Planetoïde vernoemd naar Hella Haasse

Zojuist live van teletekst geplukt: “Planetoïde 10.20 krijgt de naam van Hella Haasse. De planetoïde is ontdekt door sterrenkundigen uit Leiden en die mochten daarom de naam bepalen.Van de schrijfster verscheen onlangs het boek Sterrenjacht, een oud feuilleton.” Goh, het is wat met die planetoïden die namen krijgen van diverse Nederlanders. Vorige week nog was daar de planetoïde die voortaan door het leven gaat als 10.982 Poerink, genoemd naar de amateur-astronoom Urijan Poerink uit Vught. En nu dus weer mevr. Haasse. Mmmm, toch eens dat boek van haar gaan lezen. Wanneer kom ik trouwens aan de beurt? 😉 Bron: Teletekst. 

Opportunity gaat afdalen in Victoriakrater!

De rijdende Marsverkenner staat volgens de NASA op het punt om af te dalen in de Victoriakrater! Ik heb al eerder gemeld dat het de bedoeling was het karretje af te laten dalen, maar daar was het tot nu toe kennelijk nog niet van gekomen. Hoofdonderzoeker Steve Squyres heeft verklaard dat de Opportunity de grote stap in de 800 meter brede krater nu echt gaat maken. Op de foto zie je de Opportunity bij Duck Bay, waar de afdaling het meest gunstig is. De hoop is dat de Opportunity, die inmiddels al 12 keer zo lang actief is als de oorspronkelijke verwachting van 90 dagen, niet alleen de afdaling goed zal doorstaan, maar dat hij ook weer UIT de Victoriakrater kan rijden. Lees verder

Neutronensterren spuwen ook energierijke jets uit

Animatie van de jet die door Circinus X-1 wordt uitgespuwd. Credit: NASA/Chandra 

Van zwarte gaten wisten we al dat die objecten in staat zijn om enorme hoeveelheden energie en materie de ruimte in te blazen, gebundeld in bundels (jets) die naar twee verschillende richtingen worden uitgespuugd. Onderzoek met behulp van de Chandra röntgensatelliet aan de dubbelster Circinus X-1 laat zien dat ook sommige neutronensterren dergelijke energierijke jets kunnen produceren. Een team sterrenkundigen onder leiding van Sebastian Heinz (Universiteit van Wisconsin-Madison, VS) heeft onderzoek gedaan naar die dubbelster, gelegen in het zuidelijke sterrenbeeld Circinus (Passer) op 20.000 lichtjaar afstand. In dat systeem draait een compacte neutronenster om een zware ster, die enkele zonsmassa’s zwaar is. Vanaf de ster valt materie op de neutronenster, die een doorsnede heeft van zo’n 10 km en die materie wordt op de een of andere wijze weer uitgespuugd in de jets. Heinz en kornuiten hebben bij Circinux X-1 jets waargenomen die 3 lichtjaar lang zijn. Dergelijke jets veroorzaakt door een bolletje van 10 km doorsnee is best indrukwekkend, nietwaar? OK, toegegeven, jets veroorzaakt door de nog compactere zwarte gaten kunnen miljoenen lichtjaren lang zijn. Maar qua efficiency van energie-omzetting is Circinus X-1 vergelijkbaar met zwarte gaten. Een artikel over Circinus X-1 verschijnt binnenkort in het vakblad The Astrophysical Journal Letters, maar wie niet op de publicatie daarvan kan of wil wachten kan het artikel ook gewoon downloaden. Bron: Universiteit van Wisconsin-Madison‘,

Sterrenstelsel met dubbele supernova ontdekt

Supernovae zijn normaal gesproken een zeldzaam verschijnsel, die in een gewoon sterrenstelsel zo eens tussen 25 en 100 jaar optreden. Maar sterrenkundigen hebben onlangs met behulp van de ultraviolet-satelliet Swift van de NASA in het sterrenstelsel MCG +05-43-16 maar liefst twee supernovae gezien, die 16 dagen na elkaar te zien waren. De naam van de ‘tweeling-supernova’ is SN 2007ck en SN 2007co. Fysiek hebben de twee supernovae niets met elkaar te maken, want ze vonden in ver van elkaar verwijderde delen van MCG +05-43-16 plaats, 380 miljoen jaar geleden (d.w.z. da’s de afstand in lichtjaar). Ze zijn ook qua type van elkaar verschillend: SN 2007ck is een supernova van type II [1]een zware ster die aan het einde van z’n actieve leven ineenstort en z’n buitenlagen vervolgens uitstoot en SN 2007co is van type Ia [2]waarbij sprake is van een dubbelstersysteem waarin een witte dwerg materie van z’n partner aantrekt en dan op een gegeven moment een kritische grens overschrijft en explodeert.. De dubbele supernova in MCG +05-43-16 doet trouwens denken aan het andere unieke sterrenstelsel op dat gebied: NGC 1316. Daar hebben ze namelijk vorig jaar in minder dan vijf maanden twee supernovae achter elkaar ontdekt én in de afgelopen 26 jaar nog eens twee andere supernovae. Vier supernovae dus binnen 26 jaar.  Alleen waren de vier supernovae allemaal van dezelfde categorie, type Ia. Toch jammer dat we van dit soort record-sterrenstelsels moeten lezen en dat we moeten constateren dat de laatst waargenomen supernova in ons eigen Melkwegstelsel in 1604 was, dus ruim 400 jaar geleden! 🙁 Zijn wij daarmee ook geen record-stelsel? Bron: NASA/Goddard Space Center.

References[+]

References
1 een zware ster die aan het einde van z’n actieve leven ineenstort en z’n buitenlagen vervolgens uitstoot
2 waarbij sprake is van een dubbelstersysteem waarin een witte dwerg materie van z’n partner aantrekt en dan op een gegeven moment een kritische grens overschrijft en explodeert.

Graancirkel anno 2007?

Wat hebben we nou weer? Graancirkels anno 2007? Dronken marsmannetjes? Een landingsbaan voor kapotte vliegende schotels? Nee, gewoon een doorgedraaide junk, die met een terreinwagen een poosje door een korenveld bij het Brabantse Dussen ploegde. Het moet gezegd worden: hij bleef wel keurig binnen de lijntjes van het korenveld. Tot het laatst tenminste. Toen eindigde de dollemansrit in de sloot (ergens linksonder op de foto).  O ja, vanavond kwam ik deze nog tegen in NRC/Handelsblad:

Titan of eh… Turner?

De foto hiernaast van de maan Titan, genomen door Cassini op 13 mei 2007, laat een schimmige, duistere wereld zien. Doet mij een beetje denken aan een schilderij van… eh ja, van wie ook al weer? O ja, van William Turner (zie hieronder Turner’s stoomboot in een sneeuwstorm uit 1842) ((“Bij Turner weerkaatst de natuur altijd de ontroeringen van de mensen en brengt die tot uitdrukking. Wij voelen ons klein en overweldigd tegenover de machten waar wij geen gezag over hebben, en wij moeten de kunstenaar wel bewonderen, die z

Is de Toengoeska-krater gevonden?

Op 30 juni 1908 vond in Toengoeska in Oost-Siberië ’s morgens een enorme explosie plaats bij de Toengoeska-rivier. Bij de explosie werden vele bomen ontworteld in een omtrek van 30 tot 40 kilometer. Gelukkig was het een zeer onherbergzaam en dun bevolkt gebied [1]het enige slachtoffer van de explosie was een oude rendierherder, die op ca. 30 km van de inslagplaats door de kracht van de ontploffing 12 meter hoog in een boom werd geslingerd en later aan zijn … Continue reading. De meest geaccepteerde verklaring van de explosie, die een kracht had van 15 miljoen ton TNT (=1000 keer zo krachtig als de atoombom op Hiroshima), is de ontploffing van een meteoriet of komeet op circa 8 kilometer boven het aardoppervlak. Probleem tot nu toe was dat er geen grote inslagkrater te vinden is, maar alleen een ruim 2000 km² groot gebied waar de meeste bomen tegen de grond waren geslingerd. Maar een Italiaans team onder leiding van geoloog Luca Gasperini heeft mogelijk de krater ontdekt. Het gaat om Lake Cheko, dat zich zo’n 8 km ten noordnoord-westen bevindt van het punt dat tot nu toe als epicentrum van de explosie werd beschouwd (zie kaartje). Lees verder

References[+]

References
1 het enige slachtoffer van de explosie was een oude rendierherder, die op ca. 30 km van de inslagplaats door de kracht van de ontploffing 12 meter hoog in een boom werd geslingerd en later aan zijn verwondingen overleed