11 februari 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / Archief voor neptunus

Alle zeven planeten zijn in één nacht te zien!

21 december 2011 Door Reageer


Wat dacht je er van om in één nacht alle zeven planeten van het zonnestelsel te bekijken? Grijp deze week je kans, want de omstandigheden om dat te doen zijn nu erg gunstig. Eh… zeven planeten, het zonnestelsel had toch acht planeten? Yep klopt, op eentje er van sta je nou. ;-) De andere zeven zijn als volgt te zien:

  • Venus zie je in het zuidwesten in de avondschemering. Hij is nu al erg helder, dus het kan niet missen om ‘m te zien.
  • Neptunus is een stuk lastiger, daar heb je een verrekijker of telescoop voor nodig. Gebruik deze pagina voor meer opzoekgegevens.
  • Dat geldt ook voor Uranus, ook die is niet met het blote oog zichtbaar. Hij staat in het sterrenbeeld Vissen en kan met de info op deze pagina worden opgezocht.
  • Jupiter is ‘s avonds en tot lang na middernacht zichtbaar en net als Venus kan je de reuzenplaneet zonder hulpmiddelen gemakkelijk zien. Neptunus en Uranus staan zo’n beetje tussen Venus en Jupiter in, om het opzoeken iets te vergemakkelijken.

Voor de drie andere planeten moet je even tot ‘s morgens een uur of zes wachten – oeps!

  • Mercurius zie je in het zuidoosten staan, laag aan de hemel. De maansikkel staat er vlakbij. Om Mercurius te kunnen zien heb je geen verrekijker, want hij is van de nulde grootte. Wel moet je een vrij uitzicht op de horizon hebben.
  • Saturnus staat een stukje hoger aan de hemel, te noordoosten van de ster Spica, hoofdster van het sterrenbeeld Maagd. Ook deze planeet kan je zonder kijker zien, al kan je ‘m natuurlijk beter mét kijker zien, om de ringen te bewonderen.
  • Tenslotte kunnen we Mars in het zuiden zien staan. Hij komt al rond middernacht op en hij staat in het sterrenbeeld Leeuw. Ook Mars is zonder hulpmiddelen zichtbaar.

Kortom mensen, grijp je kans en ga alle zeven planeten buiten de aarde bekijken. Succes! :bron: Bron: Sterrengids 2011 + Space.com.

Onderwerp: favoriet, planeten Tags: , , , , , , ,

Altijd al Neptunus willen zien? Dan moet je ‘m NU opzoeken!

20 augustus 2011 Door Reageer

Zoekkaartje voor Neptunus

Komende dinsdag 23 augustus om 1 uur ‘s nachts is de verst verwijderde planeet van het zonnestelsel Neptunus in oppositie met de Zon, dat wil zeggen dat hij recht tegenover de zon staat. Als de zon ondergaat in het westen, dan komt Neptunus op in het oosten. Met de oppositie is een planeet altijd het beste zichtbaar en dat betekent dat iedereen die Neptunus wil zien één dezer dagen z’n kans moet grijpen. Neptunus staat in het sterrenbeeld Waterman, iets boven de ster ι Aquarii (zie zoekkaartje), die met de vierde grootte met het blote oog zichtbaar is. De planeet heeft een helderheid van +7,6m en zijn schijnbare diameter meet 2,4”. Voor een waarnemer in Utrecht bereikt de planeet rond 01:47 uur zijn maximale hoogte van 26°. De helderheid is dusdanig dat je ‘m niet met je blote oog kan zien, dus een verrekijker of telescoop is vereist. Op het zoekkaartje zie je rechts het sterrenbeeld Steenbok (Capricornus) en linksboven een stukje van Waterman (Aquarius). Bekijk ook deze grotere overzichtkaart om ι Aquarii te kunnen vinden. Hier is een detail-zoekkaart, met onderaan ι Aquarii.

Succes met zoeken en eventueel fotograferen! :bron: Bron: Hemel.waarnemen + Space.com.

Onderwerp: planeten Tags:

Exacte draaisnelheid van Neptunus is bekend

12 juli 2011 Door Reageer

Neptunus en ter vergelijking de Aarde ernaast

Twee keer Neptunus vandaag in het nieuws. Ten eerste omdat de verste planeet van het zonnestelsel vandaag precies één rondje om de zon heeft afgelegd, sinds z’n ontdekking door Johann Galle op 23 september 1846. Yep, Neptunus doet er 164,79 jaar over om één keer om de zon te draaien. Ten tweede omdat ik vandaag las dat de exacte draaisnelheid van Neptunus berekend is. De gasreus is omhuld door een dicht wolkendek, zonder vaste markeerpunten, hetgeen het lastig maakt om te zien hoe snel Neptunus roteert. De Amerikaanse sterrenkundige Erich Karkoschka is er echter in geslaagd om de exacte draaisnelheid te bepalen: eens per 15 uur, 57 minuten en 59 seconden draait ‘ie één keer om z’n as. Karkoschka maakte gebruik van twee vlekken in het wolkendek, die al sinds 1989 op Neptunus zichtbaar zijn. De planeet blijkt ruim acht minuten sneller te draaien dan werd aangenomen en dat betekent dat de modellen voor diens inwendige en de atmosfeer moeten worden herzien. Tijd voor de tekentafel-sterenkundigen. :bron: Bron: NRC-Handelsblad, 12 juli 2011.

Onderwerp: planeten Tags:

Lang zal ‘ie leven, dinsdag is Neptunus één jaar!

8 juli 2011 Door Reageer


Tatataratáááá, komende dinsdag – 12 juli 2011 – hebben we een feestelijk moment: de planeet Neptunus is dan precies 1 jaar -huh, één jaar? Adrianus leg uit! OK, luistert: Neptunus werd op 23 september 1846 ontdekt, door Johann Galle in Berlijn. De zogenaamde heliocentrische lengte van deze verst verwijderde planeet van het zonnestelsel was die dag 329°06’07″. Z’n gemiddelde afstand tot de zon is 4,5 miljard km, 30,1 Astronomische Eenheid (1 AE is de afstand tussen aarde en zon, pakweg 149 miljoen km). Neptunus doet er 164,79 jaar over om één keer om de zon te draaien. Ah… juist:

23 september 1846 + 164,79 jaar = 12 juli 2011

Sedert de ontdekking heeft Neptunus dinsdag dus één omwenteling om de zon voltooid. Z’n heliocentrische lengte die dag is… 329°06’07″, helemaal juist! :bron: Bron: Sterrengids 2011.

Onderwerp: planeten Tags: ,

Eerste Trojaan ontdekt in Neptunus’ Lagrangepunt L5

13 augustus 2010 Door 3 Reacties

Ontdekkingsfoto van 2008 LC18

Goh, daar hebben we weer zo’n titel die menig wenkbrauwen zal doen fronzen. Trojanen? Lagrangepunt L5? Adrianus, explain! Welnu, dat we het over de planeet Neptunus hebben, na de degradatie van Pluto tot dwergplaneet de verste planeet in het zonnestelsel, zal duidelijk zijn. De sterrenkundigen Scott Sheppard en Chad Trujillo zijn er onlangs in geslaagd om bij Neptunus voor het eerst een Trojaan te ontdekken in het zogenaamde Lagrangepunt L5. Trojanen zijn een specifieke groep planetoïden die zich kúnnen ophouden in de Lagrangepunten L4 en L5 van een planeet. Jupiter telt de meeste Trojanen en wel 4.076 stuks (telling februari 2010), Mars telt er 4 – da’s een tikkie minder – en Neptunus telde er tot voor kort zes. Saturnus kent géén Trojanen-planetoïden, maar heeft wèl, om het voor de verandering wat ingewikkelder te maken, twee Trojanen-manen. Dat zijn de manen Thetys en Dione die hùn eigen Trojanen hebben. 8-O

Lagrangepunten L4 en L5

Die genoemde punten L4 en L5 maken deel uit van de vijf Lagrangepunten, die iedere planeet die om een ster draait heeft. De zwaartekracht van planeet en ster heffen elkaar in die vijf punten min of meer op en daardoor kunnen objecten die daar zijn een vaste relatieve positie behouden ten opzichte van ster en planeet. Allemaal ontdekt door de Franse wiskundige Louis Lagrange in 1772. L4 bevindt zich in de baan van een planeet 60° verderop (‘loopt dus voor op die planeet’) en L5 ligt 60° terug (‘loopt achter’), zie deze afbeelding ter verduidelijking. De meeste Trojanen van Jupiter bevinden zich in L4 en die behoren tot het zogenaamde ‘Griekse Kamp’ (naar Homerus’ Ilias), terwijl de minderheid in L5 tot het ‘Trojaanse Kamp’ behoort. Zoals gezegd kende men bij Neptunus zes Trojanen en die bevinden zich allemaal in L4. Maar met de ontdekking van planetoïde 2008 LC15 hebben Sheppard en Trujillo de allereerste ‘Trojaanse Trojaan’ van Neptunus ontdekt (ingewikkeld hoor, al die namen), zich ophoudend in L5 van die gasplaneet. Over de wijze waarop de ontdekking is gegaan en de moeilijkheden die daarbij optraden moet je de bron lezen, zeker de moeite waard! :bron: Bron: Planetary Society.

Onderwerp: planeten, planetoïden Tags: , , ,

Heeft Neptunus ooit een complete planeet verzwolgen?

26 maart 2010 Door Reageer

Neptunus (r) en z'n maan Triton

Twee mysteries rondom de buitenste planeet van het zonnestelsel, Neptunus: 1. hij straalt eigenlijk meer warmte uit dan op grond van z’n afstand tot de zon te verwachten valt en 2. z’n maan Triton draait de verkeerde kant uit, d.w.z. z’n omloopbaan om Neptunus is tegengesteld aan de rotatierichting van de planeet. Twee mysteries, één mogelijke oplossing.  Steven Desch en Simon Porter van de Arizona State Universiteit in Tempe (VS) denken namelijk dat Triton ooit toebehoorde aan een compleet andere planeet, eentje die twee keer zo groot was als de Aarde. En dat duo, Triton-Superaarde, kwam vervolgens in de buurt van de gasreus Neptunus. In 2006 was men al op het idee gekomen dat Triton lang geleden door Neptunus moet zijn ingevangen. Het lastige van een grote maan invangen is dat ‘ie normaal gesproken te snel vliegt en voorbij de planeet gaat. In 2006 dacht men dat Triton een begeleider had, die Triton kort voor de nadering tot Neptunus afremde, zodat de snelheid dusdanig verminderde dat het invangen mogelijk werd. De begeleider verdween vervolgens de ijzige ruimte in. Desch en Porter denken er inmiddels anders over. Volgens hun was de begeleider van Triton die superaarde en die verdween na de rendez-vouz niet in de ruimte, maar ìn Neptunus. Pats, boem, knal, catastrofe, etc… Die botsing is nog steeds merkbaar in de vorm van de warmte die Neptunus uitstraalt en die hoger is dan van Uranus, die dichterbij de Zon staat. Desch denkt overigens dat beide gasreuzen, dus Uranus en Neptunus, ontstaan zijn in het binnenste gedeelte van het zonnestelsel, maar dat ze langzaam maar zeker naar buiten zijn gemigreerd. Het duo Triton-Superaarde heeft hun daarbij min of meer achtervolgd en dat heeft uiteindelijk tot genoemde zwelgpartij geleid. Bron: New Scientist.

Onderwerp: maan/manen, planeten Tags: ,

Koolmonoxide én seizoensvariaties ontdekt in atmosfeer Triton

16 maart 2010 Door Reageer

Triton, gefotografeerd door Voyager

Een team van Franse en Duitse sterrenkundigen heeft in de atmosfeer van Triton, grootste maan van de planeet Neptunus, gasvormig koolmonoxide (CO) ontdekt. Dat deden ze door gebruik te maken van spectroscopische waarnemingen van Triton in het infraroodgebied (2,32-2,37 μm) gebruikmakend van het CRIRES1 instrument van de Very Large Telescope in Chili. Koolmonoxide was al waargenomen in de ijskorst van Triton, maar nog niet in de atmosfeer. Tevens heeft men waargenomen dat de zogenaamde partiële druk van het methaan (CH4) in de atmosfeer van Triton nu vele malen hoger is dan in 1989 het geval was, toen de Voyager voor het eerst methaan zag op Triton. Dit wijst op seizoensvariatie. Met een temperatuur van -235 graden Celsius is Triton het koudste hemellichaam in het zonnestelsel, maar in 2000 bereikte de maan een ‘zonnewende’, waarbij delen van het zuidelijk halfrond voor het eerst sinds 650 jaar door de Zon werden beschenen. Triton heeft een zogenaamde retrograde baan, hetgeen vermoedelijk komt doordat het een ingevangen maan is. Door de opwarming sinds 2000 is methaan in ijskorrels vrijgekomen da’s door dat Frans-Duitse team gemeten. Duidt er dus op dat Triton een eenvoudige vorm van klimaat heeft. Tip voor deze astroblog kwam van Rudy. Thanx! Bron: ArXiv.

Noot:
  1. Dat staat voor cryogenic high-resolution infrared echelle spectrograph. [↩]
Onderwerp: maan/manen Tags: , ,

Meeste ‘allochtone’ manen van reuzenplaneten vergaan

21 februari 2010 Door Reageer

Bezorgden 'allochtone manen' Japetus z'n uiterlijk?

De Aarde heeft één maan, de gasreuzen Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus hebben er tientallen. Maar vermoedelijk hadden ze niet lang na hun ontstaan, 4,6 miljard jaar geleden, nog véél meer manen. Naast de manen met reguliere, regelmatige banen om de reuzenplaneten, waren er ook talloze manen met onregelmatige banen, die elliptisch waren, grote hoeken met het evenaarsvlak van de planeet maakten en soms zelfs in een richting draaiden die tegengesteld was aan de aswenteling van de planeet. De eerste categorie manen, met de regelmatige banen dus, was ontstaan uit het restmateriaal rondom de planeten, de tweede, onregelmatige, categorie waren ingevangen manen, ‘allochtone manen’ genoemd, die afkomstig waren uit de schijf van oermaterie rondom de Zon. In die wolk van allochtone manen om de planeten heen was de kans op botsingen erg groot en computersimulaties laten zien dat door die botsingen zo’n 99% van die manen door botsingen tot puin en stof is uiteengevallen. Dat puin en stof spiraliseerde vervolgens naar de planeet toe, waarbij een deel viel op de regelmatige manen. Dat zou verklaren waarom manen zoals Callisto (bij Jupiter), Titan en Japetus (bij Saturnus) en Oberon en Titania (bij Uranus) zoveel donker materiaal én grote kraters op hun oppervlak hebben. Bron: NRC-Handelsblad, 20 februari 2010.

Onderwerp: maan/manen, planeten, zonnestelsel Tags: , , , ,

Vandaag samenstand van Jupiter en Neptunus

20 december 2009 Door Reageer

Samenstand van Jupiter en Neptunus

Vandaag is er een samenstand van de twee gasplaneten Jupiter en Neptunus. Beiden zijn vanavond (zondag 20 december voor de goede orde) in het zuidwesten te vinden, een klein stukje links van de maan. Om 6 uur vanochtend was de nauwste afstand tussen Jupiter en Neptunus, 0°34′. Dat is ongeveer de grootte van de maan. Ik heb van Microsoft’s Worldwide Telescope een plaatje gemaakt van de samenstand. Neptunus is dat blauwe stipje bij m’n cursor, Jupiter staat onderaan. Bedenk wel dat er een groot verschil in helderheid van beiden is. Jupiter is magnitude -2 en Neptunus +8. Scheelt een factor 10000 in lichtkracht! Dit is overigens al de derde keer dit jaar dat de twee planeten een conjunctie hebben, zoals zo’n samenstand ook wel wordt genoemd. Eerdere conjuncties waren er op 25 mei en 13 juli. Bron: Sterrengids 2009.

Onderwerp: planeten Tags: , , ,

Maandag is Neptunus in oppositie

16 augustus 2009 Door Reageer

Zoekkaartje van Jupiter en Neptunus

Zoekkaartje van Jupiter en Neptunus

Maandag 17 augustus, de dag dat ik na vier weken vakantie weer begin met werken, snif snif, staat de planeet Neptunus in oppositie. Dat wil dus zeggen dat ‘ie dan recht tegenover de Zon staat en dat het trio Zon-Aarde-Neptunus op één lijn staan. Neptunus, de verste planeet van ons zonnestelsel, staat momenteel in het sterrenbeeld Steenbok (Capricornus) en hij is dicht bij de ster μ Cap (+5,1) te vinden (in het kaartje de ster linksonder van de blauwe tekst 23 juli). Neptunus zelf is van helderheid +7,7, dus zichtbaar in een kleine telescoop of een verrekijker. Neptunus staat vlakbij Jupiter, die zelfs met een zonnebril ‘s nachts op nog te zien is, dus dat vergemakkelijkt het vinden van de planeet. Jupiter zelf was afgelopen vrijdag in oppositie. Betekent dus dat beide planeten de gehele nacht te zien zijn en dus geschikt om te gaan waarnemen. Neptunus is wel klein vanwege z’n grote afstand tot de Aarde: slechts 2,4″. Vergelijk dat eens met de 48,9″ van Jupiter. In het zoekkaartje hierboven is Jupiter met wit aangegeven en Neptunus met blauw, op verschillende data in 2009. Bron: Sterrengids 2009.

Onderwerp: planeten Tags: ,
Volgende pagina »

Switch to our mobile site