De vraag wat er precies aan de hand is met het sterrenstelsel IC 2497, welke vlakbij het mysterieuze Hanny’s Voorwerp is gelegen, kan nu eindelijk beantwoord worden. Dat Hanny’s Voorwerp een enorme gaswolk is die verlicht wordt door straling afkomstig van een superzwaar zwart gat in het centrum van IC 2497 wisten we al. Zo’n actief zwart gat in de centra van sterrenstelsels wordt vanaf aarde altijd als een quasar¹ waargenomen, een heldere puntbron, waar röntgenstraling vandaan komt. Vreemdgenoeg wordt bij IC 2497 geen röntgenstraling waargenomen. De vraag is dan ook wat er met de quasar in IC 2497 gebeurd is: wordt deze aan ons zicht onttrokken door een dichte gas- en stofwolk òf is de quasar gestopt? Recent onderzoek met de Japanse röntgensatelliet Suzaku heeft laten zien dat de eerste mogelijkheid afvalt. Indien een tussenliggende wolk het licht van de quasar zou tegenhouden, dan zou men absorptie van potassium in het spectrum moeten zien. Maar dat heeft men met de Suzaku niet waargenomen. De optie dat IC 2497 een ‘dode quasar’ is, welke in ieder geval 100 en wellicht zelfs 10.000 keer in lichtsterkte ten opzichte van een gewone quasar is gedoofd, is nu als enige overgebleven. Berekeningen laten zien dat de straling uit de kern van IC 2497 er 70.000 jaar over heeft gedaan om Hanny’s Voorwerp te bereiken en verlichten. De quasar in IC 2497 moet dus minstens 70.000 jaar geleden zijn ‘uitgegaan’. Da’s ook meteen het opzienbarende aan deze quasar: dàt die zo plotseling is gestopt met z’n activiteit. Het vermoeden bestaat dat de reden hiervoor is dat ‘ie niet meer wordt gevoed met omringend materiaal. Verder onderzoek aan IC 2497 en Hanny’s Voorwerp moet dat bevestigen. Het wetenschappelijk artikel over bovenstaande, waar óók Hanny van Arkel zelf aan heeft meegewerkt, is hier te vinden. Bron: Universe Today.

Noot:

1. Dergelijke actieve kernen in sterrenstelsels worden ook wel AGN genoemd, actieve galactische nucleï. [↩]