10 februari 2012

De LRO geeft ons een kijkje in de Aristarchus krater


De Aristarchus krater is een 40 km grote en 3,5 km diepe krater, ten zuidoosten van het Aristarchus Plateau op de maan. Het is een jonge en zeer heldere inslagkrater, wiens albedo – weerkaatsingsvermogen – twee keer zo groot is als de rest van het maanlandschap. De grillige krater telt meerdere lagen en ligt vol met grote rotsblokken, tot wel 100 meter groot. Op 10 november j.l. vloog de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA op slechts 26 km hoogte over de Aristarchus krater en nam toen een serie foto’s met z’n LROC (LRO-camera), waaronder bovenstaande panoramafoto. Op de foto hieronder zie je de verticale lijn, die aangeeft hoe de LRO langs de krater vloog. De twee pijltjes rechts geven de hoeken aan van de panoramafoto hierboven.

Hieronder een video over de vlucht van de LRO langs de Aristarchus krater.

:bron: Bron: Universe Today.

Zó scherp heb je de Apollo-landingsplaatsen nog nooit gezien


Ze hadden de landingsplaatsen van de diverse Apollo-missies op de maan al eerder gefotografeerd, maar zo scherp als de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA de landingsplekken van de Apollo 12, 14 en 17 nu in beeld heeft gebracht is ongeëvenaard. De LRO vliegt normaal gesproken al laag over het maansoppervlak – 50 km daarboven om precies te zijn – maar voor de gelegenheid om de landingsplekken goed te kunnen zien werd gedurende 28 dagen de hoogte verlaagd tot slechts 21 km. 8-O  De groothoek Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC) aan boord legde het allemaal tot in detail vast. De foto’s zijn zo gedetailleerd dat niet alleen de instrumenten zichtbaar zijn, die de astronauten op het oppervlak van de maan hebben neergezet, maar zelfs hun voetsporen. Hierboven de landingsplek van de Apollo 17, de laatste missie die 11 december 1972 op de maan werd uitgevoerd. Meer gedetailleerde foto’s van de landingsplaatsen van Apollo 12, 14 en 17 vindt je in de bron. OK mensen, wie gelooft nou nog steeds dat die maanlandingen nep waren? Hieronder voor de geïnteresseerden nog een video over de foto’s van de Apollo-landingsplekken.

:bron: Bron: NASA + Space.com.

Een unieke blik op de centrale top van de krater Tycho op de maan


Hij wordt door velen beschouwd als de mooiste maankrater: Tycho! Met een Tom Tom op de maan bereikbaar op 43,31° ZB en 11,36° WL. Waarom? Simpelweg vanwege de gigantische stralenkrans van deze inslagkrater én zijn prachtige, ronde structuur mét centrale berg. Die top is op 10 juni j.l. prachtig in beeld gebracht door de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) met z’n Narrow Angle Camera (NAC). Met die camera zoomden de wetenschappers in op de 15 km grote berg, die twee km uitsteekt boven de kraterbodem. Dat leverde bovenstaand juweeltje op, een foto waarin je de top door de lange schaduwen extra gecontrasteerd ziet. De kraterwand van Tycho – die zelf 82 km in doorsnee is – steekt 4700 meter boven de kraterbodem uit. De stralen van Tycho, welke bestaan uit materiaal dat na de inslag werd uitgeworpen, reiken soms wel duizend km ver weg. Men denkt dat met een geschatte leeftijd van 110 miljoen jaar Tycho erg jong is. De steile wanden van de centrale berg, de scherpe begrenzingen van de landschapskenmerken in de krater wijzen daar allemaal op. In de video hieronder wordt die berg nog eens extra belicht. Mooi om te zien.

:bron: Bron: Universe Today.

Hoe de LRO de temperatuur van de maan tijdens de Totale Maansverduistering meet

Vanavond zal de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA met z’n Diviner Lunar Radiometer instrument heel precies de temperatuur van het maansoppervlak meten. Da’s niet toevallig, want er is zoals jullie weten vanavond een Totale Maansverduistering, die gedeeltelijk in Nederland en België zichtbaar is. Door de waarnemingen wil men kijken of de afkoeling in tien speciaal uitgezochte gebieden van de maan door de verduistering meetbaar is. Hier een video daarover:

:bron: Bron: Universe Today.

Moon Zoo bekijkt de maan van opzij. En hoe!


Een jaar geleden begon de Moon Zoo, een loot aan de uitgebreide boom van de Zooniverse, waar ook de Galaxy Zoo toe behoort. Bij de Moon Zoo wordt het publiek gevraagd om foto’s te bekijken van het maanoppervlak, gemaakt met NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). Het gaat daarbij om het tellen van de kraters en deze op een paar manieren ‘classificeren’, bedoeld om meer te weten te komen over het maanoppervlak. Dat classificeren heeft onder andere opgeleverd dat men de ‘zijkant’ van de maan, gezien vanuit de LRO, uitvoerig heeft bestudeerd en daar is bovenstaande foto er eentje van. De hoogtes op de foto zijn wel overdreven, vijf keer zo groot als werkelijk, maar het blijft een mooi plaatje. In de bron nog meer foto’s van de maan van opzij. :bron: Bron: Universe Today.

Een waterval, een explosie, vertel wat is het?


Zie de vreemde foto hierboven. Enig idee wat het voorstelt? Het lijkt het meest op een waterval, maar het zou ook een fragment van één of andere explosie kunnen zijn. De foto heeft een nummer, M154813223R, maar ja, daar wordt je niet echt wijzer van… Nou, laat ik het dan maar verklappen: het is een deel van een kleine krater op de maan, gefotografeerd door de Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC), een sonde van de NASA die om de maan rondjes vliegt. Het afgebeelde gebied hierboven is 750 meter groot. Wat je ziet is het uitgeworpen materiaal (‘ejecta’) van het object dat ooit insloeg op de maan en de krater vormde. Die krater zelf – ongeveer 1 km in doorsnede – zie je niet op de foto, wel op deze overzichtfoto. Die zwarte vlek linksboven op de foto is een aparte, nog kleinere krater, met eigen donkergekleurde ejecta. :bron: Bron: Lunar Science.

Te downloaden: 192 Tb aan maangegevens

LOLA-kaarten van de maan

Goede nieuws voor de ruwe-data-fetisjisten onder ons: met de publicatie van de vijfde en laatste dataset van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA kan iedereen die dat wil beschikken over de meest complete waarneemset van onze maan. De zeven instrumenten aan boord van de LRO hebben tussen 15 september 2009 en 15 september 2010 – yep, exact één jaar – de oppervlakte van de maan bestudeerd, gefotografeerd, in kaart gebracht en noem ‘t maar op. Dat heeft bij elkaar 192 Terabyte aan ruwe data opgeleverd, zeg maar 41.000 DVD’s. 8-O Wowie, je zou dat maar moeten downloaden, dan ben je een poosje bezig. Het mooie is dat je dat nog werkelijk kan doen ook, want op de site van het Planetary Data System vind je al die LRO-data. Eén van die instrumenten aan boord van de LRO is LOLA, de Lunar Orbiter Laser Altimeter, een instrument dat de hoogteverschillen op de maan in kaart brengt. Resultaten van LOLA zie je in de afbeelding hiernaast. Is de LRO nu klaar met waarnemen en kan ‘ie weer naar huis terugkeren? Nee, niets daarvan. Z’n zogenaamde ‘exploratiefase’ van onderzoek is klaar, maar inmiddels is ‘ie weer aan een nieuwe fase begonnen, namelijk z’n ‘wetenschappelijke fase’. Geen idee wat ‘t verschil is, maar ik vermoed dat ‘t geen grootschalige onderzoeken aan het totale maanoppervlak meer zullen zijn, maar dat bijzonderheden aan de maan zullen worden bestudeerd. :bron: Bron: Science Daily.

De maan, maar dan héééééééééééééééél groot


Kijk naar bovenstaande foto van de maan. Mmmmm, niks bijzonders toch zou je zo zeggen? Gewoon de volle maan, zien we toch wel vaker op foto’s? Yep, zou je zo zeggen ja. Maar toch is deze foto van de maan ècht bijzonder. Het is namelijk een compositie van 1300 foto’s die de Lunar Reconnaissance Orbiter van de NASA december 2010 gemaakt heeft met z’n Wide-Angle Camera. Die 1300 afzonderlijke foto’s hebben ze gecombineerd tot één reuzenfoto met een resolutie van maar liefst 24.000 x 24.000 pixels, met details tot – hou je vast – 145 meter per pixel. 8-O Voor de waaghalzen onder ons: dit is de monsterversie, 550 Mb groot in tif-formaat. Woehaha, knappe computer die deze foto geopend krijgt. Voor de minder roekelozen is hier een ‘zoombare’ versie, ook leuk. :bron: Bron: Bad Astronomy.

Geloof ‘t of niet, dit is de zuidpool van de maan

Je zou ‘t niet zeggen, maar wat je hiernaast op de afbeelding ziet is het zuidpoolgebied van de maan. De donkere cirkel in het midden is de bekende en 19 km grootte Shackleton krater, de preciese zuidpool ligt links op de foto ergens bij ‘negen uur’. Waarom zie de foto er zo vreemd uit? Nou simpel, het is een zogenaamde illuminatiekaart van de maan.  Een ‘illumination map’ in ‘t engels, ik zou niet weten hoe ‘t anders zou moeten heten in het nederlands. Met de Wide Angle Camera (WAC) aan boord van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA hebben ze de afgelopen zes maanden 1700 foto’s van dit gebied gemaakt. Al die foto’s werden stuk voor stuk omgezet in een zogenaamde binaire afbeelding, waarbij door de zon verlichte delen een pixel 1 kregen en schaduw een pixel 0. Zo’n afbeelding werd dus zwart en wit. Vervolgens werden al die foto’s ‘gestacked’, dus gestapeld tot één foto. Van iedere pixel werd ook het percentage bepaald of het vaker door de zon belicht werd of in de schaduw zat en dat leverde uiteindelijk deze illuminatiekaart op. Dergelijke kaarten – welke van de maanpolen jaarlijks worden gemaakt- kan men later gebruiken bij het plannen van mogelijke bemande reizen naar de maan, waarbij het noodzakelijk is te bepalen hoe vaak ergens de zon schijnt en wat de kans is dat op de schaduwrijke bodems van de kraters waterijs ligt. :bron: Bron: Universe Today.

Er is iets opmerkelijks aan dit onopmerkelijke op de maan

Kijk eens naar onderstaand plekje op de maan, dat aangewezen wordt door de rode pijl. Zie je er iets opmerkelijks aan?

Nee, niks gevonden? Mmmmm, en als je deze foto bekijkt, waarop je hetzelfde gebied bij de witte pijl ziet, maar dan als onderdeel van een groter gebied vlakbij de krater Engel’gradt? Nee, nog geen idee? Nou, da’s geen schande hoor. Ik kon er ook niks aan ontdekken, ondanks uren eh… minuten eh… seconden turen naar die foto. En tòch is er met dat onopvallende stukje maan iets opmerkelijks aan de hand. Het is namelijk met een hoogte van 10.786 meter boven het maangemiddelde het allerhoogste punt op de maan. 8-O Yep, dat stukje maan bij de rode pijl is dus hoger gelegen dan het topje van de Mount Everest op aarde, waar je 8848 meter boven zeeniveau - zeg ‘aardegemiddelde’ – zit. Eh… maar wat je op die foto hierboven ziet dat ziet er toch helemaal niet uit als een gebergte? Klopt, het is inderdaad géén maangebergte. Maar het is wel de plek waar veel inslagmateriaal vanuit het nabijgelegen Aitken bekken terecht kwam. Later ontstane kraters zoals Engel’gardt hebben er letterlijk ‘nog een schepje bovenop gedaan’ en dat heeft geleid tot het hoogterecord van dit opmerkelijke stukje maan. Hoe ze dat allemaal weten? Door waarnemingen met de Lunar Orbiter Laser Altimeter (LOLA) aan boord van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA. Meer hierover vind je in de bron, waar Emily Lakdawalla uitlegt hoe bergen op aarde door platentektoniek ontstaan, hoe op Mars vulkanen de hoogste punten vormen en hoe op de maan de hoogste punten ontstaan. :bron: Bron: Planetary Society.

Switch to our mobile site