11 februari 2012

Stephen Hawking wordt zondag 70 en dat zullen we weten ook


Zondag 8 januari is een prachtige dag om jarig te zijn, dat kan ik uit eigen ervaring vertellen. Naast uw nederig scribent is komende zondag ook ‘s werelds meeste beroemde natuurkundige en kosmoloog jarig, de Brit Stephen William Hawking. Dat hij die leeftijd haalt mag een wonder heten, want door z’n ziekte - amyotrofische laterale sclerose (ALS), die de zenuwcellen aantast totdat het lichaam helemaal verlamd is - werd al meer dan 30 jaar geleden gedacht dat hij niet lang meer te leven had. Door zijn ziekte is Hawking gekluisterd aan een rolstoel en moet hij 24 uur per dag verzorgd worden, maar gelukkig is z’n denkvermogen niet aangetast. De 70e verjaardag van Hawking, die het grote publiek het beste kent als de auteur van de bestseller A Brief History of Time (in het Nederlands verschenen als Het heelal, 1988), wordt komende zondag gevierd met een symposium op de Universiteit van Cambridge en dat zal live worden uitgezonden via internet. In de video hieronder vertelt Hawking op zijn karakteristieke manier – met z’n computerstem dus - over de simulatie van het heelal, die hij in 2011 ondernomen heeft met behulp van de COSMOS supercomputer.

:bron: Bron: viXra.

Heeft men Hawkingstraling waargenomen in het laboratorium?

Heeft men Hawkingstraling waargenomen?

In 1974 kwam Stephen Hawking met z’n inmiddels beroemde theorie dat zwarte gaten wel eens níet zwart zouden kunnen zijn, maar dat ze een heel klein beetje straling ‘lekken’. Een team natuurkundigen onder leiding van Franco Belgiorno (Universiteit van Milaan) denkt dat ze die Hawkingstraling, zoals het wordt genoemd, daadwerkelijk hebben waargenomen. Nee, niet bij een werkelijk zwart gat, maar in het laboratorium. Eh… hebben ze dan een zwart gat in hun lab gecreëerd? Nee, ook dat niet, gelukkig maar. Wat ze hebben gedaan is de ruimtetijd-kromming van een zwart gat nabootsen. Hawking’s stelling was gebaseerd op de theorie dat vlakbij de waarneemhorizon van een zwart gat, da’s de grens waarbinnen de ontsnappingssnelheid groter wordt dan de lichtsnelheid en ontsnappen dus niet mogelijk is, de kromming van ruimtetijd zo extreem is dat virtuele deeltjesparen erdoor gescheiden kunnen worden. Die paren van deeltje en antideeltje ontstaan continue en omdat ze elkaar binnen een fractie van een seconde ook vernietigen is de netto-energiebalans normaal gesproken nul. Maar vlakbij het zwarte gat kunnen de deeltjes zich scheiden, waarbij de ene ‘doei’ zegt en ìn het zwarte gat verdwijnt en de andere de wijde wereld intrekt, aldus Hawking. Belgiorno en z’n team probeerden die situatie in het lab na te bootsen door met een infrarood laser op een stuk glas te ‘schieten’. De details van ‘t experiment zal ik een andere keer wel es uitleggen (lees: heb ik nou geen zin in), maar de uitkomst was dat er een zogenaamd wit gat waarneemhorizon ontstond, yep géén zwart gat, en dat er fotonen werden uitgezonden die op geen enkele andere manier verklaarbaar waren dan zijnde Hawkingstraling. Aldus Belgiorno et al. Afijn, nou gaan we maar es kijken of het allemaal reproduceerbaar is. :bron: Bron: 80 Beats.

Hawking: het heelal is zónder God ontstaan

Samen met de Amerikaanse natuurkundige Leonard Mlodinow heeft Stephen Hawking een nieuw boek geschreven, dat volgende week donderdag (9 september) in de verkoop gaat: The Grand Design. Aan die titel te zien zou je de indruk kunnen krijgen dat Hawking een intelligent wezen achter creatie van de kosmos ziet, zoals het Intelligent Design (ID) probeert te verkondigen, maar niets is minder waar. Volgens Hawking is er maar één stuwende kracht achter het heelal – de wetten van de zwaartekracht – en is God niet nodig. Zie het volgende ‘interview’, eh… voor zover door Hawking’s progressieve neurologische aandoening een gesprek met hem mogelijk is, dat Richard Dawkings met hem had.

Toch handig, zo’n computergestuurde stemsynthesizer. :bron: Bron: Universe Today.

Stephen Hawking op een voetstuk: Niet Normaal

Stephen Hawking: Niet Normaal

Stephen Hawking: Niet Normaal

Gisteren is in de Beurs van Berlage in Amsterdam de expositie Niet Normaal geopend, die de positie van gehandicapten aan de kaak wil stellen. Eén van de meest beroemde gehandicapten is toch wel de natuurkundige Stephen Hawking, die hier regelmatig de revue passeert en die we het beste kennen als degene die aankwam met de stelling dat zwarte gaten kunnen verdampen. De beeldenis van Hawking op een voetstuk, übermensch genaamd, is van Jake & Dinos Chapman en het stamt uit 1995. Rond Niet Normaal is ook al een relletje losgebarsten (wanneer niet?), want de Nederlandse Spoorwegen schijnen een in hun ogen aanstootgevende poster van de expositie niet in de stations te willen ophangen. Levert vast röhring op – goed Nederlands? dacht ‘t niet – lees PR rond de expositie. Het is allemaal te bewonderen in de Beurs van Berlage van 11 tot 18 uur en het duurt t/m 7 maart 2010. Bron: NRC-Handelsblad, 17 december 2009.

Cosmos remixed: Carl Sagan ft. Stephen Hawking

Goh, nooit geweten dat Carl Sagan en Stephen Hawking konden zingen! In de volgende videoclip, A Glorious Dawn – Cosmos remixed, zien we Carl Sagan prominent ‘zingend’ en eventjes passeert ook Stephen Hawking. Kijken!

Geweldig in elkaar gezet, die mix, nietwaar? De teksten van Sagan en Hawking vind je hier (rechts in de zijbalk). Als ik er trouwens over nadenk is ‘t best wel opvallend dat Carl Sagan op de één of andere manier telkens een gevoelige snaar bij mij weet te raken. Het is niet voor niets dat A pale blue dot nummer 1 staat in mijn video Top-10. Bron: Bad Astronomy.

Doe het zelf cursus deel 2: zwarte gaten maken

Bouw je eigen zwart gat

Bouw je eigen zwart gat

In m’n Doe-Het-Zelf-cursus deel 1 liet ik zien hoe je je eigen Stonehenge kan bouwen. In deel 2 dit keer een nog interessanter onderwerp: hoe bouw je je eigen zwarte gat! 8-O Volgens natuurkundigen van het Dartmouth College (New Hampshire, VS) moet dat in een laboratorium namelijk lukken en heb je er zelfs geen deeltjesversneller à la de Large Hadron Collider voor nodig. Wat dan wel? Welnu, uit een onlangs door hun gepubliceerd artikel blijkt het allemaal te draaien om een zogenaamd superconducting quantum interference device, afgekort tot SQUID. Da’s een een bijzonder gevoelige detector voor magnetische velden, die gebruik maakt van supergeleiding bij lage temperatuur. Het viertal betrokken natuurkundigen zegt dat een serie van dergelijke instrumenten bij een bepaald soort van magnetische microgolfstraling in staat moet zijn om zogenaamde Hawkingstraling te produceren. Hé, Hawking, was dat niet die meneer in een rolstoel die lang geleden iets heeft bedacht over verdampende zwarte gaten? Ja, klopt, dat is ‘ie. Volgens Stephen Hawking – in 1974 alweer – kunnen zwarte gaten door quantum-effecten net buiten de waarneemhorizon straling uitzenden en daardoor raken ze langzaam maar zeker massa kwijt. Die straling wordt Hawkingstraling genoemd. Sinds dat gedenkwaardige jaar probeert men ijverig om in laboratoria die straling te genereren, maar tot nu toe tevergeefs. Maar Paul Nation en collegae van Dartmouth denken nu met direct-current (dc)-SQUID’s die straling te kunnen nabootsen. En nou komt het: als je Hawkingstraling hebt, dan heb je óók datgene  wat binnen de waarneemhorizon zit: het zwarte gat! Kortom, wie thuis een eigen zwart gat wil kweken moet het laatste nummer van Physical Review Letters hebben, nummer 103, 087004 (2009). Eh… als je aan de slag gaat: geef mij dan even een seintje, dan kan ik vast m’n koffers inpakken. :-) Bron: Universe Today.

Kosmoloog Hawking met spoed naar ziekenhuis

Stephen Hawking

Stephen Hawking

De wereldberoemde Britse natuurkundige en kosmoloog Stephen Hawking (67) is met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Dat maakte de universiteit van Cambridge vandaag bekend, meldden Britse media. Hawking, die toegepaste wiskunde doceert aan de universiteit van Cambridge, is “erg ziek”. Hij is opgenomen in het Addenbrooke ziekenhuis in Cambridge, waar een ambulance hem in allerijl naartoe bracht. Volgens een woordvoerster van de universiteit zal Hawking in ieder geval de nacht doorbrengen in het ziekenhuis. Hij kampt mogelijk met een infectie in zijn borststreek. Door de zeldzame spierziekte amyotrofische laterale sclerose (ALS) zit Hawking sinds zijn 21e in een rolstoel. Hij is tegenwoordig vrijwel compleet verlamd en kan alleen spreken via een computer. Hawking was al enkele weken ziek en werd in het verleden al eens behandeld voor een longontsteking. Zijn gezondheidstoestand verslechterde nadat hij afgelopen weekeinde was teruggekeerd van een reis naar de Verenigde Staten. Stephen Hawking geldt internationaal al decennia als een autoriteit op het gebied van kosmologie, zwarte gaten en zwaartekracht. Hij kreeg in 1988 wereldwijde erkenning met de publicatie van zijn boek A Brief History of Time. Dat gaat over de oorsprong van het heelal. Dat Hawking anno 2009 nog leeft mag al een medisch wonder worden genoemd. Z’n spierziekte werd al in 1963 geconstateerd en men dacht toen dat hij door de ziekte zijn doctoraat niet zou halen, maar tegen alle verwachtingen in haalde hij het toch. Bron: NRC-Handelsblad.

De oorsprong binnen 140 karakters

Het Origins Symposium

Het Origins Symposium

Gisteren is een congres begonnen dat tot en met maandag a.s. duurt en dat zich bezighoudt met de gróte vragen die de mensheid zich al een poosje stelt: hoe is het heelal begonnen, hoe is het leven ontstaan en hoe heeft de evolutie ons gebracht tot wat we vandaag de dag zijn? Allemaal vragen die te maken hebben met oorsprong en niets voor niets dat het congres The Origins Symposium heet. Op 6 april, maandag dus, wordt het congres afgesloten met een paneldiscussie, die antwoord probeert te formuleren op de genoemde vragen en dat congres bestaat uit talloze beroemdheden, zoals Stephen Hawking, Lawrence Krauss en Richard Dawkins. Ik weet niet wat de exacte tijden die dag precies zijn, maar ik weet wel dat het allemaal live te aanschouwen valt via een webcast-uitzending. Het leuke is dat de publicist Alan Boyle (Cosmic Log) via Twitter ons allemaal vraagt om vragen en antwoorden te stellen, die op de 6e april naar voren zullen kunnen komen. Ik zit ook al een poosje op Twitter, maar daar zitten weinigen op te wachten. Maar Boyle’s initiatief lijkt mij leuk om aan mee te doen. Hij verklaart op z’n blog zelf ook niet helemaal te weten hoe het allemaal zal verlopen, maar dat is het leuke en onvoorspelbare ervan. Het zou toch fantastisch zijn als je via Twitter je vragen kunt stellen, die maandag door bijvoorbeeld Stephen Hawking of Frank Wilczek, om maar eens een andere participant te noemen, worden beantwoord. Voor wie Twitter niet kent: je boodschappen mogen maximaal 140 karakters lang zijn. Boyle geeft de tip in je boodschap de tag #asuorigins09 te gebruiken. Bron: Cosmic Log.

Even wat anders: ik ga straks eerst boodschappen doen, dan twee verjaardagen langs en vanavond presenteer ik een en ander tijdens de Nationale Sterrenkijkdagen in Paap-city, eh… Papendrecht. Kortom, vandaag verder geen blogjes meer. Doei!

Stephen Hawking naar het Perimeter Instituut

Het is nog maar nauwelijks een maand geleden dat bekend werd dat Stephen Hawking vanwege z’n leeftijd weggaat bij de Universiteit van Cambridge of er is al nieuws over z’n volgende werkgever: het Perimeter Institute for Theoretical Physics in Ontario, Canada. Kortweg PI genoemd, al noemen sommigen het ook het Blackberry Hole1 Over PI heb ik vaker geschreven, onder andere een half jaartje terug toen de bekende kosmoloog Neil Turok daar de baas werd. In een persbericht mocht Turok verheugd meedelen dat hij Hawking had aangetrokken om de positie van PI Distinguished Research Chair te gaan bekleden. De bedoeling is dat Hawking, die zoals bekend vanwege een spierziekte gekluisterd is aan een rolstoel, lezingen gaat verzorgen bij PI over quantum-theorieën en zwaartekracht. Hawking heeft aangegeven ook de band te versterken tussen PI en z’n voormalige werkplek, het Centre for Theoretical Cosmology bij Cambridge. Hawking krijgt het nog druk met z’n pensioen. Bron: The Quantum Pontiff.

Noot:
  1. Het is opgericht met een startkapitaal van $ 100 miljoen van Blackbarry-baas Mike Lazaridis. Geen idee waar dat ‘hole’ op slaat, maar daar kom ik wel achter. []

Stephen Hawking gaat met pensioen

Stephen Hawking

Stephen Hawking

We worden allemaal een dagje ouder en dat geldt ook voor de wereldberoemde sterrenkundige Stephen Hawking. De vanwege z’n amyotrophic lateral sclerosis (ALS)-ziekte aan de rolstoel gekluisterde Hawking is nu nog Lucasian Professor of Mathematics aan de Universiteit van Cambridge, zoals dat zo mooi wordt genoemd. Een functie die ooit door Isaac Newton werd vervuld. Maar op 8 januari1 2009 wordt Hawking 67 jaar en de universiteit heeft de regel dat hoogleraren en andere geleerde heren/dames in dat jaar met pensioen moeten gaan. Hawking heeft daarom aangekondigd zich daarom september 2009 terug te trekken uit z’n functie. Maar dat betekent niet dat hij op z’n lauweren gaat rusten, want als Emeritus Lucasian Professor of Mathematics gaat ‘ie gewoon verder. Scheelt maar één woord. We zullen vast nog veel van hem horen. Bron: Universe Today.

Noot:
  1. Da’s echt een héél mooie datum om jarig te zijn! Hawking werd geboren op 8 januari 1942, exact 300 jaar ná de dood van Galileo. Er is iets met die datum! ;-) Iets voor insiders… []

Switch to our mobile site