5 februari 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / Archief voor zon

Meer bekend over interstellaire medium buiten ons zonnestelsel

31 januari 2012 Door Reageer


Ons zonnestelsel wordt omgeven door een grote magnetische bel, waarin continue deeltjes worden geblazen die afkomstig zijn van de zon. Die deeltjes van de zonnewind komen in botsing met de deeltjes van het zogenaamde interstellaire medium (ISM) en de plek waar die botsing plaatsvindt heet de heliosheath, een deel van de heliosfeer rondom de zon. Op de afbeelding hiernaast is dat het gedeelte met die blauwe en rode strepen. Geladen deeltjes vanuit de ISM komen niet door de heliosheath heen, maar neutrale deeltjes kunnen dat wel. En dat zijn precies de deeltjes die met NASA’s Interstellar Boundary Explorer (IBEX) zijn waargenomen. Met die satelliet kunnen ze de gehele hemel in één jaar tijd afstruinen naar neutrale deeltjes afkomstig van buiten het zonnestelsel en dat hebben ze nu al drie jaar achtereen gedaan. Het resultaat is dat men heeft kunnen vaststellen in welke verhoudingen waterstof, zuurstof, neon en helium in het ISM voorkomen en dat blijkt te verschillen van de verhoudingen in het zonnestelsel. Zo zijn er in het ISM op iedere 20 neonatomen 74 zuurstofatomen, terwijl dat 20:111 in het zonnestelsel is.

Ons zonnestelsel heeft dus verhoudingsgewijs meer zuurstof – essentieel voor het ontstaan van leven – en de grote vraag is natuurlijk hoe dat kan. Er is een mogelijkheid dat het zonnestelsel ergens anders in het Melkwegstelsel is ontstaan, in een gebied waar meer zuurstof is, óf dat er in het ISM wel zuurstof is, maar dat het verborgen zit in bijvoorbeeld stof- of ijsdeeltjes. Het zonnestelsel moet zo’n 45.000 jaar geleden terecht zijn gekomen in de lokale ISM, waar het zich nu bevindt. Met IBEX kon men ook de snelheid meten waarmee de deeltjes van het ISM tegen de heliosheath botsen: maar liefst 84.000 km per uur, 12% langzamer dan men eerst op basis van metingen met een andere satelliet – Ulysses – dacht. Die ‘galactische wind’ – welke windkracht zou dat opleveren, die 84.000km/u? – komt vooral uit de richting van het sterrenbeeld Schorpioen en is naar de zon gericht.  Meer informatie over de waarnemingen met IBEX aan het ISM dat het zonnestelsel omringt in de volgende video:

:bron: Bron: NASA.

Onderwerp: favoriet, gas- en stofnevels, zon, zonnestelsel Tags: , , , ,

Opgelet allemaal, de winter gaat beginnen

21 december 2011 Door Reageer

De winter begint vandaag

De winter begint vandaag


Morgen – donderdag 22 december op onze kalenders – om precies 06.30 uur Nederlandsche tijd start de winter – de astronomische winter welteverstaan, de weerkundige winter was 1 december al begonnen. Om 06.30 uur is het tijdstip van het zogenaamde wintersolstitium, het moment als de zon recht boven de Steenbokskeerkring staat, de breedtegraad die 23,439° onder de Evenaar ligt. De zon heeft dan z’n meest zuidelijke declinatie bereikt en gaat vervolgens weer naar het noorden, waarbij de dagen ook weer gaan ‘lengen. Het is morgen ook het moment dat het middelpunt van de Zon de lengte 270°00’00″ op de ecliptica bereikt, dat is de baan van de zon aan de hemel. Met het bereiken van het meest zuidelijke punt is voor het noordelijk halfrond de kortste dag van het jaar aangebroken, dat wil zeggen dat tussen zonsopkomst en zonsondergang de kortste tijd zit. Het betekent niet dat die dag de meest late zonsopkomst en de meest vroege zonsondergang van het jaar plaatsvinden. Dit heeft te maken met het feit dat de zon niet precies om 12.00 uur ‘s middags exact door het zuiden gaat en dat komt weer door het feit dat de baan van de Aarde om de zon niet precies cirkelvormig is. Daardoor beweegt de Aarde in de winter iets sneller in haar baan dan in de zomer. Ingewikkeld hè, zo’n winter? :-) :bron: Bron: Sterrengids 2011.

Onderwerp: weer/klimaat, zon Tags: , , ,

Draaide Mercurius eerst de andere kant uit?

18 december 2011 Door Reageer

Het 1500 km grote Carolis-bekken, een grote inslagkrater op Mercurius. Een foto - met aangedikte kleuren - die gemaakt is met de Amerikaanse Messenger sonde.

De rotatie van de planeet Mercurius is sterk verbonden aan z’n omwenteling om de zon. Drie rotaties van Mercurius – die van alle acht planeten het dichtste bij de zon staat – duren bij elkaar 176 dagen en da’s net zo lang als twee omlopen rond de zon. Geen onbekend verschijnsel, want zo’n baanresonantie komt ook voor bij andere hemellichamen. Onze maan bijvoorbeeld draait in 27 dagen om z’n as, net zo lang als z’n omloop om de aarde. Da’s de reden dat we altijd tegen dezelfde kant van de maan aankijken. Die 3/2 resonantie van Mercurius werd in 1965 ontdekt na radarwaarnemingen met de Amerikaanse sonde Mariner 10. Sterrenkundigen vermoeden dat Mercurius ooit een ‘synchrone rotatie’ moet hebben gehad, net als de maan een 1/1 resonantie van rotatie en omwenteling. Z’n rotatie was toen ook een stuk sneller, maar door getijdewerking van de nabije zon werd die rotatie afgeremd. Nieuwe computerberekeningen van Mark Wieczorek en z’n collega’s (Institut de Physique du Globe de Paris) laten zien dat Mercurius eerst in een tegengestelde richting om z’n as moet hebben gedraaid, iets wat men een ‘retrograde rotatie’ noemt – ja ja, we buitelen vandaag weer over de leuke vaktermen. De rotatie en omwenteling waren toen in een 1/1 resonantie. Vervolgens werd deze koppeling door een serie inslagen van zware objecten verbroken en zou de richting van de rotatie omgedraaid zijn. En pas dáárna zou door de getijdewerking en baanveranderingen de 3/2 resonantie tot stand zijn gekomen. Wieczorek’s team heeft daarbij gekeken naar de aanwezige grote inslagkraters op Mercurius, die niet gelijk verdeeld zijn over de planeet. Ze komen vooral op één helft van Mercurius voor en ook zijn ze minder in de buurt van de evenaar aanwezig. Die verdeling past goed in het model dat Mercurius ooit een synchrone rotatie en omwenteling had. :bron: Bron: Astrobites + NRC-Handelsblad, 17 december 2011.

Onderwerp: favoriet, planeten, zon Tags: , , , ,

Video: komeet Lovejoy die passage langs de zon overleeft

17 december 2011 Door Reageer

Komeet Lovejoy overleeft een tocht door de corona van de zon!`

Gisteren – vrijdag 16 december 2011 – om 01.35 uur Nederlandse tijd passeerde de komeet C/2011 W3 (Lovejoy) rakelings de zon, die ‘m dwars door de corona voerde, de gloeiendhete atmosfeer van de zon. Van tevoren dacht men dat de op 27 november door amateur Terry Lovejoy ontdekte komeet deze ‘periheliumpassage’ niet zou overleven. Maar wonder boven wonder wist komeet Lovejoy de één uur durende tocht door het hellevuur te overleven. In eerste instantie was de schatting dat de kern van de komeet 100 tot 200 meter in diameter zou zijn, maar nu denkt men dat dat 500 meter was. Hoeveel daarvan na het perihelium over is dat is niet bekend. Met NASA’s Solar Dynamics Observatory (SDO) werd de komeet Lovejoy gefilmd kort voor én na de tocht door de corona. Moet je echt even bekijken!

:bron: Bron: Universe Today.

Onderwerp: favoriet, kometen, video, zon Tags: , ,

Van de gekke, zoveel zonnevlekke..!!

9 november 2011 Door 4 Reacties
zonnevlekken 9 november 2011

Zie hier………”vers van de pers” ofwel vanmiddag geschoten….een waarlijk gigantische “kudde” zonnevlekken inclusief rechtsboven  ”joekel” nummertje 1339! Ik moet er nog steeds aan wennen dat de zon weer zo ongelofelijk kei-leuk is geworden…..want..eh…hou me ten goede, het is toch nog niet zo lang geleden dat ”de media” ons weerloze nieuwsconsumenten overspoelden met de meest vreselijke doemverhalen over onze ozo onbetrouwbare lokale huisster, die zomaar opeens in de ”slaap-stand” was gegaan met allerlei mogelijke enge  (klimatologische)gevolgen voor den menschheid, toch?? Wat ik mij nu dan zo in alle verwondering afvraag…..waar is “de media” gebleven nu “alles weer een beetje normaal”  lijkt te zijn met moedertje Zon??………..wat zeg ik, ikzelf  heb in elk geval  bij mijn weten nog nooit zoveel zonnevlekken tegelijkertijd gezien als de afgelopen twee, drie maanden!! ….of is dit, toegegeven tamelijk cynisch gedacht, ook weer zo’n een typisch  gevalletje van  dat “horror-nieuws” beter is voor de “media geldbuidel” dan goed/leuk nieuws?? Nou ja….hoe dan ook…..de Zon is op dit moment weer een lust voor het (met een deugdelijk zonnefilter beschermde!!!!) oog danwel digitale camera! Omdat mijn parralactische montering  op dit moment uitgelijnd en wel op mijn dakterrasje staat opgesteld om het mogelijk te maken des avonds Jupiter te kunnen bespringen….en omdat de zon in de winter op  mijn nederige dakterrasje niet te zien is…..heb ik deze opname “noodgedwongen” met de digitale spiegelreflexcamera ” in “Dobsonmode” gemaakt,  op de stoep voor mijn op het zuiden gelegen voordeur. Inplaats van het in een rap tempo maken van een hele reeks (gemiddeld zo’n 1800 stuks!!) plaatjes middels de net effe iets effectievere “webcam-methode” als het gaat om het “verslaan van de luchtonrust” is er nu slechts één opname gemaakt met de digitale spiegelreflexcamera. Voor hele gedetailleerde opnames van zonnevlekken is deze methode niet echt geweldig,  maar voor een leuke overzichtsfoto zoals deze,  is deze wijze van zonneplaatjezzz schieten prima genoeg, dunkt mij!! Ik las overigens net op “spaceweather.com” dat joekelvlek nummertje 1339 welliswaar in omvang en activiteit aan het afnemen is….maar dat hij/zij nog steeds aktief genoeg om het leven hier op aarde (en al helemaal het leven en bijbehorende techniek in een baan OM diezelfde aarde!)….eh….laten we het omschrijven met de frase….”lekker spannend” kan maken. Overigens hoeft dit “lekker spannend maken” niet per definitie niet negatief te zijn want dit soort van heftige zonnevlekken-aktiviteit kan bijvoorbeeld  heel spectaculair noorderlicht tot gevolg hebben…..enne….neem van mij maar aan….da’s echt hartstikke machtig en prachtig!  Er zijn vele websites (spaceweather.com is er  zo ééntje) waar de geinteresseerde  liefhebber en dito wetenschapper in de gaten kan houden of en in wat voor hoedanigheid er Noorderlicht “op til” is!

Onderwerp: astrofotografie, zon, zonnestelsel Tags: ,

Een joekel van een zonnevlek verschenen: AR 1339

3 november 2011 Door Reageer


Hij heet AR 1339 en z’n afmetingen zijn 80.000 bij 40.000 km. We hebben het over een gigantische zonnevlek, die vandaag aan de noordoostelijke rand van de zon tevoorschijn kwam en die direct door NASA’s Solar Dynamics Observatory (SDO) opgemerkt werd. De grootste zonnevlek die ze in jaren hebben gezien, eentje waarvan de donkere kernen – de zogenaamde umbra’s – al groter zijn dan de aarde. Zonnevlekken als AR 1339 kunnen ook zonnevlammen produceren en eventueel ook daarbij behorende uitstoten van geïoniseerd gas, de Coronal Mass Ejections (CME’s). Deze kunnen op hun beurt weer leiden tot mogelijke verhoogde activiteit van het noorderlicht en tot verstoring van de telecommunicatie. Op 2 november was er al een kleine M4 zonnevlam van AR 1339. De zonnevlek is gemakkelijk in kleine telescopen of verrekijkers te zien, mits voorzien uiteraard van de noodzakelijke filters om het felle en voor je ogen schadelijke licht van de zon te verminderen.

Onderwerp: favoriet, zon Tags: , , ,

Een timelapse video van de midzomernacht in IJsland

23 oktober 2011 Door Reageer

Juni dit jaar was de fotograaf Joe Capra – familie van Robert?? – 17 dagen in IJsland en daar fotografeerde/filmde hij de midzomernacht. De zon gaat er ‘s nachts wel eventjes onder, maar drie uur later komt ‘ie al weer boven de horizon. Sterren kijken kan je dan ook wel vergeten in dat jaargetijde daar in IJsland. Capra nam in totaal 38.000 foto’s en een deel ervan monteerde hij in deze schitterende timelapse video:

Midnight Sun | Iceland from SCIENTIFANTASTIC on Vimeo.

:bron: Bron: Universe Today.

Onderwerp: astrofotografie, favoriet, video, zon Tags: , ,

Een prachtige trailer over de Venusovergang van 6 juni 2012

17 oktober 2011 Door Reageer


Op 6 juni 2012 vindt er een Venusovergang plaats. Bij die overgang – ook wel transitie genoemd – zal ‘s ochtends vroeg vanuit de Benelux gezien de planeet Venus voor de Zon langsschuiven. Een overgang die je MOET zien, want zo’n Venusovergang is een zeldzaam verschijnsel. OK, de laatste keer dat het plaatsvond was op 8 juni 2004, dus ‘slechts’ zeven jaar geleden. De beelden hierboven zijn van die overgang. Maar de volgende overgang ná die van 6 juni 2012 zal plaatsvinden op 10 en 11 december 2117! 8-O En die is niet eens zichtbaar in Europa, daarvoor moeten we wachten tot 8 december 2125. Oeps, da’s nog ver weg. Kortom, allemaal kijken naar de volgende prachtige trailer over de komende Venusovergang.

our last Transit of Venus (teaser) from Lightcurve Films on Vimeo.

Eh… trailers zijn toch altijd van een speelfilm? Komt hier ook een film van? Yep, goede vraag. En ja inderdaad, Lightcurve Films is bezig om een film te maken over de Venusovergang, our last transit of Venus. :bron: Bron: Tom’s Astroblog.

Onderwerp: favoriet, planeten, video, zon Tags: , , , ,

Bogen en Vlekken

11 oktober 2011 Door Reageer

Dubbele regenboog boven nazomerfair in Winterswijk

Zie hier, het beloofde plaatje van die wel zeer fraaien dubbelen regenboog, welke zomaar uit het niets verscheen boven de kampeerboerderij annex(geiten)kaasmakerij “De Brömmels” te Winterswijk (Van harte aanbevolen overigens…en ja…dit is inderdaad zeer doelbewuste sluikreclame!!) tijdens de aldaar afgelopen weekend gehouden zeer geslaagde nazomerfair. Ik was daar dus samen met mijn wederhelft om in alle ontspanning ons beider “vrijetijdskunstje” tentoon te spreiden…..Zij haar glorieuze brei-kunsten en uw nedrig scribent “iets met lelijke eenden en sterren”. De zware (onweers)bui trok precies van noord naar zuid langs de boerderij en werd vol met fotonen bestookt door het in het laag in het westen staande zonnetje…..de perfecte omstandigheden voor de perfecte van horizon naar horizon omspannende regenboog. En weet je wat nu eigenlijk zo jammer is….zelfs de meest “perfect genomen foto” doordrenkt en onderschreven met alle superlatieven die de menselijke taal rijk is kan de ware overdonderende glorie van het “life” aanschouwen van dit machtige en kleurrijke natuurverschijnsel niet beschrijven en daarom “slechts” dit aardige maar toch wat “slappe digitale fotografische aftreksel”….hoewel “die mooie blikken voorgrond” wel weer veel goeds maakt, niet waar, mijn waarde heer Wilhelmus???

Zonnevlekken en zonnerotatie

Het tweede cadeautje van “Moeder Natuur” waren natuurlijk de rijkelijke hoeveelheid alleraardigste zonnevlekken die dit weekend ondanks de vele buien nog door het grote publiek te aanschouwen waren……….en….voor diegene die zowel zaterdag als de zondag langs waren geweest de toevallige toevalligheid van het mijn eigen ogen kunnen zien dat “de dingen in het heelal” helemaal niet ogenschijnlijk stokstijf stil lijken te staan. Tot mijn grote verbazing hoorde ik namelijk iemand opeens zeggen: “hé, er is sinds gisteren een vlekkie bij gekomen”……..en ja hoor….helemaal op de zonnerand een heuse verse zonnevlek die dus “net” in beeld was gedraaid ter bewijze van de rotatie van onze eigenste koperen ploert. Nu had ik die zaterdag al, voor de lol in “Dobson-mode met digitale camere losjes achter de 20 cm Newton, een plaatje geschoten van de zon en zijn vlekkies enne het plaatje van zondag maakt dus een en ander compleet, dunkt mij! Ik heb beide in photoshop eventje gezellig naast elkaar geplaatst om een en ander hopelijk duidelijk zichtbaar te maken.

Onderwerp: astrofotografie, favoriet, weer/klimaat, zon Tags: , ,

Voor het eerst vierde regenboog gefotografeerd

5 oktober 2011 Door Reageer

De derde en vierde regenboog

Dat we boven de gewone regenboog af en toe een tweede, minder heldere regenboog aantreffen zal niemand vreemd voorkomen. Dat in zeldzame gevallen ook een derde regenboog zichtbaar is zal minder bekend zijn. Helemaal zeldzaam zijn de gevallen dat een vierde regenboog zichtbaar is. 8-O De tweede regenboog ontstaat door dubbele terugkaatsing van zonlicht in druppels. Een driedubbele terugkaatsing kan tot de derde boog leiden en – ja goed geraden – een vierdubbele terugkaatsing zal een vierde, zeer lichtzwakke regenboog opleveren. Met iedere extra weerspiegeling in de druppel gaat licht verloren en daardoor zal iedere volgende regenboog lichtzwakker zijn. Die vierde boog is vermoedelijk ook de laatste boog die in het vrije veld zichtbaar is, al heeft men in het laboratorium bij ideale omstandigheden bogen tot de 200e ‘orde’ kunnen waarnemen. De volgorde van kleuren van de eerste en derde regenboog zijn gelijk aan elkaar1, die van de tweede en vierde zijn – voor zover je nog kleuren ziet – omgedraaid. Wat blijkt nu: de Duitser Michael Theusner is er in geslaagd om zo’n derde én vierde regenboog te fotograferen, zoals je hier links kan zien. Eh… je leuk, die vage boogjes, maar dat zijn toch twee regenbogen en geen vier? Yep, wat je op de foto ziet zijn de derde en vierde regenboog, vlakbij de zon. Door de richting van de terugkaatsing zijn de derde en vierde boog niet tegenover de zon te vinden, zoals het geval is bij de eerste en tweede boog, maar BIJ de zon. En Theusner kon ze niet alle vier tegelijk op de foto krijgen. Tsja, had ‘ie maar een fish-eye lens bij zich moeten hebben. Hij heeft er overigens in het vakblad Applied Optics een artikel over geschreven, voor de geïnteresseerden. :bron: Bron: New Scientist.

Noot:
  1. Van buiten naar binnen: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. [↩]
Onderwerp: favoriet, weer/klimaat, zon Tags: ,
Volgende pagina »

Switch to our mobile site