24 juli 2016

Je verwacht ’t niet: superzware zwarte gaten in eenzame sterrenstelsels

Door gebruik te maken van de ESA/NASA Hubble Space Telescope (HST) in de ruimte en de Gemini Telescope in Hawaï op aarde hebben sterrenkundigen een kolossaal zwart gat ontdekt – 17 miljard zonsmassa’s op de kosmische weegschaal maar liefst – op een plek waar ze ‘m niet hadden verwacht, namelijk in het centrum van een […]

Elliptische sterrenstelsels hebben de meeste kans op complex leven

Het concept van de “leefbare zone” is de laatste jaren een algemeen onderwerp in de sterrenkunde geworden, waar druk over gediscussieerd wordt. De leefbare zone is normaal gesproken een strook rondom een ster, waarin het bestaan van vloeibaar water aan het oppervlak van een hemellichaam mogelijk is. Met andere woorden: hoe groot moet de afstand […]

Astronomen ontdekken mechanisme waarmee nieuwe sterren kunnen ontstaan in normaal gesproken “dode” sterrenstelsels

Astronomen hebben een uniek proces ontdekt dat ervoor zorgt dat elliptische reuzenstelsels, de grootste sterrenstelsels in het universum, nog steeds sterren kunnen maken – lang nadat hun hoogtijdagen van stervorming voorbij zijn. Met behulp van de Hubble-ruimtetelescoop hebben astronomen namelijk heldere “knotten” van jonge, blauwe sterren aangetroffen langs de krachtige straalstromen die worden uitgezonden door […]

Solitaire sterrenstelsels zijn verschoppelingen

Russische en Franse astronomen hebben ontdekt dat complete sterrenstelsels uit clusters kunnen worden weggeslingerd. Dat kan het bestaan verklaren van de (weinige) compacte elliptische sterrenstelsels die eenzaam door de ruimte zwerven (Science, 24 april).  Tot 2009 waren slechts enkele tientallen van die compacte stelsels ontdekt, allemaal in de buurt van grote sterrenstelsels. Omdat ze nog […]

Stervorming in elliptische sterrenstelsels stopt als eerste in centrum

Astronomen hebben voor het eerst laten zien hoe de stervorming in ‘dode’ sterrenstelsels miljarden jaren geleden sputterend ten einde kwam. Met behulp van ESO’s Very Large Telescope en de Hubble-ruimtetelescoop van NASA en ESA hebben zij ontdekt dat er in de buitendelen van deze stelsels nog steeds sterren werden geproduceerd, maar in de binnendelen niet […]

MUSE toont hoe sterren in elliptische sterrenstelsel M87 bewegen

Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met behulp van de Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE), verbonden aan ESO’s Very Large Telescope (VLT) in Chili, de bewegingen van sterren in het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 (NGC 4486) in het sterrenbeeld Maagd (Virgo) in kaart te brengen. Van elliptische stelsels zoals M87 wordt gedacht dat ze voornamelijk […]

Hubble ziet zeer ver uitgestrekte halo van elliptisch sterrenstelsel Centaurus A

Gebruikmakend van de Advanced Camera for Surveys (ACS) en Wide Field Camera 3 (WFC3) van de Hubble ruimtetelescoop zijn sterrenkundigen er in geslaagd om de halo van sterren rondom het elliptische sterrenstelsel Centaurus A (NGC 5128) tot zeer ver te volgen, veel verder dan gedacht. We kennen het sterrenstelsel vooral van z’n karakteristieke gegolfde stofband […]

Chandra verklaart waarom sommige elliptische stelsels rood en dood zijn

Met de Chandra röntgensatelliet van de NASA hebben ze acht grote elliptische sterrenstelsels bestudeerd om er achter te komen waarom in deze stelsels de stervorming soms erg laag is. Elliptische stelsels bestaan vooral uit oude, rood gekleurde sterren met weinig massa en vanwege de lage stervorming worden ze ook wel ‘rood en dood’ genoemd. In eerste […]

Zwarte gaten hinderen stervorming in elliptische sterrenstelsels

Met behulp van de Herschel-ruimtetelescoop hebben astronomen ontdekt dat sommige elliptische sterrenstelsels veel koud gas bevatten, ondanks het feit dat ze geen sterren meer produceren. Door de resultaten te vergelijken met andere gegevens, hebben de astronomen ontdekt waarom elliptische stelsels geen nieuwe sterren meer kunnen maken: het supermassieve zwarte gat in het centrum van deze […]

Monsterstelsels raken hun eetlust kwijt als ze ouder worden

Nieuw onderzoek, gebaseerd op gegevens die zijn verzameld door de infraroodtelescopen WISE en Spitzer, heeft uitgewezen dat de enorme sterrenstelsels die gevonden kunnen worden in de centra van clusters, geen oneindige eetlust hebben. Na verloop van tijd gaan deze stelsels steeds minder vaak stelsels uit hun omgeving opslokken. Clusters zijn groepen van sterrenstelsels die door […]