11 februari 2012

Hoe groot was die Perseïde eigenlijk die astronaut Garan vanuit het ISS zag?


Anderhalve week geleden was het maximum van de meteorenzwerm Perseïden. Dat werd niet alleen door duizenden mensen gadegeslagen vanaf de grond, maar ook door de zes mensen die op dat moment aanwezig waren in het internationale ruimtestation ISS. En wonderbaarlijk wist eentje van die astronauten – Ron Garan heet de beste man – een onder hem voorbijschietende Perseïde te fotograferen. NASA-wetenschappers hebben de foto van Garan geanalyseerd en een inschatting gemaakt van de grootte van de Perseïde. Hoe groot was ‘ie dan? Nou eenvoudig, gewoon de video bekijken en je weet ‘t. :-)

:bron: Bron: Space.com.

Wááánzinnig, een Perseïde gefotografeerd vanuit het ISS

Afgelopen weekend maakten we het maximum mee van de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm van de Perseïden, dit keer helaas flink verstoord door de Volle Maan én – in Nederland, zucht… – door bewolking. Als we Perseïden zien dan zullen de meesten dat ‘van onderaf’ bekijken, dus als de meteoren vanuit de ruimte door de atmosfeer naar beneden vallen en ‘verbranden’. Maar ISS-astronaut Ron Garan heeft laten zien dat Perseïden ook ‘van bovenaf’ kunnen worden waargenomen, want vanuit het internationale ruimtestation ISS is hij erin geslaagd om er eentje op prachtige wijze te fotograferen. Schitterend, nietwaar? Weet je trouwens wat ook schitterend is: als je ‘van onderaf’ het ISS filmt en er schiet plots een Perseïde door het beeld! 8-O Het overkwam Bryan Stewart en hier heb je z’n wááánzinnige video:

ISS pass with perseid meteor from Bryan Stewart on Vimeo.

:bron: Bron: Ian O’Neill via Discovery News over de ISS-Perseïde en Universe Today over de Perseïde+ISS.

Altijd handig, zo’n waarneemgids per video over de Perseïden

Door de storing van de Volle Maan moeten we er geen erg hoge verwachtingen van hebben, maar toch kan het geen kwaad om het maximum van de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm Perseïden in de komende nacht van vrijdag op zaterdag te gaan bekijken. De volgende video van de NASA kan daarbij handig zijn:

Ik wil jullie ook wijzen op de internationale actie van de Meteorwatch, om de Perseïden die je ziet direct via Twitter door te geven. Hoe? Gewoon een tweet maken met als hashtag #meteorwatch, gevolgd door je postcode en landcode (NLD voor Nederland, BEL voor België). Van alle meldingen wordt een kaart gemaakt. :bron: Bron: Space.com.

Volle Maan bederft het feestje van de Perseïden

De Perseiden

Komende zaterdagochtend om een uur of acht valt het maximum van de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm van de Perseïden. Dat zou op zich die nacht een waar festijn kúnnen zijn van vele heldere, snel bewegende vallende sterren, ware het niet dat de maan roet in het eten gooit. Want dezelfde zaterdag – we hebben ‘t over 13 augustus 2011 – is het ‘s avonds Volle Maan, om 20.57 uur om precies te zijn. Vandaar dat we ons moeten beperken tot het waarnemen van de helderste vallende sterren, pakweg 20 tot 30 er uur als het meezit. Zonder die storende maan zouden dat er ruim 80 per uur kunnen zijn. De beste tijd om de Perseïden waar te nemen is ergens tussen 3.00 en 5.45 uur ‘s nachts, als de radiant van de zwerm in het sterrenbeeld Perseus ongeveer 69° boven de horizon staat, in het oostnoordoosten. Rond 05.45 uur gaat het schemeren en om 06:18 uur komt de Zon op. Op het kaartje hiernaast zie je de radiant van de Perseïden, rond 5 uur ‘s nachts. :bron: Bron: Sterrengids 2011 + Hemel.waarnemen.

Een mooie Perseïde boven Radio Kootwijk

Van lezer Roald (alias Pyropix) ontving ik deze mooie foto van een Perseïde boven het gebouw van Radio Kootwijk op de Veluwe, die hij gemaakt heeft in de nacht van 12/13 augustus 2010:

Recht boven Radio Kootwijk, welke radiozender zo’n beetje aan de basis heeft gestaan van de Nederlandse radiosterrenkunde – maar dit even geheel terzijde, ahum – zien we het bekende sterrenbeeld Grote Beer (Ursa Major). Als je de metoor, die vrij abrupt begint (vlakbij de ster ν UMa) en eindigt, doortrekt naar ‘boven’ dan zou je bij de kop van Perseus uitkomen en zou je kunnen vermoeden dat het om een Perseïde gaat. Roald schrijft in z’n begeleidende mail dat de meteoor ongeveer twee seconden duurde en toen plots ophield. Eh… is dat gewoon voor meteoren? Ik ken het verschijnsel in ieder geval niet.  Nou ja, in ieder geval is ‘t een mooie foto hoor! :-D :bron: Bron: Pyropix.

Weergaloze video: Perseïden, Melkweg, Joshua Tree

Drie ingrediënten die deze Timelapse-video van Henry Jun Wah Lee weergaloos maken: de Perseïden, de Melkweg en de beroemde Joshua Tree, de boom die we in het zuiden van Californië tegenkomen. Lee zat onder zo’n boom, keek naar de wolkenloze hemel, nam z’n foto’s om de paar seconden en fabriceerde dit juweeltje van een video. Speakers aan en beeldvullend zetten!

8-O Kwijl kwijl… Het zijn overigens niet allemaal Perseïden die we voorbij zien snellen in de video. Soms zie je ook de zogenaamde ‘sporadische meteoren’, die tot een andere zwerm behoren of die tot geen enkele andere zwerm horen. :bron: Bron: Bad Astronomy.

Perseïden vanaf Mount Lemmon in Arizona

Ik heb zelf afgelopen donderdagnacht, bijna een week geleden alweer (goh, de tijd vliegt), ruim een uurtje Perseïden waargenomen en m’n oogst was mager. Maar anderen hadden meer succes en de fotografische resultaten daarvan zijn te zien op de site van Spaceweather. Onder andere deze van ene David A. Harvey:

Prrrachtiggggg!! Die koepel die je ziet is van het Steward Observatorium en dat bevindt zich bovenop Mount Lemmon in de Amerikaanse staat Arizona, vlakbij de stad Tucson. Gemaakt met een Canon EOS 5D MII | 16-35mm F/2.8L @ 16mm en F/2.8 | 12 opnames van 30 seconden | ISO 6400. Meer juweeltjes van Perseïden, o.a. mooie exemplaren uit Iran, Irak én uit Nederland zijn op Spaceweather te zien. :bron: Bron: Spaceweather.

Hoe kan je de Perseïden waarnemen?


Rond deze tijd van het jaar zijn de meteoren van de Perseïdenzwerm actief en met name in de periode na 24.00 uur ‘s nachts kunnen we ze mooi zien. In de nacht van donderdag op vrijdag (12 > 13 augustus) valt het maximum van de Perseïden en dan kunnen we er zo’n 80 per uur verwachten, mits het helder is uiteraard. Ik heb even op een (summier) rijtje gezet op welke manieren je allemaal Perseïden kan waarnemen. Natuurlijk ook bruikbaar voor andere meteorenzwermen.

ManierBeschrijvingFoto
VisueelOp een stretcher of veldbed gelegen naar boven turen en genieten maar. Warm aankleden, slaapzak erbij, want het kan koud worden. Evt. teller bij de hand en papier om gegevens op te schrijven. Wil je het echt goed doen dan kan je de meteoren intekenen en/of een waarneemformulier gebruiken. Intekenen van meteoren doe je bij nogal lage activiteit (weinig meteoren), terwijl tellen bij hoge activiteit gedaan wordt (wanneer je geen tijd hebt om in te tekenen). Waar je bij het visueel waarnemen op kan letten zijn de volgende dingen:

  • tijdstip

  • helderheid

  • zwerm (meestal een Perseïde, maar er kunnen ook sporadische meteoren voorkomen)

  • kleur

  • evt. duur van het nalichtend spoor

FotografischCamera op statief plaatsen, lens op oneindig en dan opnameduur op B-, T- of bulb. Reken op 5 tot 15 minuten per opname. Gebruik een draadontspanner om het trillen van het toestel te voorkomen. Heb je geen draadontspanner dan moet je 'afzwaaien' met een donker stuk karton. Bij het fotograferen kan je evt. een zgn. sector gebruiken, een soort draaiend molentje dat je voor je toestel zet. De sector draait snel rond en bedekt daardoor regelmatig de opening van het fototoestel (fracties van een seconde). Als er dan een meteoor verschijnt, zal het toestel de meteoor vastleggen, maar in streepjes, doordat de sector tijdens het verschijnen van de meteoor meermaals de opening eventjes bedekt heeft. Een snelle meteoor zal dan lange streepjes hebben, terwijl een trage meteoor korte strepen zal hebben. Als je sectoren gebruikt en simultaan op 2 posten waarneemt, kan je ook nog de baan van de meteoor berekenen.
VideoMet gewone camera's kan je meteoren niet filmen. Je moet daarvoor een speciale beeldversterker gebruiken, die het beeld 10.000 tot 100.000 keer kan versterken. Een speciale camera om meteoren te filmen zie je hiernaast, de Mintron 12V6-EX video camera met 8-mm f/0.8 lens.
RadioDe geïoniseerde sporen die meteoren achterlaten reflecteren radiogolven en daarom kunnen we ze 'horen' als reflecties in het lage deel van de VHF-band (40-150 MHz). Meteoren waarnemen met de radio heeft als voordeel dat het weer weinig invloed heeft. Bovendien kan het zowel overdag als 's nachts. Met deze techniek kan zo onderzoek gedaan worden naar de zogenaamde daglichtzwermen, waarvan de radianten alleen overdag boven de horizon komen. Een nadeel aan waarnemen met de radio is dat je niet ziet waar de meteoor precies geweest is en bij welke zwerm deze hoorde. Daarnaast het is wel mogelijk om meteoren automatisch te registreren met behulp van de juiste software op een computer.
Meer info over het radiowaarnemen van meteoren vind je hier.
TelescopischOok met de verrekijker kan je meteoren waarnemen, al is 't wel lastig. Je richt je kijker gewoon naar een gebied en tekent al de meteoren in die je ziet. Je noteert het type van kijker en oculair en het centrum van het beeldveld. Je moet zeker geen grote vergroting nemen, want dan is je beeldveld veel te klein en zal je uiterst weinig meteoren zien. Het voordeel van deze methode is dat je ook zwakkere meteoren kan waarnemen. Nadelen zijn er zeker ook: je beeldveld is redelijk klein en je kan het moeilijk lang volhouden. Tenzij je zo'n stellage hebt zoals in de afbeelding hiernaast. :-)
TwitterHet gaat hier in feite om een uitbreiding van het visueel waarnemen van meteoren. Met een Twitter applicatie op je mobiel of laptop geef je namelijk door aan de Britse MeteorWatch of je een Perseïde hebt gezien. Simpelweg de hash tag #Meteorwatch gebruiken en klaar is Kees. De resultaten van de Twitteractie zijn op deze kaart te zien.

Uitgebreidere informatie over de mogelijke manieren om meteoren waar te nemen is te vinden op de site van Volkssterrenwacht Urania in België en van de Nederlandse Werkgroep Meteoren van de KNVWS. :bron: Bron: Werkgroep Meteoren van de KNVWS en Volkssterrenwacht Urania.

De Perseïden komen er weer aan

De radiant van de Perseïden, de plek waar ze allemaal vandaan lijken te komen

Binnenkort gaan ze weer vallen. Nee, ik heb het niet over de lottoballen, maar over de jaarlijkse meteorenzwerm van de Perseïden. In feite kan je ze nu al zien zodra ‘t donker is, want de zwerm is al vanaf 17 juli actief en duurt tot 24 augustus. Maar het maximum van de Perseïden valt in de nacht van donderdag 12 op vrijdag 13 augustus en da’s de nacht dat je echt moet gaan kijken. Het maximum valt dit jaar erg gunstig, want het is kort ervoor – op dinsdag 10 augustus – Nieuwe Maan, dus gaat de maan op het hoogtepunt van de Perseïden kort na de Zon onder en hebben we er geen enkele last van. Hoe langer je wacht hoe hoger de radiant van de Perseïden boven de horizon komt en des te meer meteoren je kunt zien. Om een uur of drie ‘s nachts kan je maximaal 100 meteoren per uur zien, maar da’s de ZHR, de Zenith Hourly Rate, die alleen bij heldere omstandigheden geldt als de meteoren uit het zenit zouden komen, het punt recht boven je aan de hemel. De radiant in het sterrenbeeld Perseus ligt niet in het zenit, dus moet je rekenen op hooguit 60 á 80 meteoren per uur. Ook niet slecht, toch? :-) Als opwarmertje voor het maximum van de Perseïden moet je deze schitterende video bekijken, gemaakt door MeteorWatch waarnemer Adrian West (luidsprekers aanzetten!):

Kortom, in de nacht van 12 op 13 augustus allemaal duimen op helder weer en op je veldbed of ligstoel gelegen naar boven turen. De meteoren zijn helder en snel – met een vaartje van zo’n 59 km per seconde suizen ze door de dampkring -en ze kunnen nalichtende sporen hebben. Genieten maar! :-D :bron: Bron: Sterrengids 2010

De Perseïden schieten om je oren

Ik kwam vanmorgen een video tegen van Jeff Sullivan, die de Perseïden van twee weken terug een nachtje gefilmd heeft en dat versneld in zo’n filmpje heeft gestopt. Echt een must-see-video!

Je moet vooral op die HD knop klikken, voor de high-definition versie van de video. Voor belangstellenden: rechts van de Melkweg zie je een klein vlekje: de Andromedanevel (M31). ‘t Is maar dat je het weet. :-) Bron: via Astroengine op Twitter.

Switch to our mobile site