11 februari 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / Archief voor uranus

Alle zeven planeten zijn in één nacht te zien!

21 december 2011 Door Reageer


Wat dacht je er van om in één nacht alle zeven planeten van het zonnestelsel te bekijken? Grijp deze week je kans, want de omstandigheden om dat te doen zijn nu erg gunstig. Eh… zeven planeten, het zonnestelsel had toch acht planeten? Yep klopt, op eentje er van sta je nou. ;-) De andere zeven zijn als volgt te zien:

  • Venus zie je in het zuidwesten in de avondschemering. Hij is nu al erg helder, dus het kan niet missen om ‘m te zien.
  • Neptunus is een stuk lastiger, daar heb je een verrekijker of telescoop voor nodig. Gebruik deze pagina voor meer opzoekgegevens.
  • Dat geldt ook voor Uranus, ook die is niet met het blote oog zichtbaar. Hij staat in het sterrenbeeld Vissen en kan met de info op deze pagina worden opgezocht.
  • Jupiter is ‘s avonds en tot lang na middernacht zichtbaar en net als Venus kan je de reuzenplaneet zonder hulpmiddelen gemakkelijk zien. Neptunus en Uranus staan zo’n beetje tussen Venus en Jupiter in, om het opzoeken iets te vergemakkelijken.

Voor de drie andere planeten moet je even tot ‘s morgens een uur of zes wachten – oeps!

  • Mercurius zie je in het zuidoosten staan, laag aan de hemel. De maansikkel staat er vlakbij. Om Mercurius te kunnen zien heb je geen verrekijker, want hij is van de nulde grootte. Wel moet je een vrij uitzicht op de horizon hebben.
  • Saturnus staat een stukje hoger aan de hemel, te noordoosten van de ster Spica, hoofdster van het sterrenbeeld Maagd. Ook deze planeet kan je zonder kijker zien, al kan je ‘m natuurlijk beter mét kijker zien, om de ringen te bewonderen.
  • Tenslotte kunnen we Mars in het zuiden zien staan. Hij komt al rond middernacht op en hij staat in het sterrenbeeld Leeuw. Ook Mars is zonder hulpmiddelen zichtbaar.

Kortom mensen, grijp je kans en ga alle zeven planeten buiten de aarde bekijken. Succes! :bron: Bron: Sterrengids 2011 + Space.com.

Onderwerp: favoriet, planeten Tags: , , , , , , ,

Allemaal vannacht naar Sky at Night kijken

4 december 2011 Door Reageer

Sky at Night met Jonathan Hall!

Zoals collega-astroblogger Jan Brandt al in z’n reactie meldde: komende nacht om 00.40 uur is Sir Patrick Moore’s maandelijkse astronomie-programma Sky at Night op de BBC 1. En wat is er zo bijzonder aan deze aflevering, dat ik er speciale aandacht voor vraag? Dat is dat onze vriend Jonathan Hall – die Jan en ik al kennen sinds onze deelname aan het International Astronomical Youth Camp in Havelte in 1980, goh da’s al weer 31 jaar geleden - optreedt in dat programma. In de aflevering van komende nacht gaat het o.a. over “Outer Limits”, waarin de gasreuzen Uranus en Neptunus worden besproken. Van die twee is Uranus ontdekt door William Herschel, over wiens leven en ontdekkingen in het Engelse Bath weer een museum te vinden is. En de heer Hall is op zijn beurt medewerker van dat museum en komt als zodanig aan het woord in Sky at Night. Snappie? Kortom allemaal kijken óf de recorder aanzetten. Of allebei, nog beter. :-) :bron: Bron: BBC.

Onderwerp: diversen, favoriet, geschiedenis, planeten, sterrenkundigen Tags: , , ,

Uranus is in oppositie

25 september 2011 Door Reageer

Vannacht om 2 uur staat de planeet Uranus in oppositie met de zon. Dat betekent dat  ’ie voor een waarnemer op Aarde recht tegenover de Zon aan de hemel staat. Als gevolg daarvan komt Uranus op rond zonsondergang en gaat rond zonsopkomst weer onder. De planeet is hierdoor vrijwel de gehele nacht te zien. Hij staat in het sterrenbeeld Vissen en met een eenvoudige verrekijker of telescoop kan je ‘m al vinden. In een telescoop met grote vergroting is een klein schijfje te zien. De helderheid van Uranus bedraagt +6,1m en zijn schijnbare diameter is 3,7”. Hieronder een zoekkaart van Uranus in Vissen.

Zie je in dat kaartje het punt ϒ staan? Da’s het lentepunt, het punt op de ecliptica waar de zon over een half jaar te vinden is. Het is ook de plek waar de ecliptica (de baan van de zon) en de hemelequator (de evenaar van de aarde, geprojecteerd op de hemel) elkaar kruisen. :bron: Bron: Sterrengids 2011 + Hemel.waarnemen.

Onderwerp: planeten Tags: , ,

New Horizons straks voorbij de baan van Uranus

18 maart 2011 Door Reageer

De huidige positie van New Horizons in het zonnestelsel

Een nieuwe mijlpaal vandaag – het zal eens niet waar zijn. De Amerikaanse sonde New Horizons zal aan ‘t eind van deze enerverende dag de baan van de planeet Uranus passeren. Ergens rond middernacht onze tijd zal het ruimtescheepje de baan van de een-na laatste planeet van ons zonnestelsel bereiken. De New Horizons zelf zal er weinig van merken, want een poos geleden hebben technici ‘m in een soort van winterslaap gebracht. De tocht naar de uiteindelijke bestemming – de dwergplaneet Pluto en diens manen Nix, Hydra en Charon, duurt ongeveer negen en een half jaar en rond juli 2015 vind dat gedenkwaardige moment plaats, de aankomst bij de roemruchte ex-planeet. Vóór die tijd is het echter slapen geblazen. De afstand van de New Horizons tot Uranus is overigens 3,8 miljard km, bijna het dubbele van de afstand tot de aarde, welke 2 miljard km bedraagt (zie de afbeelding hiernaast). Niet eens de moeite waard dus om de New Horizons wakker te maken. Na vannacht is er nog één tussen-mijlpaal te gaan, namelijk het passeren van de baan van de allerlaatste planeet van het zonnestelsel, Neptunus. Dat zal op 25 augustus 2014 gebeuren. Schrijven jullie ‘t op in je agenda? ;-) :bron: Bron: Universe Today.

Onderwerp: planeten, ruimtevaart, zonnestelsel Tags: , ,

Jupiter én Uranus bijna in oppositie: ga ze bekijken!

15 september 2010 Door 4 Reacties

Jupiter in oppositie! (© A.Wesley)

Als je nu ‘s avonds in het oosten of ‘s nachts in het zuiden een heldere ‘ster’ aan de hemel ziet, weet dan dat je met de grootste planeet van het zonnestelsel van doen hebt: Jupiter. Volgend week dinsdag staat ‘ie in oppositie, d.w.z. dat Jupiter dan recht tegenover de zon staat. Gaat de zon onder, dan komt Jupiter op, komt de zon op, dan gaat Jupiter onder, simpel. OK, ‘t is niet helemaal waar, want Jupiter staat 1° onder de ecliptica, dus er is een klein verschil. Bijna simpel. ;-) Als Jupiter in oppositie is staat ‘ie ook het dichtste bij de aarde: 592 miljoen km. Da’s dichterbij dan welke oppositie ook in de periode 1963 - 2022! Dat levert dus een grote helderheid op van -2,5m én – nog belangrijker voor ons amateur-sterrenkundigen – een schijnbare diameter van maar liefst 49,8 boogseconden. Z’n helderheid wordt overigens nog eens vergroot door het ontbreken van een donkere equatoriale band. Kortom, ga Jupiter bekijken, al of niet gewapend met camera en/of verrekijker/ telescoop.

Uranus óók in oppositie

Zoekkaart van Jupiter en Uranus

Geloof het of niet, maar zes uur nadat Jupiter in oppositie staat (13.00 uur die dinsdag, was ik nog vergeten te zeggen) is de planeet Uranus in oppositie. Die is met een helderheid van +6,1m een stuk minder helder dan Jupiter. Logisch, want hij staat een poep verderweg – eh… vergeef mij de uitdrukking – namelijk 5 keer verder dan Jupiter en omdat ‘ie ook nog eens kleiner is is Uranus zo’n 3000 keer zwakker. Maar gewapend met een verrekijker of telescoop en bijgaand zoekkaartje kan je Uranus gemakkelijk vinden, want hij staat minder dan 1° van Jupiter vandaan. Beide planeten staan momenteel in het sterrenbeeld Vissen, vlakbij het lentepunt. Het is overigens zo dat als twee planeten zo kort na elkaar in oppositie met de zon komen er tussen deze planeten een zogenaamde drievoudige conjunctie plaatsvindt. Beiden blijven dan maanden in elkaars buurt en drie keer komen ze zelfs ‘in conjunctie’, d.w.z. dat er een nauwe samenstand plaatsvindt. :bron: Bron: Sterrengids 2010.

Onderwerp: planeten Tags: , ,

Meeste ‘allochtone’ manen van reuzenplaneten vergaan

21 februari 2010 Door Reageer

Bezorgden 'allochtone manen' Japetus z'n uiterlijk?

De Aarde heeft één maan, de gasreuzen Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus hebben er tientallen. Maar vermoedelijk hadden ze niet lang na hun ontstaan, 4,6 miljard jaar geleden, nog véél meer manen. Naast de manen met reguliere, regelmatige banen om de reuzenplaneten, waren er ook talloze manen met onregelmatige banen, die elliptisch waren, grote hoeken met het evenaarsvlak van de planeet maakten en soms zelfs in een richting draaiden die tegengesteld was aan de aswenteling van de planeet. De eerste categorie manen, met de regelmatige banen dus, was ontstaan uit het restmateriaal rondom de planeten, de tweede, onregelmatige, categorie waren ingevangen manen, ‘allochtone manen’ genoemd, die afkomstig waren uit de schijf van oermaterie rondom de Zon. In die wolk van allochtone manen om de planeten heen was de kans op botsingen erg groot en computersimulaties laten zien dat door die botsingen zo’n 99% van die manen door botsingen tot puin en stof is uiteengevallen. Dat puin en stof spiraliseerde vervolgens naar de planeet toe, waarbij een deel viel op de regelmatige manen. Dat zou verklaren waarom manen zoals Callisto (bij Jupiter), Titan en Japetus (bij Saturnus) en Oberon en Titania (bij Uranus) zoveel donker materiaal én grote kraters op hun oppervlak hebben. Bron: NRC-Handelsblad, 20 februari 2010.

Onderwerp: maan/manen, planeten, zonnestelsel Tags: , , , ,

Waarom ligt Uranus op z’n kant?

5 december 2009 Door Reageer

Waarom is Uranus gekanteld?De planeet Uranus ligt op z’n kant, dat wil zeggen dat z’n equator een hoek van maar liefst 98° heeft met het vlak van de ecliptica waarin de planeet rond de Zon draait. De Aarde kent ook zo’n afwijkende rotatieas, maar diens afwijking bedraagt ‘slechts’ 23,45°. Hierdoor kennen wij de seizoenen. De grote vraag is natuurlijk hoe het komt dat Uranus op z’n kant ligt en als een soort rollende bal om de Zon beweegt. Er is al jaren een theorie die zegt dat Uranus ooit in botsing is gekomen met een object ter grootte van de Aarde, maar daarmee kan men niet alle eigenschappen van de baan van Uranus en van z’n omringende 27 manen verklaren. Vandaar dat Gwenaël Boué en Jacques Laskar (Observatorium van Parijs) met een nieuwe theorie zijn gekomen: Uranus heeft ooit een zeer zware maan gehad, die door z’n massa Uranus dusdanig uit balans heeft gebracht dat de gasplaneet kantelde. Een maan die 1% van de massa van Uranus heeft en een bepaalde afstand tot de planeet is volgens de twee Fransen voldoende om Uranus binnen twee miljoen jaar uit evenwicht te brengen. Uranus heeft die zware maan nu niet meer, dus de vraag is dan waar ‘ie is gebleven.  Boué en Laskar denken dat in een latere fase een andere voorbijtrekkende protoplaneet de maan ‘meenam’. Mmmmm, klinkt in mijn ogen een tikkie gekunsteld. Bedenk echter wel dat het in de beginfase van het zonnestelsel – 4,5 miljard jaartjes voor Christus – erg chaotisch was en planeten, protoplaneten, planetisemalen, planetoïden en andere legoblokjes op elkaar botsten alsof het een astronomisch botsautopaleis was. Bron: New Scientist.

Onderwerp: maan/manen, planeten Tags:

De hoboïst die Uranus ontdekte

14 maart 2009 Door Reageer

Voorkant van The Georgian Star

Voorkant van The Georgian Star

Gisteren, vrijdag de 13e maart (sidder en beef), was het precies 228 jaar geleden dat William Herschel de planeet Uranus ontdekte. Ik had dat natuurlijk gisteren kunnen zeggen, maar ik las het vandaag pas op m’n astro-scheurkalender in de WC. :-) Afijn, Herschel ontdekte die zevende planeet met behulp van een relatief kleine telescoop in de tuin van z’n huis aan de New King Street in het Engelse Bath1. Herschel was van oorsprong Duitser, maar hij was in 1756 verhuisd van z’n geboortestad Hannover naar Engeland. Eigenlijk was hij componist en hoboïst, maar op z’n 42e dacht hij ‘kom, laat ik eens aan sterrenkunde doen’. Hij bouwde telescopen en werd op een gegeven moment zelfs hofastronoom van koning George III. Misschien had dat te maken met het feit dat Herschel had voorgesteld om de door hem ontdekte planeet2 Georgium Sidus te noemen, de Ster van George. Maar dat ging niet zo maar, want om de een of andere reden krijgen planeten godennamen en George is niet echt een naam van een god. Vandaar dat korte tijd later besloten werd om Herschel’s planeet Uranus te noemen, op voorspraak van de Duitser Johann Bode. Wie meer over William Herschel wil weten kan het boek The Georgian Star van Michael D.Lemonick aanschaffen. Dat gaat niet alleen over Herschel, maar ook over diens zuster en rechterhand Caroline. Weinigen zullen weten dat Caroline Herschel acht kometen heeft ontdekt en talloze sternevels. Mij dunkt eén van die vrouwelijke sterrenkundigen die in het kader van het She is an Astronomer Hoeksteenproject van IYA 2009 meer aandacht behoeft. Bron: die al genoemde scheurkalender + NRC-Handelsblad, 14 maart 2008.

Noot:
  1. Hé, ik ken nog iemand die daar woont! How you’re doing, Johnny! [↩]
  2. waarvan Herschel in eerste instantie dacht dat het een komeet was. Anderen moesten hem ervan overtuigen dat het een planeet was. [↩]
Onderwerp: geschiedenis, planeten, sterrenkundigen Tags: ,

Switch to our mobile site