Astronomisch nieuws, wetenswaardigheden én persoonlijke opinies
In 1916 kwam Albert Einstein in z’n Algemene Relativiteitstheorie met de stelling dat je fluctuaties in de kromming van de ruimtetijd kunt hebben, de zogenaamde zwaartekrachts- of gravitatiegolven. Net als een golf in het water zouden die zwaartekrachtsgolven zich van de bron af naar buiten bewegen. Decennia later leerde men het object kennen dat in [...]
De bedoeling was eigenlijk dat de Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR) satelliet half maart zou worden gelanceerd, vanaf het Kwajalein Atol in de Stille Oceaan met een Pegasus XL raket. Maar deze week liet de NASA na een zogenaamde ‘Flight Readiness Review meeting’ weten dat de lancering wordt uitgesteld. Reden: ze willen de software die de raket in de gaten [...]
Onderzoek van twee groepen sterrenkundigen aan een zeer heldere röntgenbron in het Andromedasterrenstelsel heeft uitgewezen dat de oorzaak van deze bron een stellair zwart gat is, met een massa van ongeveer 13 zonmassa’s. Het gaat om een zogenaamde Ultraluminous X-ray source (ULX), die oorspronkelijk ontdekt werd met NASA’s Chandra röntgen-ruimtetelescoop. Het verloop in ‘lichtkracht’ in [...]
Een windsnelheid van meer dan 30 miljoen km per uur – ding dong, da’s ongeveer 3% van de lichtsnelheid – welke windkracht zal dat volgens het KNMI zijn? Deze giga-snelheid is waargenomen met NASA’s Chandra röntgensatelliet rondom het stellaire zwarte gat genaamd IGR J17091-3624, kortweg IGR J17091. Stellaire zwarte gaten zoals dit exemplaar ontstaan als zware sterren [...]
Er zijn vier klassen van zwarte gaten, waarvan we er twee daadwerkelijk hebben waargenomen en twee slechts in theorie bestaan: de eerste twee zijn de stellaire zwarte gaten (3 tot 80 zonmassa zwaar) en superzware zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels (een miljoen tot een paar miljard zonmassa), de laatste twee zijn de mini-zwarte [...]
Een internationaal onderzoeksteam, onder wie astronomen van de Universiteit van Amsterdam, de Radboud Universiteit Nijmegen en ASTRON, hebben het moment vastgelegd waarop een zwart gat in de Melkweg supersnelle ‘kogels’ van gas de ruimte in schiet. De waarnemingen zijn gedaan met NASA’s Rossi X-ray Timing Explorer (RXTE) en de VLBA-radiotelescoop en werden gepresenteerd op de [...]
Een internationaal team van astronomen onder leiding van Diego Altamirano (Universiteit van Amsterdam) heeft een kandidaat geïdentificeerd voor kleinst bekende zwarte gat. Met NASA’s röntgentelescoop X-Ray Timing Explorer (RXTE) observeerden ze het typische röntgenpatroon van ‘hartslagen’ – zo genoemd omdat ze lijken op een elektrocardiogram – dat één keer eerder is waargenomen bij een zwart [...]
Voor de gevallen dat je je stierlijk verveelt en je uitgekeken bent op Mario World op de Wii, dan kan je altijd nog Black Hole Pong spelen, een kosmische versie van het oeroude Pong. Bedacht en ontworpen door Robert Unwin, die er een Mac OS versie (23 Mb) en een Windows versie (22 Mb) van [...]
Astronomen, onder wie Sera Markoff en Dave Russell van de Universiteit van Amsterdam, hebben met behulp van NASA’s infraroodtelescoop WISE het herhaaldelijk opvlammen van de jet (straalstroom) van een zwart gat gezien. Het gaat om plotselinge, willekeurige flitsen, waarbij de jet in een paar uur tijd drie keer zo helder wordt. Het resultaat wordt vandaag [...]
Van zwarte gaten hadden we toch altijd het beeld dat het allesverslindende objecten zijn, die slechts éénrichtingsverkeer kennen. Doordat hun ontsnappingssnelheid hoger is dan de lichtsnelheid – de allerhoogste snelheid in het heelal – kan er van alles in verdwijnen, maar niets uit ontsnappen. Maar recent werk van de twee natuurkundigen Samuel Braunstein en Manas Patra [...]
