Astronomisch nieuws, wetenswaardigheden én persoonlijke opinies
De speurtocht naar exoplaneten blijft maar successen boeken. Niet alleen met de Kepler-telescoop vanuit de ruimte en de WASP- en HARPS-survey’s op aarde worden ze gevonden, ook andere instrumenten dragen hun steentje bij. Zo bleek deze week dat sterrernkundigen van het California Institute of Technology (Caltech) maar liefst 18 Jupiter-achtige exoplaneten hebben gevonden. Ze maakten daarbij [...]
Sterrenkundigen hebben met de Herschel-ruimtetelescoop voor het eerst koude waterdamp gevonden in een planeetvormende schijf rond een jonge ster. Deze ontdekking duidt erop dat deze schijf, die bezig is zich tot een planetenstelsel te ontwikkelen, grote hoeveelheden water bevat en dat planeten met oceanen, zoals de aarde, wel eens op veel meer plaatsen in het [...]
Mag ik jullie even voorstellen: LkCa 15b. Hoogstwaarschijnlijk een babyplaneet die in wording is en die we als de blauw vlekjes op de foto zien, gemaakt in infrarood – golflengte λ 2,1 micrometer – met de twee reusachtige 10 meter Keck Telescopen op Hawaï. Vermoedelijk vijf keer zo jong als de tot nu toe jongste exoplaneet. De [...]
Een paar dagen geleden hadden we al het nieuws van planeetvorming rond twee jonge sterren, AB Aur in het sterrenbeeld Voerman (Aurigae) en LcKa 15 in het sterrenbeeld Stier. En nu is daar opnieuw zo’n kandidaat proto-planeet: T Chamaeleontis (T Cha). Met behulp van ESO’s Very Large Telescope heeft een internationaal team van astronomen de [...]
Met behulp van de vier ‘Very Large Telescopes’ (VLT) van de ESO in Chili zijn sterrenkundigen er in geslaagd om voor het eerst in detail een gas- en stofschijf rondom een jonge ster te fotograferen. Het gaat om HD 163296, een zogenaamde Herbig Ae ster, een lichtkrachtige ster – 30x zoveel licht uitstralend als onze [...]
Sterrenkundigen hebben met behulp van de twee gigantische 10 meter telescopen van het W. M. Keck Observatorium op Hawaï een diepe blik kunnen werpen op het planetenstelsel rondom de ster MWC 419, die 2.100 lichtjaar van ons vandaan staat in het sterrenbeeld Cassiopeia. Men was in staat om in te zoomen op een gebied rondom [...]
Een baanbrekende telling van vijfhonderd sterren, waaronder zeventig waarvan bekend is dat ze planeten bij zich hebben, heeft met succes het al lang bestaande ‘lithium-mysterie’, waargenomen in de zon, gekoppeld aan de aanwezigheid van planeetsystemen. Met behulp van ESO’s succesvolle HARPS-spectrograaf1 hebben astronomen ontdekt dat zonachtige sterren die planeten bij zich hebben hun lithium veel efficiënter [...]
Morgenavond, 30 oktober 2009, bij Chr. Huygens in Papendrecht een lezing van Ruud Visser over ”De vorming van sterren en planeten”. Een tipje van de sluier van Visser’s verhaal: Sterren ontstaan uit grote wolken van gas en stof, die onder invloed van de zwaartekracht in elkaar storten. Diep in het binnenste van de wolk ontstaat de [...]
De Leidse astronoom Dave Lommen heeft ontdekt dat planeetvorming in een protoplanetaire schijf een verbazingwekkend homogeen proces is. Hij bestudeerde met diverse telescopen het stof dat zich rond jonge sterren bevindt. Lommen promoveert deze week aan de Universiteit Leiden op onderzoek naar het ontstaan van planeten. Onze zon en de acht planeten in ons zonnestelsel [...]
Met behulp van NASA’s Spitzer infraroodtelescoop heeft men waargenomen dat schokgolven vol met stof rondom jonge sterren de ruwe ingrediënten kunnen leveren die nodig zijn om planeten uit te vormen. Onder leiding van William Forrest (Universiteit van Rochester) keek een groep sterrenkundigen met de infraroodogen van Spitzer naar de stofschijven rondom vijf jonge sterren, ieder [...]
