24 augustus 2016

Zie hier Tayna, het zwakste object dat ooit in het verre/vroege heelal is gevonden

Dat roze vlekje hierboven is Tayna, een naam die ‘eerstgeborene’ betekent in het Aymara, een indiaanse taal die ze in het Andesgebergte in Zuid-Amerika spreken. Tayna is een klein sterrenstelsel, pakweg zo groot als de Grote Magelhaense Wolk, en momenteel is het het zwakste object dat men ooit heeft waargenomen in het verre en vroege heelal. […]

Zwaartekrachtslenzen helpen Hubble de vroegste sterrenstelsels in beeld te brengen

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft met behulp van de Hubble ruimtetelescoop een groep van 250 zeer zwakke en ver verwijderde sterrenstelsels te fotograferen, kleine sterrenstelsels die al 600 tot 900 miljoen jaar na de oerknal voorkwamen. Normaal gesproken zouden deze sterrenstelsels zelfs voor Hubble te zwak zijn om waar te nemen, maar dankzij clusters […]

Zo gedetailleerd zagen we het verre heelal nog nooit

ALMA’s Long Baseline Campaign heeft een spectaculair detailrijke opname opgeleverd van een ver sterrenstelsel. De foto toont een ‘gravitationeel vergroot’ beeld van de stervormingsgebieden in het stelsel. Nooit eerder zijn zulke stellaire kraamkamers in zo’n ver sterrenstelsel zo duidelijk in beeld gebracht. De nieuwe waarnemingen zijn vele malen detailrijker dan de opnamen die met de […]

ALMA fotografeert Einsteinring om ‘verborgen sterrenstelsel’

We zijn ‘m al eens eerder tegengekomen, het sterrenstelsel genaamd SDP.81, twaalf miljard lichtjaar van de aarde, hier en hier in eerdere Astroblogs. SDP.81 is die oranje ring, een Einsteinring zoals sterrenkundigen het noemen. Albert Einstein was de eerste die voorstelde dat ze konden bestaan, de theoretische basis er voor legde hij precies honderd jaar geleden […]

Kosmische lensmodellen getoetst

Twee internationale teams van astronomen hebben drie verre supernova’s ontdekt waarvan het licht werd versterkt door de immense zwaartekracht van voorgrondclusters die als ‘kosmische lenzen’ werken. Dankzij de supernova’s kunnen astronomen meer te weten komen over deze clusters. Zware clusters van sterrenstelsels kunnen als lenzen werken omdat hun krachtige zwaartekracht het licht dat door hen […]

Hubble’s dwarsdoorsnede heelal toont ons Fred, Ginger en eh… CLASS B1608+656

Door gedurende veertien uur in totaal een klein stukje aan de hemel te fotograferen hebben sterrenkundigen met de Hubble ruimtetelescoop een mooie dwarsdoorsnede van het heelal gemaakt. Die doorsnede toont ons in visueel en infraroodlicht een mix van objecten relatief dichtbij en zeer ver weg. Gemiddeld staan de objecten op de foto – allemaal sterrenstelsels […]

Een telescoop groter dan een sterrenstelsel

Galileo Galileï was de eerste die een telescoop op de maan en de sterren richtte en ontdekte dat er eigenlijk veel meer was dan we met het blote oog kunnen zien. Dat deed hij in 1610 met een nagebouwde Hollandse kijker, die een lens met een diameter van 3,7 cm had en die 3 tot […]

SpaceWarps actie Stargazing Live 2014 heeft resultaten opgeleverd

Tijdens BBC’s Stargazing Live van afgelopen week werden de mensen opgeroepen mee te doen aan SpaceWarps, een actie van de Zooniverse om met inzet van vrijwilligers gravitatie- of zwaartekrachtslenzen bij sterrenstelsels te vinden. En dat heeft een prachtig resultaat opgeleverd: maar liefst 51.199 vrijwilligers hebben dankzij de oproep meegedaan aan de actie en zij hebben […]

Hubble kijkt via Pandora’s Cluster naar de allervroegste sterrenstelsels

Deze week werd op de 223e bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS) in Washington deze foto vrijgegeven, gemaakt met behulp van de Wide Field Camera 3 (WFC3) van de Hubble ruimtetelescoop. Het is de gigantische cluster van sterrenstelsels genaamd Abell 2744, bijnaam Pandora’s Cluster, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Beeldhouwer (Sculptor), 3,5 miljard lichtjaar van ons […]

Zeer jong dwergstelsel ontdekt dankzij verre Einsteinring

De Nederlandse astronomen Arjen van der Wel en Glenn van de Ven van het Max-Planck-Institut für Astronomie (Heidelberg, Duitsland) hebben, samen met collega’s in de VS, een extreem ver voorbeeld van een gravitatielens opgespoord – een sterrenstelsel dat het licht van een nog verder verwijderd object afbuigt en versterkt. Deze ontdekking maakt het mogelijk om […]