Recente reacties

  • Marco: De enige rationele verklaring die ik kan bijdragen is dat de lichtstrepen waarschijnlijk komen doordat je het...
  • Anonymous: @Adrianus V, Dan moet die en wel groot genoeg zijn en al ontdekt zijn. Kleinere planetoïden vliegen...
  • Adrianus V: Mmmm, als het echt een aardscheerder zou zijn, dan zouden de vele ‘bewakingsobservatoria&# 8217;...
  • Adrianus V: Jan, kadootjes (ja ja, meervoud!) krijg je a.s. vrijdag op de sterrenclub. Tenminste, ik neem aan dat je...
  • Wolter: Het zou een aardscheerder kunnen zijn. Een meteor die net door de bovenste lagen van de atmosfeer schiet,...
  • jan: Hmmm….en ik ga JOU in dat geval maar eens lief aankijken voor een (on??)mogelijk...
  • Adrianus V: Hierbij die foto’s van Davey, waarbij hij in z’n mail schrijft: “heb ondertussen op...
  • Davy: beste, Heb 3 foto’s naar adrianus@astroblogs gestuurd. Hopelijk kun je me een rationele of bevredigende...

Categorieën Astroblogs

Petr Horava rafelt ruimte en tijd uit elkaar

Zijn ruimte en tijd niet één?

Zijn ruimte en tijd niet één?

Het leek zo’n heilige twee-eenheid, ruimte en tijd. Sinds Einstein’s Speciale Relativiteitstheorie (SRT) uit 1905 worden ruimte en tijd als een onafscheidelijke eenheid beschouwd. Maar in een poging om Einstein’s relativiteitstheorie (de speciale + algemene) en de quantum mechanica te verenigen heeft de Tjechische natuurkundige Petr Horava het aangedurfd om [...]

Zijn zwarte gaten eigenlijk snaarsterren?

Zwart gat (boven) versus snaarster (beneden)

John Wheeler, de bedenker van de term zwarte gaten, stelde ooit dat volgens hem zwarte gaten ‘geen haar hebben’, d.w.z. dat ze behalve massa, rotatie en electrische lading geen enkele andere eigenschap hebben. Maar dat geen-haar-theorema1 leverde wel twee problemen op: 1. de quantum-informatie van in een zwart gat vallende materie zou tot een toename van diens entropie moeten leiden. Hé, entropie, da’s toch echt een andere eigenschap dan de andere drie die Wheeler toekende aan het zwart gat. Dit noemt men de informatie-paradox. 2. in een zwart gat zou alle massa in één punt zitten, de singulariteit genaamd, waar de dichtheid en gravitatie oneindig groot zouden zijn. Oneindigheden zijn geen geliefde uitkomst van natuurkundigen, die willen ze ‘t liefste vermijden. Vandaar dat met interesse wordt gekeken naar een alternatieve theorie van Samir Mathur (Ohio State University), die in 2001 samen met Oleg Lunin stelde dat zwarte gaten eigenlijk zeer compacte bollen vol snaren (Fuzzballs; de term komt van het Engelse woord voor pluisbol) zijn. Volgens de bekende snaartheorie, één van de kandidaten van de Theorie-van-Alles, bestaan alle elementaire deeltjes uit piepkleine trillende snaren. Sterrenkundigen noemen de materie in compacte objecten zoals witte dwergen en neutronensterren gedegenereerde, ontaarde materie2. De snaarsterren zouden de meest extreme vorm van gedegenereerde materie bevatten, met lange ketens van snaren, die vanuit het centrum reiken tot de waarneemhorizon, de grens van de pluizebol, waar de ontsnappingssnelheid groter is dan de lichtsnelheid. Mathur’s theorie betekent dat zwarte gaten gewoon sterren zijn, maar dan de meest extreme vorm ervan en dat ze diverse eigenschappen bevatten, meer dan Wheeler veronderstelde. Of zoals John Heise het in een artikel in Zenit stelt: ze hebben geen haar, maar wel een stoppelbaard. Lees verder in “Zijn zwarte gaten eigenlijk snaarsterren?”

Noot:
  1. Verwant aan de discussie of zwarte gaten wel of geen ‘haar’ hebben is de discussie of ze wel of niet naakt zijn. Wie zegt dat sterrenkunde saai is? :-D []
  2. Witte dwergen zouden vooral uit gedegenereerde electronen bestaan, neutronensterren uit gedegenereerde neutronen. In snaarsterren geen elementaire deeltjes, maar de snaren zelf, waaruit die deeltjes mogelijk bestaan. Er zijn wellicht ook quarksterren, die dan tussen neutronensterren en snaarsterren in zouden zitten, qua compactheid. []

Zwarte gaten zijn er in vele maten én vormen

Zwarte gaten in allerlei vormen

Ik las zojuist een bespreking van een wetenschappelijk artikel van Maria J. Rodriguez (Max-Planck-Institut für Gravitationsphysik in Duitsland) genaamd On the black holes species (by means of natural selection)”. Goh, dat lijkt toch verdacht veel op dat befaamde boek van eh… hoe heet ‘ie ook alweer, oh ja, Darwin. Dàt zwarte gaten voorkomen in vele maten weten we al lange tijd en ik heb die vaker de revue laten passeren (zoals hier)1. Maar dat je zwarte gaten ook in allerlei vormen hebt is nieuw. Nou ja, echt nieuw is het ook niet, want al langer wordt er gefilosofeerd over bijvoorbeeld zwarte ringen. Maar die genoemde mevrouw Rodrigues heeft zwarte gaten bekeken in het licht van de snaartheorieën, welke veronderstellen dat we niet in een vierdimensionale wereld leven, maar dat er sprake is van wel tien dimensies (of elf in sommige varianten). Gebruikmakend van die snaartheorieën heeft Rodrigues een hele ‘catalogus’ opgesteld van vormen van zwarte gaten en die bevatten naast gewone bolvormige vormen ook een heel scala bizarre vormen zoals saturnus-achtige vormen (bol + ring dus), zwarte helische ringen, di-ringen (dubbele ringen dus), stropdas-achtige zwarte gaten en wat dacht je van deze: de ‘fietsende’ zwarte ringen. 8-O Lees verder in “Zwarte gaten zijn er in vele maten én vormen”

Noot:
  1. Nog even: je hebt primordiale zwarte gaten, oftewel de mini-zwarte gaten, de ‘gewone’ stellaire zwarte gaten, de intermediaire massa-zwarte gaten en tenslotte de superzware zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels. []

De belangrijkste Theorieën van Alles op een rijtje

Je kan als wetenschapper proberen te verklaren waarom de Aarde ons aantrekt, waarom de zon licht geeft, waarom uranium vervalt, waarom een magneet ijzer kan aantrekken, enz… Maar je kan ook proberen één theorie te maken waarmee ALLES wordt verklaard. Tsja, je kan zo je ambities hebben, nietwaar? Zo’n Theorie van Alles is [...]

Toont het centrale zwart gat van de Melkweg ons in 2018 de vijfde dimensie?

Toont Sgr A* ons de 5e dimensie?

Al sinds de jaren twintig wordt door natuurkundigen geopperd dat er naast de welbekende vier dimensies (drie voor de ruimte en een voor de tijd) nog meer dimensies zijn, die vanwege hun zeer kleine schaal voor ons niet waarneembaar zijn. Met name in de snaartheorie wordt er [...]