11 februari 2012

LEGO in Space! Nou ja, ahum… die kant uit

LEGO in Space!

Ik zag het eerder deze week al als een toegift bij het NOS-achtuurjournaal, wat ze zo af en toe aan het einde na het weerblokje doen: het videofilmpje van de 17 jaar oude scholieren uit Toronto Mathew Ho en Asad Muhammad, die met een ballon een LEGO-poppetje met de Canadese vlag de lucht in brengen. De ballon bereikt een hoogte van welgeteld 24.384 meter en dan klapt ‘ie vervolgens. Er is – uiteraard – ook een camera meegezonden en die heeft het allemaal gefilmd, inclusief de val terug naar de aarde. Dankzij een zelfgemaakte parachute komen het poppetje en de vlag allemaal ‘heelhuids’ terug. De twee kidz hebben hun filmpje op YouTube gezet en dat heeft al meer dan een miljoen kijkers aangetrokken. De kosten van het bouwen van de ballon, camera, GPS, parachute etc… kostte bij elkaar 400 dollar. 97 minuten na de ‘lancering’ kwam het LEGO-mannetje weer terug op aarde, maar liefst 1500 foto’s + twee video’s opleverend. Eh… de hoogte van 24 km is niet in de ruimte, zoals hier en daar wordt verkondigd. Die grens ligt officieel op 100 km – de zogenaamde Kármánlijn. En Canadese wetenschappers – aha weer Canadezen, die hebben iets met grenzen – hebben in 2009 de ‘echte’ grens van de atmosfeer en de ruimte kunnen bepalen op 118 km. Dus feitelijk zaten Ho en Muhammad er met hun LEGO nog ver van af, maar ach, het is toch een hele prestatie, waar ze maar liefst vier maanden aan gewerkt hebben. En het is nog eens wat anders dan een deeltjessdetector van LEGO bouwen, of een heuse Legoscoop eh… sorry telescoop. Afijn, hier het filmpje van Hu en Muhammad:

:bron: Bron: Space.com.

Integral stelt grenzen aan korreligheid van de ruimte

Voorbeeld van een gammaflitser, welke met IBIS aan boord van Integral is waargenomen

Met behulp van waarnemingen met het IBIS instrument aan boord van de Europese gammasatelliet Integral aan de gammaflitser GRB 041219A, die op 19 december 2004 gedurende zeer korte tijd zichtbaar was, heeft een groep sterrenkundigen onder leiding van Philippe Laurent (CEA Saclay) een limiet kunnen stellen aan de mate van korreligheid van de ruimte. Volgens bepaalde modellen van de quantum-mechanica is ruimte niet continue, maar kent het op zeer kleine schaal (≈10-35 m) een soort korreligheid. Gammaflitsers worden veroorzaakt door zeer extreme gebeurtenissen, zoals twee zwarte gaten die tegen elkaar knallen. De kortstondige stoot gammastraling, welke door satellieten als Integral en Swift kan worden gedetecteerd, komt in twee varianten voor: hoge en lage gammastraling. De straling van de zeer heldere GRB 041219A, welke 300 miljoen lichtjaar van de aarde verwijderd was, zou in theorie iets van die korreligheid moeten merken: gedurende het lange traject tussen gammaflitser en Integral zouden de gammafotonen door de korrelige structuur van de ruimte polariseren, d.w.z. een bepaalde kant uit oscilleren, hoge energiefotonen ietsje meer dan lage energiefotonen. Integral heeft wel de polarisatie gezien in de straling van GRB 041219A, maar géén verschil tussen de twee varianten. Op basis daarvan heeft men berekend dat de korreligheid niet groter kan zijn dan ≈10-48 m, veel kleiner dus dan die eerdere schattingen van de schaal. Oeps, dat zijn wel héél kleine korreltjes.  Da’s kleiner zelfs dan de zogenaamde Planckschaal. Werk aan de winkel voor de studeerkamergeleerden. :-) :bron: bron: ESA.

Weltraum. Die kunst und ein Traum

Andy Warhol's Moonwalk

Weltraum. Die Kunst und ein Traum“, onder die naam is er momenteel in De Kunsthal in Wenen een tentoonstelling gaande, die ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de historische vlucht van Joeri Gagarin is opgezet. In 51 beelden schetst Welraum vijftig jaar van esthetische reflectie op de verovering van de ruimte vanuit allerlei denkbare perspectieven: politiek, beeldende kunst, film en wetenschap. Hierboven één van de tentoongestelde werken, Moonwalk van Andy Warhol uit 1987. De tentoonstelling duurt tot 15 augustus, dus als je nog een keertje in de buurt van Wenen bent dan weet je waar je wezen moet. :bron: Bron: Villa d’Arte april/mei 2011.

I ♥ Space

I ♥ Space. Nou ja, eigenlijk staat er iets anders op de plek van het hartje, de aarde vermoedelijk met een satelliet die er omheen draait. Is er een ASCII-teken dat er meer op lijkt dan dat hartje? Laat het mij dan even weten. Verder is deze poster erg mooi gemaakt, heel stylistisch. En erg kosmisch verantwoord! :-) :bron: Bron: Wavering Radiant.

Lezing: wonen in de ruimte

Even douchen in de ruimte

Komende vrijdag, de 25e juni als ik het wel heb, zal Ger Dörr vanaf 20.30 uur een lezing houden bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens over het thema ‘Wonen in de ruimte’. Hier een voorproefje over wat ons allemaal te wachten staat: “Er is een lange weg te gaan als je het hebt over wonen in de ruimte. Het lijkt moeilijk voor te stellen als je astronauten aan het werk ziet binnen en buiten hun ruimtescheepjes. Zeker als je kijkt naar de eerste kleine ruimtescheepjes als Mercury in de jaren 60 of de Russische Vostok van Juri Gagarin niet groter dan een telefooncel. Later werden de cabines groter zoals de Gemini -en de Apollocabines. Maar met Sky-lab, Saljoet en later de Mir- ruimte- stations werd langdurig wonen en werken voor astronauten in de ruimte aangenamer. Aan boord van het ISS, het Internationale Space Station, ter grote van een aantal flinke stacaravans werd vervolgens een verdere stap vooruit gezet het verblijf in de ruimte voor de mens comfortabeler te maken. Het is waar dat astronauten en kosmonauten constant aan boord moeten trainen om botontkalking tegen te gaan door gebrek aan zwaartekracht. Maar daar zijn oplossingen voor. Ik geloof en vele met mij dat wonen in de ruimte op termijn zeker tot de mogelijkheden zal gaan behoren. De ontwikkelingen gaan razend snel, het Internationaal ruimte station is constant bemand met allerlei nationaliteiten. Dit leek een droom in 1961 en is nu realiteit geworden. We nemen u mee op een spectaculaire reis naar de ruimte en de mogelijkheden die dat biedt voor de mensen op aarde. De presentatie zal onthullen waar beelden fictie en realistische toekomstverwachtingen elkaar zullen ontmoeten.” Kortom, vrijdag geen voetbal kijken, maar op naar Huygens! :-D

Een echte kosmische stoelgang

De volgende video MOET je eventjes bekijken. Duurt slechts één minuut van je kostbare tijd:

8-O Mooi gedaan, hè? Het is reclame van Toshiba voor z’n HD camera’s en LCD schermen. Denk niet dat ‘t een truc is, want die stoel is echt bungelend onder zo’n heliumballon tot 30 km hoogte gestegen. OK, is officiëel nog geen ruimte aldaar, maar de beelden geven toch sterk die indruk. Het is allemaal bedacht en uitgevoerd door JP Aerospace uit Californië en er is ook een the-making-of van de video. Een uitgebreid verslag van deze kosmische stoelgang – goh, hoe krijg ik het toch bij elkaar verzonnen – vind je bij Cosmic Variance, de bron van dit alles.
[Naschrift (alweer)]: ik ontdekte net dat ‘t vandaag de 20e november is. Huh, ja dus?  Dus bestaat de Astroblogs 4 jaar. :-D Yep, 20 november 2005 verscheen blog nr. 1 en nu zijn we al weer 3089  blogjes verder.

Het carnaval van de ruimte

carnaval van de ruimteHet carnaval is dit weekend weer losgebarsten, met name in de zuidelijke provincies van Nederland. Ik woon zelf in Dordrecht en daar is het meestal beperkt tot een klein clubje rondom de Raad van Elf van carnavalvierders en een optocht door de stad die vijf wagens telt. Veel leuker voor ons sterrenkundeliefhebbers is het carnaval van de ruimte, oftewel The Carnival of Space. Die is op 26 april 2007 gestart door Fraiser Cain van Universe Today. Het is een wekelijks overzicht van wat er allemaal op de verschillende blogs over sterrenkunde is geschreven. Elke aflevering van het ruimtecarnaval wordt door een aparte blogger geschreven, telkens op zijn/haar eigen wijze. Een paar dagen geleden verscheen aflevering 90, gehost door 21st Century Waves. Tot nu toe waren het allemaal Engelstalige ruimtecarnavallen en ik kan mij zo voorstellen dat Cain dat graag zo wil houden. Als ik deze Astroblogs ook als host aan wil bieden voor een aflevering dan zal ik één keer in het Engels moeten overgaan. Maar da’s toch geen probleem, lijkt mij? Ik krijg de ruimtecarnavallen overigens altijd binnen via m’n RSS-reader, dus dat scheelt dat ik er niet naar hoef te zoeken. Bron: Carnival of Space1.

Noot:
  1. Cain’s archief loopt een beetje achter, merk ik. []

Ruimte ruikt naar gegrilde steak en heet metaal

Zó ruikt de ruimte

Zó ruikt de ruimte

Ik blijf na m’n koffiebericht even in de culinaire wereld. Het blijkt namelijk dat de interplanetaire ruimte een geur heeft: astronauten die ná hun ruimtewandeling hun helm hebben afgezet blijken bepaalde geuren te hebben geroken. Het gaat met name om de geur van gegrilde steak en heet metaal. 8-O Sommige astronauten ruiken soms alsof er gelast is aan een motor, maar da’s misschien net zoiets als heet metaal. De NASA heeft de scheikundige Steven Pearce, verbonden aan cosmeticaconcern Omega Ingredients, gevraagd verder onderzoek te doen naar de ruimtegeuren. Pearce heeft ervaring in dit soort zaken, want eerder heeft hij al geprobeerd de geur binnen het vroegere Russische ruimtetstation Mir na te bootsen. Pearce wil nu de geur van de echte ruimte proberen na te bootsen, zodat astronauten tijdens hun trainingen ook hun reukorgaan kunnen laten wennen. Misschien een bezoekje aan een grill-party bij de Hell’s Angels? :-D Bron: Daily Mail.

Beerdiertjes kunnen het vacuüm overleven

Een beerdiertjeHet blijkt dat Beerdiertjes of mosbeertjes (Tardigrada), kleine gesegmenteerde diertjes die leven in een vochtige omgeving, in staat zijn om het vacuüm in de ruimte te overleven. 8-O Aldus onderzoek aan die miniscule beestjes1 door de ESA, de Europese ruimtevaartorganisatie. Hier op Aarde kunnen ze ook al behoorlijk extreme omstandigheden overleven, zoals langdurige droogte, koude of warmte, maar nu blijkt uit experimenten van Ingemar Jönsson (Universiteit van Kristianstad, Noorwegen) en collegae dat ook de ruimte geen probleem voor hen oplevert. In september 2007 werden twee soorten ingedroogde beerdiertjes meegestuurd met de FOTON-M3 missie en tien dagen lang werden die twee blootgesteld aan de interplanetaire ruimte. Tien dagen lang geen zuurstof, UV-straling van de Zon, geen luchtdruk, zeer energierijke kosmische deeltjes, noem alle ellende maar op. Terug op Aarde werden de diertjes middels een drup water weer gerehydrateerd, zoal dat in vaktermen heet, en wat gebeurde er: 68% van de beerdiertjes sprong er na een half uurtje weer vrolijk op los. Ze legden zelfs eitjes voor een nieuwe generatie beerdiertjes. Eerder was al bekend dat ook bepaalde bacterieën in staat zijn het vacuüm in de ruimte te overleven, maar beerdiertjes zijn een hogere diersoort en zij zijn de eerste diersoort waarvoor is vastgesteld dat ze het vacuüm kunnen overleven. De experimenten ondersteunen de gedachte dat het leven op Aarde wellicht kosmisch van oorsprong is en hier liftend via bijvoorbeeld kometen terecht is gekomen. Een video van de beerdiertjes op Youtube is hier te zien. Weten jullie ook hoe lang ik het overleef in de ruimte zónder beschermend pak? 95 seconden! :-D Bron: New Scientists.

Noot:
  1. De grootte varieert van minder dan 0,1 tot circa 1,5 mm. []

Hoe lang overleef je in de ruimte zónder ruimtepak?

Hoe lang kan je in de ruimte overleven zónder beschermend ruimtepak?
Leuke vraag voor Triviant1: hoe lang kan een mens in de ruimte overleven zónder de bescherming van een ruimtepak? Dat het niet lang zal zijn dat zal niemand verbazen, maar toch ben je niet in één klap morsdood. Er is een Hoe-lang-kan-ik-in-de-ruimte-overleven-calculator waarmee je de tijd kan uitrekenen die je in de ruimte kan overleven. Het hangt af van je leeftijd, gewicht en gezondheidstoestand hoe lang je het daarboven uithoudt. Tijdens het invullen van de vragen blijkt er ook reclame in te zitten (‘Wil je een iPod winnen?’), maar die moet je maar eventjes voor lief nemen. Hoe betrouwbaar de calculator is weet ik ook niet, maar ik denk wel dat het aardig klopt. Mijn scoreWil je mijn score weten? Die staat hiernaast. Na die 95 seconden is m’n bloed gekookt, zijn m’n oren geknald, ben ik bevroren en zijn er nog een paar vervelende dingen met m’n lichaam gebeurd. Doet mij trouwens denken aan verschillende science-fictionfilms, o.a. eentje met Sean Connery en een ander met Arnold Schwarzenegger (op Mars) waarin je mensen in het vacuum van de ruimte uit elkaar ziet knallen. Leuk onderwerp, nietwaar? :-) Bron: NewScientist.

Noot:
  1. Of heet dat nou Trivial Pursuit? []

Switch to our mobile site