Astronomisch nieuws, wetenswaardigheden én persoonlijke opinies
In 1957 explodeerde een zware ster in het spiraalsterrenstelsel M83, vijftien miljoen lichtjaar van de Melkweg verwijderd. Het was de vierde supernova die dat jaar werd waargenomen en daarom kreeg ‘ie de catalogusnaam SN 1957D. Dit jaar is men er voor het eerst in geslaagd om van het restant van die supernova röntgenstraling waar te [...]
De zwaarste sterren ontploffen in een supernova-explosie aan het einde van hun leven. Een dergelijke ontploffing kan enorme gevolgen hebben voor een nabijgelegen ster. Het was echter nooit uitgerekend welk effect een supernova heeft op de stabiliteit van de banen van meervoudige stersystemen. Onder leiding van prof. dr. Simon Portegies Zwart van de Leidse Sterrewacht [...]
In 2010 werd door sterrenkundigen voor het eerst zo’n object ontdekt: SGR 0418+5729 - waarbij dat SGR staat voor Soft Gamma Repeater. En nu schijnt men een tweede exemplaar ervan gevonden te hebben: SWIFT J1822.3–1606, genoemd naar de satelliet waarmee ‘ie ontdekt is. Beiden stellen de sterrenkundigen voor een raadsel, want ze hebben eigenschappen die zowel thuishoren [...]
Sterrenkundigen hebben onder andere met de Chandra röntgensatelliet vermoedelijk een pulsar ontdekt die met een snelheid van maar liefst 8,9 tot 10,4 miljoen km per uur uit het supernovaerestant vliegt, die hijzelf ooit na een supernova-explosie heeft gecreëerd. Of het echt om een pulsar gaat is nog niet helemaal zeker, omdat men nog geen karakteristieke pulserende [...]
Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met behulp van de röntgen-ruimtetelescopen Chandra van de NASA én XMM-Newton van de ESA een pulsar in de Kleine Magelhaense Wolk te ontdekken, een kleine begeleider van ons Melkwegstelsel, pakweg 180.000 lichtjaar van de aarde. Op de foto hiernaast zien je SXP 1062, zoals ze ‘m noemen, rechts op de foto als die [...]
Probeer je het volgende voor te stellen: een dubbelster, waarbij de ene ster – welke op onze zon lijkt – evolueert van het rode reus-stadium via het witte dwerg-stadium naar een planeet-stadium, waarbij de planeet geheel uit gekristalliseerd koolstof, zeg maar diamant blijkt te bestaan, en de andere zwaardere ster als supernova explodeert, daarbij z’n [...]
Dat kometen een staart hebben dat wisten we al, maar dat pulsars er af en toe ook eentje hebben is een minder bekend fenomeen. Pulsars zijn snel ronddraaiende neutronensterren, wiens hoogenergetische straling in bundels vanaf de magnetische polen de ruimte in wordt geslingerd. Bij sommige pulsars zien we die bundel als een lange röntgenstaart. Zoals [...]
Sterrenkundigen hebben met behulp van de Fermi gammasatelliet een dubbele uitbarsting in gammalicht waargenomen, veroorzaakt door een botsing van een pulsar met materiaal dat door een nabije ster was uitgeworpen. De pulsar, genaamd PSR B1259-63, in het sterrenbeeld Zuiderkruis (Crux) op een afstand van 8000 lichtjaar, draait in 3,4 jaar rondjes om de ster LS [...]
Met behulp van ‘s wereld grootste neutrinodetector IceCube, een verzameling van 2,5 km lange kabels vol met optische sensoren in het ijs van de Zuidpool, zijn natuurkundigen erin geslaagd om voor het eerst een kaart van de zuidelijke sterrenhemel te produceren waarop te zien is waar de kosmische straling precies vandaan komt (zie afbeelding hierboven). [...]
Sterrenkundigen hebben met behulp van de Large Area Telescope (LAT) aan boord van NASA’s gammasatelliet Fermi twee enorme uitbarstingen van gammastraling in de Krabnevel gezien. Deze nevel is een restant van de supernova, die in 1054 uitbarstte en die toen door waarnemers in China en het Midden-Oosten werd gezien. De Krabnevel ligt in het sterrenbeeld [...]
