Astronomisch nieuws, wetenswaardigheden én persoonlijke opinies
De levensduur van het Herschel Space Observatory is verlopen en het apparaat is gestopt met z’n wetenschappelijke missie. Op de valreep heeft de infraroodtelescoop echter nog een ontdekking verricht: het blijkt dat sterrenstelsels in het vroege universum koeler zijn dan de stelsels van vandaag de dag. Dit betekent dat jonge sterrenstelsels groter en stofrijker waren [...]
De op 14 mei 2009 gelanceerde Europese infraroodsatelliet Herschel is er na drie jaren van waarnemingen aan koele objecten in het heelal mee opgehouden. De reden is eenvoudig: de 2300 liter vloeibare helium aan boord – noodzakelijk om de instrumenten tot vlak boven het absolute nulpunt te koelen – is op. Vandaag bleek uit communicatie [...]
De beroemde Paardenkopnevel (Barnard 33) in het sterrenbeeld Orion is al heel vaak gefotografeerd, zowel door amateurs als door professionals. Maar recente opnames van deze 1300 lichtjaren ver weg gelegen absorptienevel door de Hubble en Herschel ruimtetelescopen – de eerste kijkend in het nabije infrarood, de tweede in het verre infrarood – geven toch een [...]
Sterrenkundigen hebben met behulp van de Europese Herschel infrarood-satelliet een sterrenstelsel ontdekt, dat met een gigantische snelheid nieuwe sterren aan het vormen is: wordt in onze eigen Melkweg gemiddeld één ster per jaar gevormd, in het sterrenstelsel HFLS3 – dat kleine vlekje op de foto’s hiernaast – worden meer dan 2000 (!) sterren per jaar [...]
Met de infrarood-satelliet Herschel zijn sterrenkundigen erin geslaagd om de energierijke straalstroom van het binaire systeem GX 339-4, waarvan één van de componenten een stellair zwart gat is, te traceren tot de plek waar de straalstroom ontstaat. Als door de sterke gravitatie materiaal van de ster in dat systeem naar het zwarte gat stroomt komt [...]
ESA’s Herschel-ruimtetelescoop stopt in de komende weken met observeren. De telescoop is na drie jaar van spannend onderzoek aan het koele heelal bijna door zijn voorraad helium heen. Herschel werd gelanceerd op 14 mei 2009 en is, met een spiegel van 3,5 meter doorsnee, het krachtigste infrarood-observatorium dat ooit heeft gevlogen. Het is de eerste [...]
In een poging de wetenschappelijke oogst van de Nederlandse moleculenjager HIFI tot het uiterste op te schroeven heeft het HIFI-team een laatste probleem met een smalle frequentieband (band 3B) opgelost. Dit was niet van risico’s ontbloot. Daarom heeft het team de testprocedures uitgesteld tot het einde van de missie was genaderd. Eind maart van dit [...]
Astronomen hebben met de Herschel-ruimtetelescoop zwaar moleculair waterstof gevonden in de protoplanetaire schijf rond de nabije ster TW Hydrae. Ze schatten het gewicht van de gasachtige schijf op 50 keer de massa van Jupiter. Zwaar waterstof (het HD-molecuul) bestaat uit één waterstofatoom en één deuteriumatoom, en wordt beschouwd als een indicator voor het hoofdbestanddeel van [...]
De Europese infraroodtelescoop Herschel heeft een prachtige opname gemaakt van het Andromeda-stelsel, waarbij koele stofbanden in ongeëvenaard detail worden weergegeven. Andromeda, ook wel M31 genoemd, staat op een afstand van 2.5 miljoen lichtjaar en is hiermee het dichtstbijzijnde grote sterrenstelsel vanaf de Melkweg. Andromeda heeft een diameter van zo’n 200.000 lichtjaar en is dus een [...]
Sterrenkundigen hebben door infraroodwaarnemingen met de Europese satelliet Herschel ontdekt dat een boeggolf vol met gas dat is uitgestoten door de rode superreus Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion over 5000 jaar in botsing komt met een interstellaire wolk van stof. De boeggolf zelf - product van de door Betelgeuze uitgestoten sterrenwind – was al eerder [...]
