25 oktober 2014

Kosmische lensmodellen getoetst

supernova_header

Twee internationale teams van astronomen hebben drie verre supernova’s ontdekt waarvan het licht werd versterkt door de immense zwaartekracht van voorgrondclusters die als ‘kosmische lenzen’ werken. Dankzij de supernova’s kunnen astronomen meer te weten komen over deze clusters. Zware clusters van sterrenstelsels kunnen als lenzen werken omdat hun krachtige zwaartekracht het licht dat door hen […]

Hubble’s dwarsdoorsnede heelal toont ons Fred, Ginger en eh… CLASS B1608+656

heic1408b

Door gedurende veertien uur in totaal een klein stukje aan de hemel te fotograferen hebben sterrenkundigen met de Hubble ruimtetelescoop een mooie dwarsdoorsnede van het heelal gemaakt. Die doorsnede toont ons in visueel en infraroodlicht een mix van objecten relatief dichtbij en zeer ver weg. Gemiddeld staan de objecten op de foto – allemaal sterrenstelsels […]

Een telescoop groter dan een sterrenstelsel

RX_J1131

Galileo Galileï was de eerste die een telescoop op de maan en de sterren richtte en ontdekte dat er eigenlijk veel meer was dan we met het blote oog kunnen zien. Dat deed hij in 1610 met een nagebouwde Hollandse kijker, die een lens met een diameter van 3,7 cm had en die 3 tot […]

SpaceWarps actie Stargazing Live 2014 heeft resultaten opgeleverd

model

Tijdens BBC’s Stargazing Live van afgelopen week werden de mensen opgeroepen mee te doen aan SpaceWarps, een actie van de Zooniverse om met inzet van vrijwilligers gravitatie- of zwaartekrachtslenzen bij sterrenstelsels te vinden. En dat heeft een prachtig resultaat opgeleverd: maar liefst 51.199 vrijwilligers hebben dankzij de oproep meegedaan aan de actie en zij hebben […]

Hubble kijkt via Pandora’s Cluster naar de allervroegste sterrenstelsels

Abell2744

Deze week werd op de 223e bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS) in Washington deze foto vrijgegeven, gemaakt met behulp van de Wide Field Camera 3 (WFC3) van de Hubble ruimtetelescoop. Het is de gigantische cluster van sterrenstelsels genaamd Abell 2744, bijnaam Pandora’s Cluster, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Beeldhouwer (Sculptor), 3,5 miljard lichtjaar van ons […]

Zeer jong dwergstelsel ontdekt dankzij verre Einsteinring

heic1319a

De Nederlandse astronomen Arjen van der Wel en Glenn van de Ven van het Max-Planck-Institut für Astronomie (Heidelberg, Duitsland) hebben, samen met collega’s in de VS, een extreem ver voorbeeld van een gravitatielens opgespoord – een sterrenstelsel dat het licht van een nog verder verwijderd object afbuigt en versterkt. Deze ontdekking maakt het mogelijk om […]

Zwaartekrachtslens helpt Hubble om Space Invader in beeld te brengen

space invaders

De Hubble ruimtetelescoop is één van de meest krachtige instrumenten, waarmee het heelal tot in z’n diepste uithoeken kan worden gefotografeerd – IS gefotografeerd, gezien de duizenden prachtige foto’s van talloze hemelobjecten die ermee zijn gemaakt. Maar af en toe helpt de natuur ook een handje, want de afbeelding van de cluster van sterrenstelsels Abell […]

Zwaartekrachtslens gezien bij onwaarschijnlijk zwaar en ver verwijderd cluster van sterrenstelsels

De Cluster van sterrenstelsels IDCS J1426.5 +3508 plus zwaartekrachtslens

Zwaartekrachts- of gravitatielenzen zijn al sinds 1979 een bekend fenomeen, toen sterrenkundigen ontdekten dat de ‘tweeling’ quasar Q0957+651 eigenlijk één quasar was, wiens licht door een tussenliggende cluster van sterrenstelsels werd afgebogen tot twee afzonderlijke beelden. Sindsdien heeft men tientallen zwaartekrachtslenzen ontdekt, soms zelfs complete ringen, de zogenaamde Einstein Ringen, genoemd naar degene die de lenzen […]

Hubble zoomt in op een sterk verbogen sterrenstelsel

Reconstructie van het sterrenstelsel áchter de cluster RCS2 032727-132623

Wat je hierboven ziet is een unieke blik op een helder en zéér ver verwijderd sterrenstelsel. Die gele vlekjes in het midden zijn de sterrenstelsels die behoren tot de cluster genaamd RCS2 032727-132623. Waar het om gaat zijn die vele gekromde en blauwgekleurde boogjes, met name die links van de cluster. Die boogjes zijn ‘lenzen’ […]

Melkweg telt miljarden zware planeten zonder ster

Impressie van een wees-planeet

Onderzoek van een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van de Japanner Takahiro Sumi (Osaka Universiteit in Japan) heeft aangetoond dat de Melkweg tsjokvol zit met zware planeten – kaliber Jupiter of nog zwaarder – die geheel los door de ruimte zwerven, zonder ster in de buurt. Dit is de uitkomst – 19 mei te […]