Yep, het is ijs!

Credit: NASA

Vanmorgen liet ik die foto zien die de Phoenix met z’n atletische robotarm-camera tussen z’n landingspoten had genomen, waarop een witte substantie te zien was dat wel erg veel op ijs lijkt. De vraag was of het echt ijs is of slechts een optische illusie. Emily Lakdawalla meldt zojuist dat de wetenschappers van de NASA er inmiddels bijna zeker van zijn dat het ijs is! 😀 Het ijs onder de Phoenix heeft zelfs al een naam gekregen: Holy Cow! Yep, je leest het goed. Het waren de eerste woorden die de wetenschappers uitspraken toen ze de foto zagen en die hebben ze d’r ingehouden. Naast Holy Cow is er bij de landingspoten nog een tweede plek met ijs aangetroffen (zie foto hierboven, het ijs is bovenin zichtbaar links naast die witte doos). Ook die hebben de poëtische medewerkers van de NASA van een naam voorzien: Snow Queen. Komende dagen worden Holy Cow en Snow Queen uitgebreid bestudeerd. Bron: Planetary.Org (voor Holy Cow) + Universe Today (voor Snow Queen)

Waarom gaan we eigenlijk naar de maan?

Credit: NASA

Toen president Kennedy op 25 mei 1961 z’n wereldberoemde toespraak over ruimtevaart hield en daarin aankondigde dat de Verenigde Staten voor het einde van dat decennium een mens op de maan zouden zetten vroeg niemand de eenvoudige vraag ‘waarom eigenlijk?’ Het antwoord zou denk ik vrij makkelijk te geven zijn: om er eerder dan de Russen te zijn. Per slot van rekening verkeerde Amerika begin jaren zestig in een Koude Oorlog met aartsvijand de Sovjet-Unie en op de maan werd de strijd op wetenschappelijke wijze gevoerd. Na december 1972 eindigde met de Apollo 17 het tijdperk van de bemande vluchten naar de maan. Januari 2004 kwam de maan weer opnieuw in beeld toen president Bush de nieuwe ruimtevaartplannen van de VS bekendmaakte en aankondigde dat rond 2020 opnieuw Amerikanen op de maan zouden staan. Ook nu kunnen we weer de eenvoudige vraag stellen: ‘waarom eigenlijk?’ In een lang artikel in de wetenschapsbijlage van NRC-Handelsblad van vandaag (31 mei) schetst Michiel Hegener vier redenen waarom de mensheid opnieuw mensen naar de maan wil sturen. Ik zeg hier met nadruk mensheid, omdat niet alleen de VS opnieuw richting maan opstomen, maar ook de Russen, Chinezen en zelfs Indiërs plannen daartoe hebben.

Vier eenvoudige antwoorden voor die ene eenvoudige vraag:

  1. Vanaf de maan kunnen sterrenkundigen niet gehinderd door een dampkring waarnemingen verrichten. Ik heb al enkele malen bericht over plannen om bijvoorbeeld radiotelescopen op de maan neer te zetten. Een ander plan dat in het volgende nummer van het vakblad The Astrophysical Journal wordt beschreven is om ín een krater, waar het zonlicht nooit te zien is, een telescoop met een vloeibare spiegel te plaatsen. Daarmee zou men duizend keer scherper kunnen kijken dan met de James Webb, de ruimtetelescoop die de Hubble vanaf 2013 gaat opvolgen.
  2. De maan is een soort van springplank voor ruimtereizen richting Mars. De ontsnappingssnelheid op de maan is 2,4 km per seconde en op Aarde is dat 11,2 km per seconde, dus een lancering vanaf de maan is een stuk eenvoudiger én goedkoper. Bemande reizen naar Mars gaan niet zoals ooit met de Apollovluchten met één raket richting doel, maar vereisen een groot transport van materiaal en dat kan het beste vanaf de maan geschieden.
  3. Door onderzoek van de maanbodem kan de klimatologische geschiedenis van de Aarde zelf onderzocht worden. Uit dieptemonsters van regoliet [1]Da’s de laag van los, vaak verweerd materiaal aan het oppervlakte van de maan. bijvoorbeeld blijkt dat men de geschiedenis van de zonnewind gedurende de laatste eeuwen of millenia kan reconstrueren en die gegevens geven op haar beurt weer inzicht in de klimaatveranderingen op Aarde. Die zonnewind-deeltjes bereiken de Aarde niet, dus hier is dat onderzoek niet mogelijk.
  4. Tenslotte een niet gering argument om weer bemande reizen richting maan te ondernemen: het is een potentiële energiebron. Er komt op de maan heel veel helium-3 voor en dat is een perfecte energiebron voor kernfusie. In het artikel van Hegener worden door sommige wetenschappers wel vraagtekens gezet bij de werkelijke betekenis die helium-3 heeft voor kernfusie, maar de ESA en NASA zijn in ieder geval erg enthousiast over de belofte.

Credit: NASA

Kortom, genoeg redenen voor de grote ruimtevaartnaties om weer zenuwwachtig te gaan doen en allerlei dure programma’s op te gaan zetten om naar de maan te gaan. Voor de V.S.  is dat het Constellation-programma, waar de Orioncapsule en Ares-I en -V draagraketten deel van uitmaken. Eerst de maan en dan Mars, “to boldly go where no man has gone before.” 😀 Bron: NRC-Handelsblad, 31 mei 2008.

References[+]

References
1 Da’s de laag van los, vaak verweerd materiaal aan het oppervlakte van de maan.

Componist Star Trek theme overleden

Credit: Paramount Pictures.

Alexander “Sandy” Courage, de componist van het originele theme van de science fictionserie Star Trek is 15 mei j.l. op 88-jarige leeftijd in Pacific Palisades overleden. 🙁 De wereldberoemde intro, ooit getooid met de naam “Where no man has gone before” werd in 1965 binnen een week door Courage gecomponeerd en geschreven. Kijk hier als je ‘m met beeld en geluid nog een keertje wilt zien. Courage werd geïnspireerd door een lied genaamd “Beyond the Blue Horizon”, dat hij in z’n jeugd ergens had gehoord. Het Woosh-geluid, hoorbaar als de Enterprise in beeld vliegt, schijnt door Courage met z’n eigen stem gemaakt te zijn [1]Zie dit filmpje vanaf 2 minuut 40 ongeveer hoe dat gegaan is.. 😯 Het Star Trek theme (hoe heet dat in het Nederlands?) werd aan het begin én eind van iedere aflevering gebruikt tussen 8 september 1966 en 2 september 1969. Aan het begin was William Shatner, Captain Kirk, te horen met z’n beroemde Space: the final frontier monoloog. Zucht, als ik de intro hoor krijg ik altijd weemoed naar de jaren zestig. “To boldly go where no man has gone before.” Zoiets verzin je toch niet meer? Bron: Space.com.

References[+]

References
1 Zie dit filmpje vanaf 2 minuut 40 ongeveer hoe dat gegaan is.

Discovery neemt pomp voor toilet ISS mee

Credit: NASA

Deze week werd bekend dat de enige wc aan boord van het ruimtestation ISS niet goed meer functioneert. Die wc is door de Russen ontworpen en gebouwd voor gewichtsloze omstandigheden en is inmiddels al weer zeven jaar in gebruik. Met een grote knal schijnt het deel van de wc dat de vloeibare stoffen verwerkt het begeven te hebben. Het gaat om een ventilator in het pompsysteem dat bij afwezigheid van de zwaartekracht de urine naar een verzamelbak zuigt. Aangezien de astronauten moeilijk even ‘buiten’ kunnen plassen moesten ze de boel provisorisch repareren en dat is gelukt. Dat wil zeggen dat als iemand nu naar de wc gaat twee collega’s de pomp gedurende tien minuten handmatig moeten bedienen. Hoe het met de privacy zit weet ik eigenlijk niet. Vanavond gaat de Discovery richting ISS en dat betekent nog eens zeven extra astronauten, dus zeven potentiële zeikerds gebruikers van de wc. Gelukkig neemt de Discovery ook een geheel nieuwe pomp mee! 😀 Later dit jaar komt een spiksplinternieuwe wc naar het ISS. Weer door de Russen geproduceerd, die zijn daar kennelijk goed in. Prijskaartje: 19 miljoen dollar! 😯 Bron: Space.NewScientists + NRC-Handelsblad 31 mei 2008.

Heeft Phoenix ijs gezien?

Credit: NASA

Op sol 5 [1]Zo worden de dagen op Mars genoemd. om 14:47:02 uur Marstijd keek de Robotic Arm Camera van de Phoenix recht onder de Marslander en dat leverde dit plaatje op. Tussen één van de poten en de camera is een witte substantie te zien. Is dat echt Marsijs? Het antwoord is door de NASA nog niet gegegeven, dus het is even afwachten. Emily Lakdawalla wijst erop dat de contrastwerking op de foto’s soms dusdanig is dat een lichte plek heel wit kan overkomen, terwijl de werkelijke kleur niet wit is. Bron: Planetary.Org.

References[+]

References
1 Zo worden de dagen op Mars genoemd.

Discovery ready for lift-off zaterdagavond

credit: NASA/Troy Cryder)

Space Shuttle Discovery is er helemaal klaar voor. Zaterdagavond zal ‘ie als alles met het weer goed blijft gelanceerd worden vanaf Kennedy Space Center. Er is een kans van 30% dat het weer roet in het eten gooit. Tijd van lift-off van de Discovery: 23.02 uur Nederlandse tijd. Commandant Mark Kelly en zes andere astronauten zullen met deze missie STS-124 een groot onderdeel van het Japanse Kibo-laboratorium naar het ISS brengen. Als we het dan toch over lanceringen hebben: de GLAST wordt donderdag 5 juni ergens tussen 17.45 en 19.40 uur Nederlandse tijd gelanceerd. Dus niet op 3 juni, zoals ik eerder blogde. Beide lanceringen zijn live te volgen via NASA.tv. Bron: Space.com.

Supernova-temperatuur in laboratorium bereikt

Credit: Rutherford Appleton Laboratory

In het Rutherford Appleton Laboratory in Oxfordshire (Engeland) zijn natuurkundigen er in geslaagd om temperaturen te bereiken van 10 miljoen Kelvin, vergelijkbaar met de temperatuur die voorkomt in supernovae, exploderende sterren. Om de gigantisch hoge temperatuur te bereiken, die vele malen hoger is dan de temperatuur aan het oppervlakte van de Zon, gebruikte men een zeer krachtige Petawatt-laser, genaamd Vulcan. Daarmee was men in staat om één petawatt energie [1]1015 watt, genoeg vermogen om tien biljoen 100W gloeilampen te laten branden. 😯  te proppen in een volume van slechts 0,000009 meter (9μm) doorsnede. Voor de goede orde, da’s tien keer kleiner dan de diameter van een mensenhaar. Vulcan’s vermogen ligt 20 keer hoger dan wat eerst bereikbaar was. Het foefje zit ‘m erin dat Vulcan de energiestoot in een zeer korte periode kan leveren, namelijk 1 picoseconde, zeg één miljoenste van een miljoenste seconde. In dat korte tijdsbestek kan in dat kleine volume die superhoge temperatuur bereikt worden. Door de experimenten hoopt men niet alleen meer inzicht te krijgen in extreme situaties, zoals supernovae, witte dwergen en neutronensterren. Ook wil men uiteindelijk kernfusie bereiken die meer energie oplevert dan het kost. Om dat te bereiken staat er in Engeland een nog grotere laser op stapel, de Hiper (High Power laser Energy Research). Aha, nou weten we waar al die bezuinigingen in Engeland op sterrenkundige instituten van de laatste tijd voor bedoeld zijn! Bron: Universe Today.

References[+]

References
1 1015 watt, genoeg vermogen om tien biljoen 100W gloeilampen te laten branden. 😯

NWO Eurekaprijs 2008 voor Bruno Ernst

Bruno Ernst, pseudoniem van J.A.F.de Rijk (geboren 1926)

Fysicus Hans de Rijk (alias Bruno Ernst) heeft de NWO Eurekaprijs gewonnen voor het beste oeuvre op het terrein van wetenschaps- communicatie. Hans de Rijk (82) heeft zich zijn leven lang ingezet voor het populariseren van wetenschap: vooral op het gebied van wiskunde, natuurkunde en sterrenkunde. Zo schreef hij meer dan 200 boeken, richtte hij met collega’s Pythagoras op, het wiskunde- tijdschrift voor scholieren en later het natuurkundetijdschrift Archimedes. Ook richtte hij volkssterrenwacht Simon Stevin op, de eerste volkssterrenwacht in Nederland. De prijs van € 12.500 is voor de zevende keer toegekend. Oeuvreprijswinnaars uit vorige jaren zijn: Hans van Maanen (2007), Jan van de Craats (2006), Dirk van Delft (2005), Maarten van Rossem (2004), Midas Dekkers (2003) en Govert Schilling (2002). Aha, die laatste kennen we uiteraard allemaal, de rest is minder interessant. 😉 Naar aanleiding van het persbericht ben ik even gaan spitten in m’n eigen boekenbezit en ik kwam daar ook een boek van Ernst tegen: Thieme’s Sterrenfotoboek uit 1968! Geschreven door Bruno Ernst, toen nog directeur van de genoemde volkssterrenwacht. Het was een handboek voor amateur-sterrenkundigen die zelf foto’s willen maken van hemellichamen en voor fotografen die zich interesseren voor sterrenkunde. Erg handig en leerzaam boek geloof ik en het was ook één van m’n allereerste sterrenkundeboeken. Leuk te lezen dat de schrijver op zijn leeftijd nog in het zonnetje wordt gezet. :zon: Bron: Astronomie.nl.

Oorsprong van Kappa-Cygniden gevonden

Geplaatst in meteoren/meteorieten | Getagged meteorieten | Geef een reactie

Amateur ontdekt snelst roterende planetoïde

Geplaatst in planetoïden | Getagged planetoïden | Geef een reactie