5 februari 2012

GRAIL sonde Ebb heeft de achterkant van de maan gefilmd

Met de MoonKAM1 aan boord van NASA’s GRAIL2 sonde Ebb hebben ze de achterkant van de maan gefilmd. In de video, die op 19 januari j.l. gemaakt is, zien we de achterkant van de maan van de noord- naar de zuidpool. Eén van de opmerkelijke geologische structuren die we in de video zien is de 900 km grote Mare Orientale, een inslagkrater. Helemaal onderaan bij de zuidpool, links van het midden, is de opmerkelijke, stervormige 149 kilometer grote Drygalski krater te zien. De bedoeling is dat de andere GRAIL-sonde Flow ook de maan gaat filmen, die sonde heeft een zelfde camera aan boord. Hier de video die door Ebb is gemaakt:

:bron: Bron: Moon Today.

Noot:
  1. Moon Knowledge Acquired by Middle school students. []
  2. Gravity Recovery And Interior Laboratory. []

Daar zijn ze weer: Jupiter, Maan en Venus


Ik had ze vorige maand al een keertje gefotografeerd, toen tezamen met het ISS: Jupiter, de Maan en Venus. Ik wilde vanavond een hapje eten klaarmaken – voor de geïnteresseerden: kip tandoori met gele rijst en roerbakgroente – toen ik even naar buiten keek en zag dat het behoorlijk helder was. En wat straalde daar aan de hemel: opnieuw het trio Jupiter, Maan en Venus. :-) Snel m’n Olympus E500 DSLR gepakt en bovenstaand plaatje geschoten, 15 seconden belicht. Links staat Juup, dan de Maan en dan Venus.

GRAIL tweelingsondes heten voortaan Ebb en Flow


De twee sondes die op Nieuwjaarsdag in een baan om de maan terechtkwamen en die het zwaartekrachtsveld van de maan nauwkeurig in kaart gaan brengen hebben een nieuwe naam gekregen. Gingen ze tot voor kort door het leven als GRAIL-A en GRAIL-B, staand voor Gravity Recovery And Interior Laboratory, op suggestie van vierdejaarsstudenten van de Emily Dickinson Elementary School in Bozeman in Montana (VS) heten ze nu “Ebb” en “Flow”, yep Eb en Vloed. Oktober 2011 startte de NASA een prijsvraag om een naam voor de tweelingsonde te bedenken en daar kwamen 890 reacties op. De winnende namen werden uitverkozen door Maria Zuber, hoofd van het wetenschappelijke team van GRAIL , en Sally Ride, Amerika’s allereerste vrouw in de ruimte. Aan boord van Ebb en Flow bevindt zich de zogenaamde GRAIL MoonKAM (Moon Knowledge Acquired by Middle school students) en die gaat komende tijd vele foto’s maken van het oppervlak van de maan. De 28 winnende studenten van die school uit Bozeman mogen de eerste doelen daarvoor aanwijzen. Beide sondes draaien in een elliptische baan die hun over de polen van de maan brengt en die in hoogte varieert tussen 90 kilometer en 8.363 kilometer boven het maanoppervlak. Eén omwenteling om de maan duurt 11,5 uren. Komende weken wordt met correcties de baan gereduceerd tot een bijna cirkelvormige baan, waarna de omwenteling maar twee uur duurt en de hoogte slechts 55 km is. Vanaf maart 2012 begint het onderzoek van de GRAIL-sondes aan het zwaartekrachtsveld van de maan. :bron: Bron: NASA/JPL.

Een spectaculaire transitie van het ISS over de maan


Op geregelde momenten is vanaf een willekeurige locatie op aarde te zien hoe het internationale ruimtestation ISS over de schijf van de zon of de maan vliegt, zoals Jan, André en ik in mei nog hebben waargenomen. Op 4 januari j.l. vloog het ISS – met aan boord onze landgenoot André Kuipers – bekeken vanuit NASA Johnson Space Center, Houston in Texas, voor de maan langs en dat hebben ze daar gefotografeerd: 1/1600 @ f/8, ISO 2500 met High Continuous Burst. Als je zelf ook zo’n spectaculaire transitie wil zien moet je op CalSky kijken en daar je exacte locatie opgeven. :bron: Bron: Universe Today.

Twijfels aan een kortdurend ‘Late Heavy Bombardment’

Het Late Heavy Bombardment (LHB) – nee, het ‘Late Zware Bombardement’ klinkt voor geen meter – was een periode in het vroege zonnestelsel, waarin het binnenste gedeelte van het zonnestelsel (de Aarde en de Maan en de planeten Venus, Mercurius en Mars) blootstond was aan een veel groter dan gemiddeld aantal inslagen van grote meteorieten. De vele kraters en inslagbekkens op de maan zijn het ‘levende bewijs’ van de LHB. De vraag is of het LHB zich voordeed gedurende een korte, maar heftige periode rond 3,8 miljard jaar geleden óf dat er een langere periode van inslagen was, van 4,3 tot 3,8 miljard jaar geleden. Lange tijd werd gedacht dat de eerste suggestie de meest logisch was, dus een korte, maar heftige periode pakweg 3,8 miljard jaar geleden. Via de methode van de superpositie – geologische lagen die zich onderop bevinden zijn ouder dan lagen die zich daarboven bevinden – kon men van 30 inslagbekkens op de maan de relatieve ouderdom bepalen en die gaf aan dat ze allemaal met een onderling verschil van hooguit 1,5 miljoen jaar waren ontstaan. Het gesteente dat de astronauten van de Apollo 17 bijvoorbeeld meenamen uit het gebied vlakbij de Mare Serenatis – dat is zo’n inslagbekken – bleek van dezelfde leeftijd te zijn als van een inslagbekken 600 km verderop, Mare Imbrium. Zoveel inslagbekkend kort na elkaar ontstaan, dan moet er toch wel sprake zijn van een kort durende LHB? Maar wat blijkt nu uit metingen met de Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC), een camera aan boord van de LRO die om de maan wentelt: dat het gesteente dat de Apollo 17-bemanning heeft meegenomen hoogstwaarschijnlijk afkomstig is van Mare Imbrium. Materiaal dat vrijkwam bij de inslag van de meteoriet die Mare Imbrium heeft veroorzaakt kwam terecht in het gebied waar de Apollo 17 landde. En daardoor lijken de leeftijden van Mare Serenatis en Mare Imbrium zoveel op elkaar. Mare Serenatis zóu dus veel ouder kunnen zijn dan de geschatte 3,87 miljard jaar op basis van de monsters verzameld door de Apollo 17 en dus zóu het ‘gespreidde model’ van een LHB tussen 4,3 en 3,8 miljard jaar beter kunnen zijn. :bron: Bron: Universe Today.

Posted from WordPress for Android

Tweelingsonde GRAIL draait nu in baan om de maan

Impressie van GRAIL-B bij de maan

De NASA heeft bevestigd dat ook de tweede Gravity Recovery And Interior Laboratory (GRAIL) sonde in een baan om de maan is gebracht. Nadat eerder al gemeld was dat GRAIL-A in z’n baan om de maan was terechtgekomen, blijkt nu ook GRAIL-B dat te hebben gedaan. Dat gebeurde om precies te zijn op Nieuwjaardag om 23.43 uur Nederlandse tijd. Beide sondes draaien in een elliptische baan die hun over de polen van de maan brengt en die in hoogte varieert tussen 90 kilometer en 8.363 kilometer boven het maanoppervlak. Eén omwenteling om de maan duurt 11,5 uren. Komende weken wordt met correcties de baan gereduceerd tot een bijna cirkelvormige baan, waarna de omwenteling maar twee uur duurt en de hoogte slechts 55 km is. Vanaf maart 2012 begint het onderzoek van de GRAIL-sondes aan het zwaartekrachtsveld van de maan. :bron: Bron: NASA.

Juup, Maan en André

De maan, Jupiter en rechtsonder het ISS

Vanavond rond 18.00 uur kwam het ISS weer voorbij. Niet al te hoog, vanuit Nederland maar zo’n 33° maximaal in het zuiden. Maar hoog genoeg om ‘m te ‘vangen’ samen met Jupiter en de maan. In het westen stond ook Venus, maar daar ging het ISS – met aan boord André Kuipers – weer een stuk boven langs. Allemaal 30 seconden belicht met m’n Olympus E-500 camera.

Eerste GRAIL-sonde in baan om de maan gekomen


Vandaag is de eerste van de twee GRAIL-satellieten succesvol in een baan om de maan gekomen. Door het aanzetten van de stuwraketjes om 00.21 uur Nederlandse tijd is GRAIL-A in z’n baan om de maan gebracht. Een uur na de baanmanoeuvre kwam in het vluchtleidingscentrum de bevestiging binnen van z’n baan, van welk moment hieronder de beelden te zien zijn. De GRAIL-B startte om 11.05 uur z’n stuwraketjes, maar van diens baan is nog geen bevestiging ontvangen. GRAIL staat voor Gravity Recovery And Interior Laboratory en dat duidt precies op het doel van GRAIL-A en GRAIL-B: het zwaartekrachtsveld van de maan zeer nauwkeurig in kaart brengen. De baan van de GRAIL-satellieten is nu nog sterk elliptisch, van 90 kilometer tot 8.,363 kilometer boven het maanoppervlak, maar dat wordt komende maanden veranderd in een bijna cirkelvormige baan, 55 km hoog.

:bron: Bron: NASA.

De LRO geeft ons een kijkje in de Aristarchus krater


De Aristarchus krater is een 40 km grote en 3,5 km diepe krater, ten zuidoosten van het Aristarchus Plateau op de maan. Het is een jonge en zeer heldere inslagkrater, wiens albedo – weerkaatsingsvermogen – twee keer zo groot is als de rest van het maanlandschap. De grillige krater telt meerdere lagen en ligt vol met grote rotsblokken, tot wel 100 meter groot. Op 10 november j.l. vloog de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) van de NASA op slechts 26 km hoogte over de Aristarchus krater en nam toen een serie foto’s met z’n LROC (LRO-camera), waaronder bovenstaande panoramafoto. Op de foto hieronder zie je de verticale lijn, die aangeeft hoe de LRO langs de krater vloog. De twee pijltjes rechts geven de hoeken aan van de panoramafoto hierboven.

Hieronder een video over de vlucht van de LRO langs de Aristarchus krater.

:bron: Bron: Universe Today.

De oogst van vijf minuten fotograferen: Maan, Jupiter, Venus én ISS


Vanavond kwam het ISS weer eens over, het internationale ruimtestation waar onze landgenoot André Kuipers verblijft. Het was kraakkraakkraak-helder, dus ik dacht ‘kom, laat ik het tafereel maar eens vastleggen’. Nou was niet alleen het ISS te zien, maar ook de Maan, Venus en Jupiter. En dus heb ik allen maar even op de digitale gevoelige plaat vastgelegd, telkens 30 seconden belicht. Hierboven ISS en Jupiter, waarbij het ISS die streep is. Hieronder Venus en de Maan.

En hieronder tenslotte de Maan en Jupiter.

Switch to our mobile site