NASA-foto toont ‘deuropening’ op Mars

Credit: NASA

Even tussen het oliebollenbakken door: ik zag net een melding dat op een foto genomen met de Mars Reconnaissance Orbiter van de NASA aan de voet van een bergwand iets te zien is wat verdacht sterk lijkt op een deuropening! 😯 Nee, het is geen 1 april, da’s pas over 3 maanden. De NASA zelf had de opvallende structuur nog niet ontdekt. Het was een Russische lezer van de nieuwsportal Cnews, Alexander Novgorodov, die het had gezien. Het hoeft uiteraard helemaal niets te betekenen, want we hebben in ’t verleden wel vaker gedacht bijzondere dingen op Mars te zien (kanalen, gezichten, noem maar op), maar het is toch interessant nieuws. De gehele berg heeft de vorm van een traan en is naar schatting 200 meter lang (zie deze foto voor de gehele berg). Hij ligt in een gebied wat vroeger vermoedelijk oceaan was. Afijn, we drinken er even een wijntje op. Hips. Op naar de volgende oliebollenronde. 😡 Bron: DailyGalaxy.

Hotel Mauna Kea

Vanavond om een uur of half twaalf zal nummer drie te horen zijn van de jaarlijkse Top-2000 op Radio Twee: Hotel California van The Eagles, het welbekende nummer uit 1977. Ik neem aan dat ik niets verklap met deze onthulling, want de lijst heeft in alle kranten gestaan. Afijn, de melodie van dat nummer is gebruikt door medewerkers van NASA’s Goddard Space Flight Center om een lied te maken over het werken op het sterrenkundig observatorium op Mauna Kea, een hoge berg op Hawai

8P/Tuttle, de Nieuwjaarskomeet, passeert M33!

Credit: Sky & Telescope

Na een afwezigheid van 13,6 jaren is de periodieke komeet 8P/Tuttle terug in de binnenste regionen van het zonnestelsel. Op 1 januari 2008 zal de komeet de Aarde het dichtste naderen, met een kortste afstand van slechts 0,25 Astronomische eenheid, dus zo’n 38 miljoen km. De verwachte helderheid is ongeveer 5,8m. Da’s in theorie zichtbaar voor het blote oog, maar ik denk dat we dat in Nederland niet zullen halen. Maar voor de verrekijker en telescoop is het uiteraard een dankbaar object en daarom kunnen we 8P/Tuttle met recht een nieuwjaarskomeet noemen. Een kaartje met de baan van 8P/Tuttle is hierboven te zien tot en met 2 jannuari. Op die kaart staat ook de welbekende komeet 17P/Holmes. Eén tip voor de astrofotografen: komende nacht (31 december 01.00 uur) zal 8P/Tuttle vlak bij M33 in het sterrenbeeld Driehoek staan! Dat hemelse vuurwerk is een mooi opwarmertje voor de volgende nacht. 😉 Bron: Sky & Telescope.

Spirit in veilige parkeerstand

Credit: NASA/JPL-Caltech.

De Marsrover Spirit is in een veilige stand geloodst, waarmee hij de naderende winter op Mars kan overleven. Ondanks een slecht functionerend voorwiel is de Spirit naar de noordkant van de Homeplate gereden, alwaar hij op een helling staat die een hoek van 13º maakt. Door die hoek vangt de Spirit meer zonlicht op en daardoor is de energietoevoer gestegen van 260 watt-uren op sol [1]Een sol is de lengte van een zonnedag op Mars en is de tegenhanger van een dag op Aarde. Een sol duurt 24 uur 39 minuten en 32,5 seconden (ong. 2,7% langer dan op Aarde). Het woord “sol” … Continue reading 1404 (15 december 2007) tot 291 watt-uren op sol 1408 (19 december 2007). De Spirit zal ondanks z’n rustperiode nog wel ter plekke diverse onderzoeken verrichten, onder andere met de alpha-particle X-ray spectrometer en de Mössbauer spectrometer. De Spirit heeft afgelopen zomer een zware stofstorm doorstaan. Door die storm zijn de zonnepanelen met stof bedekt en daardoor is het noodzakelijk dat ieder glimpje extra zonlicht kan worden opgevangen. Half januari 2008 wil men de Spirit nog een stukje door laten rijden waar de helling nog iets steiler is, te weten 16º. Dat is voor de energietoevoer nog beter, maar het betekent wel weer een risico op slippen. Op de foto zien we de plaats waar de Spirit zich nu bevindt. Het broertje van de Spirit, Opportunity, is nog bezig met z’n onderzoek in de Victoriakrater. Qua energietoevoer heeft die het heel wat beter, want die heeft een niveau van 601 watt-uren op sol 1379 (10 december 2007), dus meer dan het dubbele van de Spirit. Die heeft dus geen winterslaap nodig. Bron: NASA/JPL.

References[+]

References
1 Een sol is de lengte van een zonnedag op Mars en is de tegenhanger van een dag op Aarde. Een sol duurt 24 uur 39 minuten en 32,5 seconden (ong. 2,7% langer dan op Aarde). Het woord “sol” wordt al sinds de landingen van de Vikings in 1976 op Mars gebruikt.

Ruzie om een meteoriet

Op 6 april 2002 verscheen een heldere vuurbol boven Zuid-Duitsland en Oostenrijk. Na een uitgebreide zoektocht werd in juli 2002 een 1,7 kg wegend fragment teruggevonden van de meteoriet die de vuurbol veroorzaakte. Mei 2003 werd opnieuw een fragment teruggevonden. Beide fragmenten bevonden zich zo’n zes kilometer van het ‘sprookjesslot’ Neuschwanstein in Beieren. In juni 2003 tenslotte vond de Duitse natuurkundige Karl Wimmer een derde fragment, 2,8 kg zwaar, van de oorspronkelijke meteoroïde (die waarschijnlijk 600 kg woog voordat hij in de aardse atmosfeer in stukken uiteenviel) net over de Oostenrijkse grens, in Tirol. Over dat laatste fragment is een behoorlijke ruzie uitgebroken. Volgens de in Beieren geldende wetten behoort een gevonden meteoriet voor de helft aan de vinder(s) en voor de andere helft aan de eigenaar van het grondgebied. In Oostenrijk bestaat echter geen wet waarin de vondst van een meteoriet is vastgelegd. Wimmer vond daarom dat fragment 3 geheel van hem was [1]Even terzijde: de meteoriet is naar schatting zo’n 300.000 euro waard.. In 2004 eistte de gemeente Reutte in Oostenrijk echter dat hij het fragment moest afstaan, of op zijn minst de helft van de steen. Wimmer weigerde dat en er volgde een rechtzaak. Juli 2007 bepaalde het Landesgericht in Augsburg dat Wimmer de steen niet hoeft af te staan. Reutte ging vervolgens in hoger beroep en wel bij het Oberlandesgericht in München. En die zal vermoedelijk op dinsdag 8 januari 2008 een uitspraak doen. We wachten het met spanning af! 🙂 Bron: NRC-Handelsblad, 29 december 2007.

References[+]

References
1 Even terzijde: de meteoriet is naar schatting zo’n 300.000 euro waard.

2007 evenaart warmterecord van 2006

Credit: KNMI

De gemiddelde temperatuur van 2007 komt uit op 11,2 ºC. Da’s net zo hoog als in 2006 en daarmee zijn 2006 en 2007 de warmste jaren ooit, dat wil zeggen in tenminste drie eeuwen, zolang in ons land de temperatuur wordt gemeten. Zo’n jaartemperatuur is ongeveer normaal voor het gebied tussen Lyon en Grenoble in Zuid-Frankrijk. Onderzoekers van het KNMI zien in de opeenvolging van warme jaren een bevestiging van de trend naar warmer weer. De belangrijkste factor achter de recente hoge temperaturen is de langzame opwarming van het klimaat. In 2007 was vooral de maand april warm. De zomer daarentegen viel tegen, zoals de meeste van ons nog wel zullen weten. De laatste weken van december waren koud en daardoor is het record van 2006 net niet gebroken. Mmmm, 2006 en 2007 zijn de warmste jaren ooit. Hoe luidt het spreekwoord ook alweer? Drie keer scheepsrecht? 😉 Bron: KNMI.

Boötiden 4 januari 2008 erg gunstig!

Credit: IMO

Als vanouds zal in de nacht van 3 op 4 januari 2008 de meteorenzwerm Boötiden te zien zijn. De radiant van de zwerm, het punt waar de meteoren vandaan lijken te komen, ligt bovenin het sterrenbeeld Boötes [1]Deze zwerm wordt ook wel Quadrantiden genoemd naar het niet langer bestaande sterrenbeeld Quadrans Muralis of Muurkwadrant.. De omstandigheden om de Boötiden te bekijken zijn erg gunstig, want vier dagen na het maximum is het Nieuwe Maan, dus die stoort niet veel. Bovendien valt het kortdurende maximum op een moment dat de radiant zeer hoog aan de hemel staat, namelijk om 7 uur ’s ochtends op 4 januari. Recentelijk heeft men het vermoeden gekregen dat de Boötidenzwerm zo’n 500 jaar geleden is ontstaan door een botsing van twee hemelobjecten, te weten de planetoïde 2003 EH1 en de komeet C/1490 Y1. De NASA denkt dat de Boötiden in 2008 wel eens erg gunstig kunnen pieken en dat er op het maximum wel meer dan 100 meteoren te zien zijn. 😯 De Sterrengids 2008 geeft zelfs een ZHR [2]‘Zenithal Hourly Rate’, d.w.z. het aantal meteoren dat onder ideale omstandigheden te zien is. Hierbij staat de radiant in het zenit, het punt aan de hemel recht boven je. van 120. Kortom: kijken op vrijdagochtend vroeg! En dan ’s avonds naar de nieuwjaarsborrel. 😉 Bron: Sterrengids 2008 en Universe Today.

References[+]

References
1 Deze zwerm wordt ook wel Quadrantiden genoemd naar het niet langer bestaande sterrenbeeld Quadrans Muralis of Muurkwadrant.
2 ‘Zenithal Hourly Rate’, d.w.z. het aantal meteoren dat onder ideale omstandigheden te zien is. Hierbij staat de radiant in het zenit, het punt aan de hemel recht boven je.

Verwarring over kans op botsing Mars-planetoïde

Credit: NASA

Vorige week werd bekend dat er een kans is dat de planetoïde genaamd 2007 WD5 op 30 januari 2008 in botsing zal komen met Mars. Die kans werd toen 1 op 75 geschat. In de afgelopen week heeft men getracht meer te weten te komen over de preciese baan van 2007 WD5, die een diameter heeft van 50 meter. Dit doet men door vroegere foto’s te bekijken waarop de planetoïde staat, toen hij nog niet als zodanig geïdentificeerd was [1]2007 WD5 werd op 20 november 2007 ontdekt na een analyse van de zogenaamde Catalina Sky Survey.. Men noemt dat in het Engels precovers, in tegenstelling tot de feitelijke ontdekking, de discovers. Uitkomst van dit weekje precoveren is dat er nu twee nieuwe kansberekeningen zijn gemaakt voor de mogelijke botsing van 2007 WD5 met Mars. Aldo Vitagliano, lid van de Minor Planets Mailing List,  komt op basis van drie precovers met een kans van 0,3%, oftewel 1 op 300. Minder kans dus dan een week geleden werd geschat. Maar een ander lid van dezelfde groep, Christian Kjaernet, liet vandaag weten dat studies gemaakt met het HORIZONS system, een soort gigantische database van het Jet Propulsion Laboratorium [2]Met daarin gegevens van 395.667 planetoïden, 2.453 kometen, 168 manen, 9 planeten; Há, Horizons beschouwt Pluto kennelijk nog als een planeet!, op een kans van 3,949% uitkwamen. Dat wil zeggen een kans van 1 op 25! Da’s dus drie keer meer kans dan een week geleden. Kortom, verwarring over de kans dat 2007 WD5 op 30 januari 2008 in botsing zal komen met Mars. Als ik meer informatie hoor/lees over de inslag zal ik dat uiteraard hier melden. Wordt vervolgd! Bron: Planetary.org.

References[+]

References
1 2007 WD5 werd op 20 november 2007 ontdekt na een analyse van de zogenaamde Catalina Sky Survey.
2 Met daarin gegevens van 395.667 planetoïden, 2.453 kometen, 168 manen, 9 planeten; Há, Horizons beschouwt Pluto kennelijk nog als een planeet!

Exoplaneten bekijken met polaroid-techniek

Credit: ETH Zurich, S.V. Berdyugina

In 1991 werd de eerste exoplaneet ontdekt bij een pulsar, te weten PSR 1829-10 in het sterrenbeeld Schild. In 1995 werd de eerste exoplaneet ontdekt bij een gewone ster, te weten 51 Pegasi in het sterrenbeeld Pegasus. Sinds deze ontdekkingen zijn er nog 268 andere exoplaneten gevonden, planeten buiten ons eigen zonnestelsel. Sommige sterrenkundigen focussen op het ontdekken van nog meer van dergelijke objecten, maar anderen proberen de bekende exoplaneten in nog meer detail te zien. En dat laatste is een groep onder leiding van Professor Svetlana Berdyugina (Sterrenkundig Instituut in Zürich, Zwitserland én het Tuorla Observatorium in Finland) aardig gelukt. Met een techniek die sterk lijkt op die van polaroid-zonnebrillen hebben ze de exoplaneet HD189733b, die draait om de ster HD189733 in het sterrenbeeld Vosje (Vulpecula), nader onderzocht. Het licht van de ster werd op die manier weggefilterd en zo kon men zowel de dikte van de atmosfeer van HD189733b meten als de exacte baan van de exoplaneet. De atmosfeer blijkt erg groot te zijn, zo’n 30% groter dan de planeet zelf, en de atmosfeer blijkt kleine deeltjes te bevatten, misschien fijn stof of waterdamp. HD189733b staat erg dicht bij de centrale ster, waardoor de temperatuur er erg hoog is en de atmosfeer uitdijt. Het moet een zware planeet zijn, een soort van hete Jupiter. Berdyugina en haar team hopen door de polarisatietechniek de komende jaren ook de andere 269 exoplaneten nauwkeurig te kunnen bekijken. Werk zat lijkt mij zo. Bron: Eurekalert.