Hartley 2 - Astroblogs

Hyperactieve komeet Hartley 2 heeft gespleten geschiedenis

5 oktober 2011 Door Adrianus V Reageer

Het is wat met die kometen. Op 4 november 2010 scheerde de sonde EPOXI – voorheen bekend als Deep Impact – op 694 km afstand voorbij de komeet 103P/Hartley 2. Dat het een hyperactieve ‘ADHD’ komeet is, dat wisten we al uit de analyses van die scheervlucht, maar nu blijkt ook nog eens dat de komeet eigenlijk een ‘samensmelting’ is van twee kometen. Hartley 2 heeft een pindavorm – sommigen zien er ook wel een hondenbot in, kijk zelf maar waar je voorkeur naar uitgaat – en de twee helften zouden oorspronkelijk aparte komeetkernen zijn geweest. Beelden van de dichtste nadering wezen uit dat verschillende regio’s van de komeetkern straalstromen vol water en kooldioxide uitstoten, meer dan kometen gewoonlijk doen. Het water was vooral afkomstig van het dunne, middelste gedeelte van de kern van Hartley 2, terwijl de kooldioxide er aan de uiteinden uitspoot. Met name het kleine uiteinde spuit meer kooldioxide uit dan het grote uiteinde. De grote knobbel zou wel eens anders van samenstelling kunnen zijn dan de kleine knobbel en dat leidt tot de suggestie dat de twee helften oorspronkelijk gescheiden waren. Ergens in de beginperiode van het zonnestelsel kwamen de twee komeetkernen door hun gravitationele werking bij elkaar en kwamen ze aan elkaar vast te zitten. Langzaam vulde de ruimte tussen de twee kometen en dat werd het dunne, middelste gedeelte van Hartley 2. In de foto’s hierboven – gemaakt met het High Resolution Instrument (HRI) aan boord van EPOXI – zie je waar zich op de grote knobbel veel ijs bevindt, de blauwe gebieden. De roze gebieden zijn warm en bevatten geen ijs. :bron: Bron: Science Daily.

Onderwerp: favoriet, kometen Tags: Deep Impact, EPOXI, Hartley 2, kometen

Hartley 2 is een ADHD-komeet, aldus EPOXI

18 juni 2011 Door Adrianus V 3 Reacties

De kern van Hartley 2 en linksboven - ter vergelijking - het ISS

Op 4 november 2010 scheerde de sonde EPOXI – voorheen bekend als Deep Impact – op 694 km afstand voorbij de komeet Hartley 2. De komeetkern bleek een pindavorm te hebben van pakweg 2,2 bij 0,5 km. Nader onderzoek aan de gegevens die bij de passage werden verzameld laat zien dat Hartley 2 (alias 103P/Hartley) een soort van ADHD-komeet is, eentje die hyperactieve trekjes vertoont. Voordat EPOXI bij Hartley 2 ariveerde zagen de camera’s ‘m al als een soort kosmische stuiterbal heen en weer bewegen. Beelden van de dichtste nadering wezen uit dat verschillende regio’s van de komeetkern straalstromen vol water en kooldioxide uitstoten, meer dan kometen gewoonlijk doen. Het water was vooral afkomstig van het dunne, middelste gedeelte van de kern van Hartley 2, terwijl de kooldioxide er aan de uiteinden uitspoot. De onderzoekers, die onder leiding stonden van Mike A’Hearn (University of Maryland, College Park) denken dat Hartley 2 een voorbeeld is van een hyperactieve soort kometen. Z’n hyperactiviteit blijkt ook uit het feit dat hij niet alleen om één as draait, maar dat er nog een tweede rotatieas is. Ook liggen de uiteinden van Hartley 2′s kern bezaaid met grote rotsblokken, van maximaal 50 meter hoog en 80 meter lang, waarvan sommigen een erg hoge reflectie hebben. Tenslotte hebben de onderzoekers waargenomen dat de komeet op sommige momenten erg veel CN gas uitstootte, in vaktermen heet dat 2-chlooracetofenon, een gas dat onder andere in traangasgranaten wordt gebruikt. Men probeert te achterhalen wat dàt precies betekent en of het ons iets kan vertellen over de manier waarop kometen ontstaan zijn.

Bron: Science Daily.

Onderwerp: kometen Tags: ADHD-kometen, Deep Impact, EPOXI, Hartley 2, kometen

Kern komeet Hartley 2 blijkt omgeven met sneeuwballen

20 november 2010 Door Adrianus V Reageer

Close-up van de fonteinen bij Hartley 2

De komeet Hartley 2 (ofwel 103P/Hartley) werd op 4 november j.l. op 700 km afstand gepasseerd door de komeetverkenner Deep Impact (ofwel EPOXI). Minuten na de passage werden we op aarde al verblijd met de beelden, haleluja voor de hedendaagsche transmissietechnieken, en in die eerste beelden keken we met name naar de tientallen fonteinen vol kooldioxide die uit de uiteinden van de pindavormige komeetkern schoten, zoals je ziet in de afbeelding. Maar naar nu blijkt is nog veel interessanter dat de ruimte rondom de komeetkern vol zit met brokken ijs of sneeuw, sommige mogelijk zo groot als een basketbal. Brokken die nooit eerder bij andere kometen werden waargenomen, ook niet bij de komeet Tempel 1, welke eerder door Deep Impact werd bezocht. Op gewone opnames waren die sneeuwballen niet te zien, maar toen ze het contrast ervan opvoerden kwamen ze tevoorschijn. Uit de infraroodspectrometer aan boord van Deep Impact blijkt dat die ballen uit bevroren water bestaan. Als Deep Impact met z’n vaart van 45.000 km per uur in botsing zou zijn gekomen met zo’n sneeuwbal, dan zou hij het niet overleeft hebben. Wetenschappers vermoeden dat die 700 km een veilige afstand was en dat de sneeuwballen hooguit op tientallen kilometers van de komeetkern voorkomen en dat ze daarbuiten verdampen. De bron van de sneeuwballen is vermoedelijk zo’n fontein, die kennelijk niet alleen verdampte kooldioxide van onder de oppervlakte van Hartley 2 uitspuugt, maar ook poreuze brokken bevroren water.

Bron: Bad Astronomy + Eurekalert + NRC-Handelsblad, 20 november 2010.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, EPOXI, Hartley 2, sneeuwballen

Meer over die kosmische pinda, Hartley 2

6 november 2010 Door Adrianus V 6 Reacties

"Hartley 2, the movie"

Afgelopen donderdag, 4 november 2010, scheerde Deep Impact/EPOXI op 700 km afstand langs de kern van de komeet Hartley 2. Op de beelden die gemaakt werden – en die korte tijd later al wereldwijd te zien waren, hóe verbluffend – konden we zien dat die kern de vorm van een pinda heeft, een kosmische pinda van 2,2 bij 0,5 km. Beelden die sterk doen denken aan een andere komeet, 19P/Borelly, welke op 21 september 2001 werd gepasseerd door de sonde Deep Space 1. Borelly is een tikkie groter dan Hartley 2, maar z’n vorm oogt hetzelfde. Ook is er een sterke gelijkenis met de planetoïde Itokawa, waar de sonde Hayabusa november 2005 pogingen heeft ondernomen om op diens oppervlak te landen. De donderdag gemaakte foto’s laten zien dat de gasstromen (jets), veroorzaakt door smeltend ijs aan het oppervlak, vooral aan de ruwe uiteinden te vinden zijn. Hartley 2 stoot naast stof en waterdamp ook grote hoeveelheden kooldioxidegas en cyanideverbindingen uit. De smallere ‘taille’ van de komeetkern tussen die uiteinden in ziet er een stuk egaler uit en lijkt te zijn bedekt met fijn materiaal dat naar het oppervlak teruggevallen lijkt te zijn. Als die taille nog smaller zou zijn zou het mij niet verbazen als de komeet in twee stukken breekt en de uiteinden losse kometen worden. Misschien is dat een proces dat vaker bij kometen voorkomt en dat misschien vergelijkbaar is met het YORP-proces dat men bij planetoïden heeft waargenomen en dat er ook toe kan leiden dat planetoïden splijten. Afijn, Daniel Macháček Luca Cassioli van unmannedspaceflight.com heeft de foto’s van de passage van Deep Impact langs Hartley 2 achter elkaar geplakt, gemorphed zoals dat technisch heet en dat leverde de bewegende beelden van hiernaast op. Schitterend om te zien en indrukwekkender, vind ik zelf, dan de beelden die het Deep Impactteam zelf op internet heeft gezet. Nou we het toch over indrukwekkend hebben: Emily Lakdawalla, de planeetdeskundige èn blogger van de Planetary Society, heeft een foto laten zien waarop je Hartley 2 ziet plùs ter vergelijking het internationale ruimtestation ISS. Echt schitterend om te zien:

Bron: Planetary Society + NRC-Handelsblad, 6 november 2010.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, DIXI, EXPOXI, Hartley 2, kometen, planetoïden, YORP

De ´control room´ tijdens de scheervlucht langs Hartley 2

5 november 2010 Door Adrianus V Reageer

Mooie beelden zijn dat, de control room – hoe noem je dat in het Nederlands, controlekamer? – van Deep Impact/EPOXI in het Jet Propulsion Laboratory van de NASA, tijdens de kritieke fase van de nadering van de komeetverkenner tot de komeet Hartley 2. Je ziet/voelt/merkt de spanning en daarna de opluchting als alles blijkt te functioneren en de eerste beelden binnendruppelen. Net mensen, die wetenschappers.

Bron: JPL News op YouTube.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, DIXI, EPOXI, Hartley 2, kometen

Deep Impact brengt kern Hartley 2 haarscherp in beeld

4 november 2010 Door Adrianus V 2 Reacties

De komeetverkenner Deep Impact (alias EPOXI alias DIXI) heeft vanmiddag de komeet Hartley 2 (alias 103P/Hartley) op 700 km afstand gepasseerd. Op dat moment nam ‘ie bovenstaande foto. En wat voor een foto! Super gewoon! De foto toont de kern van Hartley 2. Zou je de gasstromen even wegdenken, dan zou je denken te maken te hebben met een planetoïde. Maar het is dus een grote, langwerpige, vuile ijsbal, die door de nadering tot de zon begint te stralen en zodoende een komeet met een staart is. Op haar website (zie bron) heeft Emily Lakdwalla vijf foto’s van de scheervlucht van Deep Impact langs Hartley 2 gezet. Ik zal er vanavond vast en zeker op terugkomen. Bron: Planetary Society.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, DIXI, EPOXI, Hartley 2

Deep Impact filmt twee straalstromen bij komeet Hartley 2

2 november 2010 Door Adrianus V Reageer

Overmorgen dan is het zo ver en zal Deep Impact/EPOXI de komeet Hartley 2 (103P/Hartley) passeren en nader onderzoeken. Maar voor die tijd zit Deep Impact ook niet stil – hetgeen voor een komeetverkenner technisch ook erg lastig is, maar dit even tussen haakjes, eh… sorry streepjes – en in de aanloop naar die rendez-vous heeft hij Hartley 2 gefilmd. Dat leverde schitterende beelden op van twee gas- en stofstralen, die door de roterende kern worden uitgespuwd. Boven gefilmd met de High-Resolution Imager (HRI) en onder met de Medium-Resolution Imager (MRI). Links de ruwe beelden, rechts na aftrek van ‘overtollig’ beeldmateriaal, waarmee de straalstromen goed zichtbaar worden.

En hier de beelden met de MRI gemaakt:

Beide films zijn op 26 en 27 oktober 2010 gemaakt. Het beeldveld van de HRI is ongeveer 1/5e van dat van de MRI, dus de details zijn op de bovenste film groter. Mooi is te zien hoe de straalstromen meebewegen met de roterende kern. Eens in de 18 uren roteert de kern om z’n as, zo bleek onlangs uit radarwaarnemingen met de Arecibo radiotelescoop op Puerto Rico. Bron: Planetary Society.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, EPOXI, Hartley 2

Kern van komeet Hartley 2 is langgerekt

31 oktober 2010 Door Adrianus V 1 Reactie

De kern van Hartley 2

Radarbeelden van de komeet Hartley 2 (officiëel 103P/Hartley) gemaakt met de Arecibo radiotelescoop op Puerto Rico laten zien dat de kern van de komeet langgerekt is. Op 20 oktober j.l. was de afstand tussen komeet en aarde met 17,7 miljoen km het kleinste. Vanaf 24 oktober tot op de dag van vandaag is met met de enorme schotelantenne van Arecibo bezig de komeet te onderzoeken en dat heeft o.a. de twaalf radarbeelden van hiernaast opgeleverd. Op 4 november 2010, da’s aanstaande donderdag, zal de komeetverkenner EPOXI – voorheen beter bekend als Deep Impact – langs de komeetkern vliegen en daar onderzoek doen. Het wetenschappelijke team van Deep Impact ging nog uit van een grootte van de komeetkern van 1,2 km, maar de radarbeelden van Arecibo laten zien dat ‘t 2,2 km moet zijn. De kern van Hartley 2 blijkt verder iedere 18 uur om z’n as te roteren. Ook is men meer te weten gekomen over de grootte, snelheid en richting van de deeltjes die de komeetkern, die eigenlijk een grote vuile sneeuwbal is, continue uitspuwt. In de bron lees je meer over de waarnemingen aan Hartley 2 én over de wijze waarop je met een radiotelescoop radarbeelden tevoorschijn kunt toveren. Interessante leesvoer!

Bron: Planetary Society.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Deep Impact, EPOXI, Hartley 2, kometen

Komeet 103P/Hartley gefotografeerd door Subaru

24 oktober 2010 Door Adrianus V Reageer

Met de Suprime-Cam verbonden aan de 8,2 meter Subaru spiegeltelescoop op Hawaï heeft men de komeet 103P/Hartley (alias Hartley 2) gefotografeerd. De komeet staat momenteel in de belangstelling, niet alleen vanwege z’n zichtbaarheid voor amateurs, maar ook doordat de EPOXI-sonde (alias Deep Impact) op 4 november a.s. vlak langs de komeet zal vliegen. Op 17 oktober j.l. werd 103P/Hartley met die cam op de Japanse Subaru gefotografeerd. Twintig seconden belicht in de zogenaamde g’-band (480 nm), tien seconden in de r’-band (620 nm) en z’-band (900 nm), hetgeen ruwweg staat voor blauw, groen en rood in de foto. Bron: NAOJ.

Onderwerp: kometen Tags: 103P/Hartley, Hartley 2, kometen, Subaru

Deep Impact’s scheervlucht langs komeet Hartley 2

19 oktober 2010 Door Adrianus V 6 Reacties

Momenteel staat de periodieke komeet 103P/Hartley, alias Hartley 2, volop in de belangstelling, want hij is hoog aan de hemel zichtbaar voor kleine amateurkijkers. Maar behalve de amateurwereld kijkt ook de professionele wereld van ‘kometologen’ naar Hartley 2, want de sonde EPOXI – beter bekend als Deep Impact – vliegt op 4 november op 700 km langs de kern van de komeet. Emily Lakdawalla van de Planetary Society heeft een compleet tijdspad gemaakt van de scheervlucht en die laat ik hier zien:

Datum / tijdstip (UTC)	Tijd tot dichtste nadering	Gebeurtenis
Oct 20	-15d	Hartley 2 Earth closest approach. Comet Hartley 2 passes within 0.12 AU of the Earth.
Oct 26 19:00	-9d	Preview press conference 11:00 PDT / 19:00 UTC
Oct 27 19:00	-8d	Trajectory Correction Maneuver (TCM-21). Imaging ceases in order for the spacecraft to fine-tune its approach trajectory. Deep Impact is within 8.5 million km of the comet.
Oct 27 TBD	-8d	UStream broadcast
Oct 28	-7d	Hartley 2 passes through perihelion. Hartley 2's closest approach to the Sun happens once every 6.4 years at a distance of 1.059 AU (close to earth's orbit). Comets are most active near perihelion.
Oct 28	-7d	Approach Imaging. For 6 days, until 1 day before the flyby, Deep Impact acquires MRI and HRIVIS images every 2 minutes and HRIIR spectral scans every hour. Compared to the previous imaging phase, images are captured 2.5 times more frequently, while spectral scans are taken only half as often. Imaging is conducted for 16 hours, then turns to downlink data in a communications session lasting 8 hours.
Nov 2 21:00:00	-1d 6h	Trajectory Correction Maneuver (TCM-22). This maneuver may be waved off on October 30 if the trajectory is within acceptable limits.
Nov 3	-1d	Final pre-encounter data download
Nov 3 20:50:00	-18h	High resolution imaging begins. During the closest approach, Deep Impact's high-gain antenna is pointed away from Earth, so all images are stored aboard the spacecraft, filling all available data volume.
Nov 4 13:50:00 (approx)	-1h (approx)	Deep Impact resolves Hartley 2 nucleus. One hour before closest approach, the spacecraft is at a distance of 45,000 kilometers. The nucleus is seen at a phase angle of 86°, or about half-phase. If estimates of the nucleus' diameter (about 1.2 kilometers) are correct, it should be about 10 pixels across in the HRIVIS, and 2 pixels across in the MRI.
Nov 4 14:00:00	-50m	Spacecraft begins autonomous navigation. The spacecraft uses its own images to update its pointing and maintain the comet's proper position in its instruments' field of view.
Nov 4 14:30:00	-20m	NASA TV broadcast begins. The broadcast focuses on the flight and science teams at the Jet Propulsion Laboratory, who are expected have contact with the spacecraft throughout the flyby, though data downlink does not begin right away. The broadcast continues until 16:10.
Nov 4 14:50:00	-0m	Closest approach. Hartley 2 and Deep Impact are 1.064 AU from the Sun and 0.156 AU from Earth. At closest approach, the MRI will achieve about 7 meters per pixel, and the nucleus should appear about 170 pixels across.
Nov 4 15:20:00	+30m	Data downlink begins; images posted to Web as available. Data does not begin flowing to Earth until the high-gain antenna can point in our direction. Five raw images from closest approach will be released on the mission website as they become available. Data downlink continues through November 6.
Nov 4 16:10:00	+1h 20m	NASA TV broadcast ends.
Nov 4 21:00:00	+6h 10m	Post-encounter press briefing on NASA TV. The press briefing is to include processed versions of the 5 images previously released.
Nov 6	+2d	Outburst monitoring. After flyby downlink is complete, Deep Impact will return to monitoring Hartley 2's activity with MRI and HRIVIS images every 2 minutes and HRIIR spectral scans every 15 minutes for a period of 10 days.
Nov 16	+12d	Outburst monitoring. Image frequency is reduced to MRI and HRIVIS images every 30 minutes and HRIIR spectral scans every 30 minutes for a period of 9 days.
Nov 30	+26d	Hartley 2 data collection complete. The spacecraft is still active, collecting data for calibration purposes. NASA has recently solicited proposals for a further extended mission.