

Hubble bestudeert de overgang van sterrenstelsels naar ‘rood en dood’

2MASX_J09442693+0429569

Door het bestuderen van sterrenstelsels hebben sterrenkundigen opgemerkt dat er een duidelijk verschil is tussen de sterrenstelsels die ver weg staan en die dichterbij staan. Hoe verder ze zich van ons af bevinden des te actiever ze zijn, hetgeen te zien is aan de mate van stervorming in de stelsels, waarbij massaal zware, blauwe sterren […]

Hubble ontdekt enorm elliptisch sterrenstelsel met bijzonder grote kern

Het elliptische sterrenstelsel A2261-BCG

Sterrenkundigen hebben met de Hubble ruimtetelescoop ontdekt dat het reusachtige elliptische sterrenstelsel A2261-BCG, welke deel uitmaakt van de Abell 2261 cluster van sterrenstelsels drie miljard lichtjaar verderop, een bijzonder grote kern heeft. A2261-BCG vormt het hart van die cluster. A2261-BCG is met z’n diameter van iets meer dan 1 miljoen lichtjaar al erg groot – da’s […]

Reusachtige sterrenstelsels eten van twee walletjes

Lichtring

Astronomen hebben ontdekt dat de centra van grote sterrenstelsels in de loop van de tijd steeds compacter worden. Dat betekent dat de grootste sterrenstelsels in het heelal, de zogenaamde elliptische reuzenstelsels, regelmatig met elkaar in botsing moeten zijn gekomen. Dit staat haaks op eerdere onderzoeken, die hebben uitgewezen dat elliptische reuzenstelsels juist groeien door het […]