26 juli 2014

Fermi doet eerste waarnemingen aan zwaartekrachtslens in gammastraling

B0218+357_a

Voor het eerst zijn sterrenkundigen in geslaagd om in het zeer energierijke gammagedeelte van het spectrum waarnemingen te verrichten aan een zwaartekrachts- of gravitatielens, een door Albert Einstein voorspelt fenomeen waarbij een zwaar object op de voorgrond het licht van een erachter liggend object afbuigt. September 2012 keek men met de Large Area Telescope (LAT) van […]

Zesvoudige zwaartekrachtslens van quasar ontdekt

quasar

Een groep natuurkundestudenten van het Deense Niels Bohr Instituut heeft een quasar ontdekt, 11 miljard lichtjaar van de aarde verwijderd, waarvan het licht door een tussen de quasar en de aarde gelegen cluster van sterrenstelsels maar liefst zes keer is verbogen. Die verbuiging heet een zwaartekrachtslens en is bijna honderd jaar geleden al door Albert […]

Hubble ziet kosmisch vergrootglas

Abell S1077 plus gravity lenses

De Hubble Space Telescope heeft een schitterende foto gemaakt van een verre cluster van sterrenstelsels, namelijk Abell S1077. Clusters van sterrenstelsels zijn de grootste structuren in het universum en bestaan uit tientallen tot duizenden sterrenstelsels, die ieder miljarden sterren bevatten. De hoeveelheid materie in zo’n groep is groot genoeg om de ruimtetijd zelf te verstoren. […]

Gravitatielens wijst de weg naar donkere energie

De cluster van sterrenstelsels Abell 1689

Onderzoek met behulp van de Hubble ruimtetelescoop aan de cluster van sterrenstelsels Abell 1689,  2,2 miljard lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld Maagd (Virgo), heeft gegevens opgeleverd over de donkere energie. Sterrenkundigen keken daarbij naar de werking van de cluster als gravitatielens, waarbij de massa van de cluster ervoor zorgt dat het licht van […]

Zwaartekrachtslens gefotografeerd… door amateur-sterrenkundige!

De zwaartekrachtslenzen in Abell 2218 door Hubl en Hubble

Wowie, dit is bijna niet te geloven. Een heuse amateur-sterrenkundige uit ‘t stadje Nussbach in Oostenrijk, Bernard Hubl genaamd – Hubl, what’s in a name – is er in geslaagd om met z’n 12″ Newtontelescoop een zwaartekrachtslens te fotograferen! Over zwaartekrachtslenzen, ook wel gravitatielenzen genoemd, wordt al jaren gepubliceerd, inclusief de meest prachtige foto’s van […]

Zwaartekrachtslens van een quasar ontdekt

De zwaartekrachtslens van SDSS J0013+1523

Zwaartekrachtslenzen of gravitatielenzen zijn een fenomeen die we al jaren kennen. Zoals Albert Einstein al in 1916 voorspelde kunnen zware objecten het licht van erachter liggende objecten door de invloed van hun zwaartekracht afbuigen. In 1919 werd dit voor het eerst door Eddington aangetoond bij een zonsverduistering, waarbij sterren die schijnbaar dichtbij de rand van […]

Sterrenkundigen vinden sterkste gravitatielens

MACS J1149.5+2223

In het sterrenbeeld Leeuw bevindt zich het cluster van sterrenstelsels getooid met de poëtische naam MACS J1149.5+2223. Op basis van foto’s die de Hubble ruimtetelescoop van dit cluster nam in 2004 en 2006 hebben Adi Zitrin en Tom Broadhurst (School of Physics and Astronomy, Tel Aviv University, Israël) ontdekt dat dit cluster de sterkste gravitatielens […]

Meer kennis donkere materie dankzij zwaartekrachtslenzen

Dankzij onderzoek van een internationale groep sterrenkundigen aan zeventig zwaartekrachtslenzen met behulp van de Hubble ruimtetelescoop is men meer te weten gekomen over donkere materie bij ver weg staande sterrenstelsels. Een zwaartekrachtlens (ook gravitatielens genoemd) is een zeer sterk zwaartekrachtveld, zoals in dit geval van sterrenstelsels, dat het licht van een daarachterliggend voorwerp afbuigt. Als […]

Wiskundigen lossen zwaartekrachtlens-probleem op

Een zwaartekrachtlens (ook wel gravitatielens genoemd) is een zeer sterk zwaartekrachtveld, bijvoorbeeld van een sterrenstelsel of een zwart gat, dat het licht van een daarachterliggend object afbuigt. Dit lens-effect treedt op, wanneer waarnemer, zwaartekrachtveld (lens) en achterliggende voorwerp (bron) ongeveer op één lijn staan. Het plaatje hiernaast laat bijvoorbeeld zien dat door het effect één […]