Bron: Sterrengids 2012.
Opgelet, morgen staat de aarde het dichtste bij de zon
Bron: Sterrengids 2012.
Video: komeet Lovejoy die passage langs de zon overleeft
Bron: Universe Today.
Zo ver is de Aarde nog nooit van de Zon geweest – eh… dit jaar tenminste
Bron: Sterrengids 2011.
Dinsdag staat de Aarde in het aphelium
Bron: Sterrengids 2010.
Vannacht staat de Aarde het dichtste bij de Zon
Vannacht (2 > 3 januari 2010) staat de Aarde in het perihelium. Dat wil zeggen dat onze Moederplaneet -ahum – in z’n elliptische baan om de Zon het meest dichtbij de Zon staat. Om 01.17 uur vannacht Nederlandse tijd zal de afstand 147.098.000 km bedragen, oftewel 0,983.290 Astronomische Eenheden (1 A.E. is de afstand Aarde-Zon, zeg 149.597.870,7 km). Over een half jaar, op dinsdag 6 juli om 01.30 uur om precies te zijn, bereikt de Aarde haar aphelium, het verste punt van de Zon. De afstand bedraagt dan 152,096 miljoen km, dus ruim 3% verder. Tussen peri- en aphelium zit zo’n 5 miljoen km. Het perihelium valt bij ons in de winter en als we naar buiten kijken leidt dat niet tot de constatering dat de mussen dood van het dak vallen door de hitte. Ergo, het is nu winter en geen zomer. Het ‘positieve’ temperatuursverschil dat door die 5 miljoen km afstandsverschil wordt veroorzaakt zinkt namelijk in het niet bij de invloed op de temperatuur die de schuine stand van de aardas heeft. Die as, welke een hoek van 23,44° maakt met het baanvlak van de Aarde om de Zon, bepaalt de seizoenen op Aarde en omdat ‘s winters die as ‘van de Zon afwijst’ is het kouder. Snappie? Bron: Bad Astronomy + Sterrengids 2010.
De Aarde in perihelium
Vandaag staat de Aarde in het perihelium. Dat wil zeggen dat ‘ie in z’n baan om de Zon het meest dichtbij de Zon staat. Om 16.38 uur vanmiddag was de afstand 147.096.000 km, oftewel 0,983.273 Astronomische Eenheden1. Over een half jaar, op 4 juli a.s. om precies te zijn, bereikt de Aarde haar aphelium, het verste punt van de Zon. De afstand bedraagt dan 152,091 miljoen km, dus ruim 3% verder. Dat perihelium valt bij ons in de winter, dus het temperatuursverschil dat door die 3% afstandsverschil wordt veroorzaakt zinkt in het niet bij de invloed op de temperatuur die de schuine stand van de aardas heeft. Die as, welke een hoek van 23,44° maakt met het baanvlak van de Aarde om de Zon, bepaalt de seizoenen op Aarde. Om het trouwens nog iets ingewikkelder te maken: feitelijk maakt niet de Aarde een ellipsbaan om de Zon, maar is het het zwaartepunt van het stelsel Aarde-Maan dat zo’n baan beschrijft. Het moment waarop dat zwaartepunt het dichtste bij de Zon staat is niet exact hetzelfde als het moment dat alleen de Aarde het dichtste bij de Zon staat. Het stelsel Aarde-Maan stond gisteren om 9 uur ‘s morgens Nederlandse tijd in het perihelium. Als je wilt weten of die 3% nog verschil uitmaakt in de schijnbare grootte van de Zon aan de hemel moet je m’n blog van een jaar geleden even lezen. Bron: Bad Astronomy + Sterrengids 2009.
- Eén A.E. is de gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon. De precieze waarde ervan is 149.597.870.697 meter. [↩]
Aarde bereikt vannacht haar perihelium
Komende nacht om 01.00 uur zal de Aarde in het perihelium staan. Da’s het punt in de aardbaan waar ze het dichtst bij de Zon staat. De afstand tot de Zon zal op dat moment 0,983280 AE1 bedragen, zeg maar 147.096.593,6136 km. Vergeet die laatste 60 cm niet!
Op 4 juli zijn we het verst verwijderd van de Zon, hetgeen het aphelium heet. Dat de temperatuur is Nederland niet afhangt van de afstand tot de Zon mag duidelijk zijn: het is hier nu winter. Meer bepalend voor de temperatuur is de schuine stand van de aardas: in december is het noordelijk halfrond van de Zon afgekeerd en dat levert korte dagen en lage nachten op. De Zon staat laag aan de hemel en dat levert minder warmte op per m² (zie de afbeelding hierboven). In de sterrengids 2008 staat op blz. 18 nog een heel interessant verhaal over het perihelium. Het ingewikkelde van het verhaal is dat we niet alleen moeten kijken naar Zon en Aarde, maar ook naar de Maan. Het Aarde-Maan-systeem hebben een gemeenschappelijk zwaartepunt, hetgeen gemiddeld 4671 km afligt van het centrum van de Aarde. de Aarde zelf heeft een straal van 6378 aan de evenaar, dus dat zwaartepunt ligt ìn de Aarde. En dat zwaartepunt bereikt het perihelium niet komende nacht, maar 25 uren later, dus op 4 januari om 2 uur. Afijn, het is een lang verhaal en ik nodig de lezer uit om die Sterrengids er es op na te slaan. Bron: Sterrengids 2008.
- Astronomische Eenheid, d.w.z. de afstand tussen Zon en Aarde. [↩]



Social profiles Adrianus V