Voor wie zich deze zomervakantie verveelt én voor wie zich dan helemaal niet verveelt: In Middelburg kan een historische wandelroute worden gelopen die leidt langs alle bijzondere astronomische lokaties die deze Zeeuwse stad 400 jaar nadat de telescoop er werd uitgevonden, rijk is. De wandelgids is samengesteld door Rijk-Jan Koppejan van Volkssterrenwacht Phillipus Lansbergen. De gemeente Middelburg biedt de gids gratis aan. De wandeling door de stad begint bij het stadhuis aan de Markt. Daar is een zonnewijzer te zien uit het jaar 1729. Tijdens de wandeling komen wandelaars ook langs het Zeeuws Planetarium in het Zeeuws archief aan het Hofplein en de Volkssterrenwacht aan de Herengracht. Bij de sterrenwacht zijn nog telescopen te zien uit het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Dit jaar is het 400 jaar geleden dat de telescoop in Middelburg werd uitgevonden. Volgend jaar is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal jaar van de Sterrenkunde omdat het dan 400 jaar geleden is dat de telescoop als astronomisch intstrument zijn intrede deed: Galileo Galilei richtte de ‘Hollandsche Kijker’ op de sterrenhemel en ontdekte onder andere kraters op de maan en vier manen van Jupiter. De gids is onder meer verkrijgbaar op de sterrenwacht Philippus Lansbergen in Middelburg en aan te vragen door een e-mail te sturen naar: info@jaarvandesterrenkunde.nl. Bron: Nova.

Dit jaar is het precies vier eeuwen geleden dat Hans Lipperhey in Middelburg de telescoop uitvond. Om dat belangrijke moment te herdenken heeft de Stichting Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen uit Middelburg deze week een website met als thema 400 jaar Telescoop (1608-2008) gelanceerd. De site geeft nieuws en informatie over de vele activiteiten¹  die de sterrenwacht samen met andere instellingen in 2008 organiseert. Verder staan er ook verhalen en achtergrondinformatie op over de uitvinding. Op 12 april wordt “het jaar van de telescoop” officieel in Middelburg geopend. Ons wereldbeeld is sinds de uitvinding van de telescoop in 1608 radicaal veranderd. De beroemde astronoom Galileo Galileï richtte één jaar na de vinding als eerste een kijker op de sterrenhemel. Wat hij toen zag vormt nog steeds de basis van de moderne sterrenkunde. Die revolutionaire ontdekkingen uit 1609 zijn voor de Verenigde Naties aanleiding om 2009 uit te roepen tot Internationaal jaar van de Sterrenkunde. Genoeg redenen om ook de uitvinding van de telescoop te vieren. Wie hem daadwerkelijk uitvond staat overigens nog ter discussie. Een andere Middelburger, Sacharias Jansen, en de Alkmaarder Jacob Metius maakten net als Lipperhey ook aanspraak op de vinding. Het oudst bekende bewijs is echter een document uit 1608 waarin Lipperhey octrooi aanvraagt voor een “seecker instrument om verre te sien”. Als onderdeel van zijn aanvraag demonstreerde hij zijn uitvinding voor Prins Maurits in Den Haag. Ondanks de grote belangstelling kreeg hij geen patent, omdat het instrument ook al bij anderen bekend zou zijn. Het principe van de ‘Hollandse Kijker’ bleek te gemakkelijk na te maken om het patent toe te kennen. Afijn, de rest kennen we, want Galileo ging er een jaar later met de eer vandoor. Bron: Astronomy2009.nl.

1. Zie hier voor een overzicht van die activiteiten. [↩]