11 februari 2012

Wil je Omega Centauri fotograferen, krijg je dít te zien


Een paar weken terug was Paul Bakker – welbekend astrofotograaf, regelmatig te bewonderen op de Astroblogs – met z’n vriendin in Suriname. Hij wilde van de situatie gebruik maken en de heldere bolvormige sterrenhoop Omega Centauri (ω Cen of NGC 5139) fotograferen. In Nederland is die bolhoop vanwege z’n zuidelijke ligging onzichtbaar, maar in Suriname kan je ‘m mooi zien. En dus wilde Paul ‘m op de digitale korrel vastleggen. Maar wat gebeurde er plots: er ging een onweerswolk voor hangen. Daarop heeft hij creatief als hij was van de nood een deugd gemaakt en met z’n camera de bliksem en sterrenhemel in één schitterend plaatje gevangen. De sterren links boven zijn van het sterrenbeeld Schorpioen. De camera is een Canon EOS 1000D, die hij op op eenvoudig statief had neergezet. Er is 30 seconden belicht op F/8, iso 200. De gebruikte lens is een Tamron 17-35 zoomlens op 17mm.

Hubble kijkt 10.000 jaar vooruit in Omega Centauri

De voorspelde beweging van sterren in Omega Centauri

Ja, dat wisten jullie nog niet, hè? Dat Hubble in de toekomst kan kijken. Nou, toch hebben sterrenkundigen met inzet van de Hubble ruimtetelescoop een verre blik op de toekomst geworpen, 10.000 jaren ver zelfs. Dat deden ze door met Hubble naar Omega Centauri te kijken, één van de 150 bolvormige sterrenhopen van de Melkweg en met z’n bijna tien miljoen sterren ook één van de grootste exemplaren. Met de Advanced Camera for Surveys (ACS) aan boord van Hubble keken ze in 2002 en 2006 naar de exacte lokatie van 100.000 sterren in de kern van Omega Centauri. Door de preciese meting van die lokatie kon men vervolgens de beweging van die sterren in kaart brengen. Dat vervolgens extrapolerend kon men tot het moment 10.000 jaar na nu een voorspelling maken hoe de beweging van al die sterren er uit zal zien. Niet alleen een knap staaltje van waarneemkunst, maar ook van computerprogrammering om dat allemaal uit te rekenen. De voorspelde beweging de komende 10.000 jaar zie je niet alleen in de afbeelding hiernaast, maar ook in de geproduceerde video hieronder. Daarin wordt eerst ingezoomd op de kern van Omega Centauri en aan ‘t einde van het filmpje volgt de berekende beweging. Het eigenlijke doel van Hubble’s onderzoek aan de bolhoop was overigens niet om die beweging te voorspellen, maar om te zien of aan de hand van die bewegingen bewezen kan worden dat er een middelzwaar zwart gat in het centrum van de bolhoop zit. En kon dat bewezen worden? Nee, integendeel. Dat wil zeggen dat de aanwijzingen voor het bestaan ervan zwakker zijn geworden en àls er toch een zwart gat voorkomt dan moet het een stuk lichter zijn dan men eerst dacht.

Meer over deze waarneming aan de bolhoop Omega Centauri is te vinden in deze video, waarin je o.a. de twee astronomen aan het woord ziet die het onderzoek hebben uitgevoerd, Jay Anderson en Roeland van der Marel, beiden van het Space Telescope Science Institute in Baltimore, VS. :bron: Bron: Hubble.

Wowie, Omega Centauri achter Saturnus’ F-ring


Cassini heeft ‘t weer geflikt hoor, hij heeft een superwondermooie foto afgeleverd. Ik heb al vaker juweeltjes van dat om Saturnus vliegende apparaat gepubliceerd, maar de hierbovenstaande is weergaloos. We zien de zogenaamde F-ring van Saturnus en rechtsonder nog een stukje A-ring, inclusief de zwarte Keelerscheiding. Cassini nam deze en twaalf andere foto’s op 29 maart 2009 met telkens drie minuten tussenpoze. En wat zien we daar achter de F-ring in beeld? Da’s de bekende bolvormige sterrenhoop Omega Centauri, een verzameling van naar schatting zo’n 5 miljoen sterren, vijftig keer zo veel als de gemiddelde bolvormige sterrenhoop die “maar” 100.000 zonsmassa’s zwaar is. Schitterende combi, nietwaar? Bedenk welk gigantisch afstandsverschil er is tussen ruimtevaartuig, planeet en bolhoop. Tussen Cassini en Saturnus was op het moment van de opname 1,2 miljoen km afstand. Omega Centauri ligt 15.800 lichtjaar van ons vandaan, da’s 12 miljard keer verder weg. 8-O Van alle dertien opnames hebben ze – uiteraard – een compilatievideo gemaakt en die zie je hier. Kijken!

Als je goed kijkt zie je zelfs de sterren van Omega Centauri door de Keelerscheiding heen! :bron: Bron: The Young Astronomers.

Switch to our mobile site